Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Kuantum Boşluğunu Doğrudan Manipüle Etmek Mümkün!

Kuantum Boşluğunu Doğrudan Manipüle Etmek Mümkün! Ahsansblog
Kuantum çalkalanma illüstrasyonu
5 dakika
3,259

Kuantum mekaniğine göre bir boşluk (İng. vacuum) gerçekte hiç de boş olmayıp çok çok kısa bir süreliğine varlık sahnesine şöyle bir göz atıp çıkan parçacıklarla, bir diğer deyişle, kuantum çalkalanmalar/dalgalanmalar olarak bilinen tuhaf izlerle ve kuantum enerjiyle doludur. 

2015'e gelene kadar on yıllar boyunca bu dalgalanmalara dair sadece dolaylı kanıtlar elde edilegelmişti fakat daha sonra 2015'te araştırmacılar bu varsayımsal çalkalanmaları/dalgalanmaları dolaysız bir şekilde gözlemlediklerini öne sürdüler. Şimdilerdeyse aynı araştırma ekibi bir adım daha öteye gittiklerini ve bizzat boşluğu manipüle ederek onun içerisinde meydana gelen bu tuhaf izlerdeki değişimleri saptadıklarını duyurdular. 

Bu Reklamı Kapat

Bu noktadan itibaren ileri fiziğin kara sularına giriyoruz. Bu deneyle ilgili müthiş önemli bir durum söz konusu: Araştırmacılar, şayet sonuçlar doğrulanırsa, kuantum dünyasına müdahale olmaksızın onu gözlemlemenin, derinlemesine incelemenin ve test etmenin bir yolunu bulmuş olabilirler. Bu oldukça önemli bir konu çünkü kuantum mekaniğine ve onu algılayışımıza dair en büyük problemlerden biri ölçüm sorunudur. Bir kuantum sistemini her ne zaman ölçmeye kalksak onun çökmesine sebep olmaktayız. Bu durum, kuantum dünyasında gerçekte neler olup bittiğini anlamak istediğimizde, anlaşılacağı üzere, pek de hayra alamet bir durum değil... 

Tam da bu noktada kuantum boşluğu imdada yetişiyor gibi.

Bu Reklamı Kapat

İlk başta boşluğu klasik anlamıyla düşünelim, yani maddeden arınmış ve mümkün olan en düşük seviyeli enerji durumuyla bir boş alan (İng. space) olarak. Hiçbir parçacık yok ve dolayısıyla saf fiziğe müdahale edebilecek hiçbir şey yok.

Fakat kuantum mekaniğinin temel ilkelerinden biri olan Heisenberg'in Belirsizlik İlkesi, kuantum parçacıkları hakkında sahip olduğumuz bilgi miktarının bir sınırı olduğunu söyler (Belirsizlik İlkesi için bkz: Evrim Ağacı). Buna dayanarak söyleyebiliriz ki bir boşluk gerçek anlamda hiçbir zaman boş değildir; aslında kendine has tuhaf bir enerjiyle çalkalanır ve rastgele bir şekilde ortaya çıkıp kaybolan parçacık-karşıt parçacık çiftleriyle doludur.

Bunlar, fiziki maddeden ziyade 'sanal' parçacıklar olduklarından haliyle gözlenemezler. Kuantum dünyasındaki çoğu şey gibi gözlenemeseler de gerçek dünyaya olan etkilerinden ötürü varlıklarından haberdarızdır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bahsini ettiğimiz kuantum çalkalanmaları boşlukta gelişigüzel dalgalanan ve elektronları etkileyebilen elektrik alanları üretirler. Bu elektik alanlarının elektronlar üzerine olan etkisi sebebiyle bilim insanları 1940'larda kuantum çalkalanmaların varlığını dolaylı olarak saptayabilmişlerdir. 

Onyıllar boyunca kuantum çalkalanmaya dair elimizdeki tüm veri buydu. Daha sonra 2015'te Almanya'nın Konstanz Üniversitesinden Alfred Leitenstorfer önderliğindeki bir ekip çalkalanmaların bir ışık dalgası üzerine olan etkisini gözlemleyince çalkalanmaların varlığı doğrudan ispatlanmış oldu (bu sonuçlar Science dergisinde yayımlandı). Deneylerinde, boşluğa birkaç femtosaniyelik (saniyenin milyarda birinin milyonda biri kadar bir sürelik) müthiş kısa atımlı lazerler göndererek ışığın polarizasyonundaki karmaşık değişimleri görmeyi başardılar. Ekip, bu değişimlerin kuantum çalkalanmalar sonucu dolaysız olarak meydana geldiğini söylüyordu. 

Bu, hala tartışılan bir iddia olsa da aynı araştırmacılar, bu sefer, boşluğu 'sıkıştırarak' deneylerini bir adım daha ileriye götürdüler. Sıkıştırma işleminin bir sonucu olarak da kuantum çalkalanmalardaki tuhaf değişimlerin gözlenebildiğini söylüyorlar.

