Ksilem ve Floem: Bitkilerde Besinlerin, Suyun ve Minerallerin Taşınması

Bu yazı, FuseSchool - Global Education isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bitkilerde madde taşınımı, ksilem ve floem
FuseSchool - Global Education

Ksilem ve Floem: Bitkilerde Besinlerin, Suyun ve Minerallerin Taşınması

İlk bakışta sadece suyun, minerallerin, glikozun ve amino asitlerin hareketi diyebiliriz. Ama bu bilimdir ve bu süreci betimlemek için özel terimlere ihtiyaç duyarız. Üç parçadan oluşan bu videoda bitkilerde besinlerin, suyun ve minerallerin taşındığı “taşıma sistemi”ne bakacağız.

Çarpan bir kalbimiz vardır ve kanımız dolaşım halindedir, peki bitkiler ne yapar? Bir bitkiyi kestiğinizde kanamaz. Peki bunun yerine ne olur? Bitkilerin kendi sistemleri vardır. Bitkilerin ksilem yapısı (odun borusu) vardır. Bu yapı suyu ve çözeltileri köklerden yapraklara taşırken floem yapısı da (soymuk borusu) aminoasitlerin ve yaprakta fotosentez sonucu oluşan glikozun bitkinin diğer kısımlarına taşınmasında görev alır.

Burada ksilem ve floemin yatay kesitlerini görüyorsunuz. Gövde ve kökteki yapılanışın farklı oluşuna dikkat edin.

Ksilem ve floem elyaf demetleri (vascular bundles) denilen gruplarda bulunur. Bu demetlerin konumu bitkinin kısımlarına göre değişir. Hem ksilem hem de floem bitkinin uzunluğu boyunca tüp biçimi oluşturacak şekilde hücre dizilerinden oluşmuştur.

Ksilem damarları, su geçirmez uzun ve ölü hücrelerden oluşur; duvarları ise lignin (odunözü) içerir. Bundan dolayı ksilem damarları sağlamdır. İşte bu yüzden kökteki elyaf demetleri merkezde yer alır. Bitkinin yerden kolayca sökülmesini engeller. Ayrıca merkezde daha sıkı korunur. Buna karşın, gövdenin ezilmeye ve bükülmeye karşı korunması gerekir. Bu yüzden gövde kısmında, elyaf demetleri kenara yakın durarak gövdeye dayanıklılık ve destek verir.

Floem boruları canlı hücrelerden oluşur. Sakkarozu ve amino asitleri, ihtiyaç duyuldukları yere göre, yukarıdan aşağıya ve aşağıdan yukarıya taşırlar. Oysa ksilemde hareket tek yönlüdür: kökten yapraklara doğru.