Yeni deney, sadece kuantum çalkalanmanın varlığına dair başka bir kanıt sunmakla kalmayıp aynı zamanda sonuçları etkilemeden (yani kuantum durumunu bozmadan) kuantum dünyasında deney yapabilmenin bir yolunun bulunmuş olabileceği anlamına da geliyor. Leitenstorfer, "İlk denemede (yaklaşmada) kuantum durumlarını değiştirmeksizin bu durumları analiz edebilmekteyiz." diyor.

Genelde, kuantum çalkalanmanın tek bir ışık parçacığı üzerine olan etkilerini bulmak istediğinizde etkiyi görebilmek için o parçacığı saptamak ya da şiddetini artırmak zorundasınızdır. Bu da o foton (ışık parçacığı) üzerindeki 'kuantum izi' siler, ki bu durum ekibin 2015'teki deneyde yaptığı şeye benziyor.

Bu Reklamı Kapat

Ancak, araştırmacılar, bu sefer, fotonları soğurup şiddetlerini artırmak suretiyle kuantum çalkalanmadaki değişimlere bakmak yerine ışığı zaman bölgesinde incelediler. Bu kulağa uçuk gelebilir ama boşlukta, uzay ve zaman aynı şekilde davrandıkları için biri hakkında bilgi edinmek istiyorsak diğerini incelememiz mümkündür. Işığı zaman bölgesinde inceleyen ekip, boşluğu 'sıkıştırdıklarında' onun tıpkı bir balonun sıkıştırılmasına benzer bir şekilde çalıştığını gördüler ve bu şekilde boşluk içerisindeki esrarengiz kuantum çalkalanmaları yeniden dağıttılar. 

Kimi noktalarda çalkantılar, sıkıştırılmamış boşluktaki 'arka plan gürültüsü'nden çok daha güçlü hale gelirken kimi yerde de daha sessizlerdi. Leitenstorfer bu durumu yol daraldığındaki trafik sıkışıklığına benzetiyor. Nasıl ki daralan yol üzerinde araçlar birikir ama o darboğazı geçtikten sonra araç yoğunluğu azalır, buna benzer bir durumun, belli bir nebzeye kadar, boşlukta yaşandığını söylüyor: Boşluk bir yerde sıkıştırıldıkça kuantum çalkalanma dağılımları değişmektedir, bu da onların hızlanmasına ya da yavaşlamasına yol açmaktadır. 

Bu etki zaman bölgesinde ölçümlenebilir (aşağıdaki uzay-zaman şemasında görebilirsiniz). Ortadaki tümsek boşluğun 'sıkıştırılma'sından ileri gelmektedir.

Gördüğünüz üzere, sıkıştırmanın neticesi olarak çalkalanmada birtakım çıkıntılar/işaretler var. 

Bu Reklamı Kapat

Fakat dikkatle bakacak olursanız tuhaf olan bir şeyi daha görebilirsiniz. O da bazı yerlerdeki dalgalanmaların arkaplan gürültüsü seviyesinden, yani boş uzayın taban durumundan, daha alçakta kalıyor gibi görünmesidir. Ekipteki bilim insanları buna 'hayret verici olgu' adını taktılar. Araştırmacılar bir basın bildirisinde şunları söylediler:

"Yeni ölçümleme tekniğimiz fotonları soğurmaya ya da şiddetlerini artırmaya gerek duymadığından boşluktaki elektromanyetik arkaplan gürültüsünü doğrudan saptayabiliyoruz ve böylelikle biz araştırmacıların yönlendirdiği, kontrollü taban durumundan sapmaları da."

Ekip, bu günlerde, tekniklerinin ne kadar hassas olduğunu ve bu teknik vasıtasıyla neler öğrenebileceklerini test ediyorlar.

Şimdiye kadarki sonuçlar etkileyici olsa da ekibin, 'zayıf ölçüm' gerçekleştirmiş olabilme ihtimalleri de var. Zayıf ölçüm, kuantum durumunu değiştirmeyen ama kuantum durumuyla ilgili araştırmacılara pek de bilgi vermeyen bir ölçüm çeşidine deniyor. 

Eğer ki yeni teknik sayesinde daha fazla bilgi edinilirse araştırmacılar, bu yöntemi  'ışığın kuantum durumunu', yani henüz yeni anlamaya başladığımız ışığın kuantum seviyesindeki görünemeyen davranışını, ayrıntılı olarak incelemek için kullanmaya devam etmeyi hedefliyorlar. 

Bu Reklamı Kapat

Şu aşamada, ekibin bulgularını doğrulayacak ve deneyin gerçekten başarılı olduğunu gösterecek daha fazla çalışma yapılması şart ama yine de bu deney oldukça etkileyici bir ilk adım olma özelliği taşıyor. 

Araştırma Nature dergisinde yayımlandı. 

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Tebrikler! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/08/2022 13:20:37 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2700

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Doğa Yasaları
Süpernova
Kalp
Sağlık
Karar Verme
Moleküler Biyoloji
Radyoaktif
Hekim
Meyve
Genel Halk
Algı
Evren
Saç
Kalıtım
Tedavi
Yaşlılık
Amerika Birleşik Devletleri
Dişler
Şüphecilik
Balık
Karanlık
Evrimsel Antropoloji
Oksijen
İnsanlık
Köpekgil
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.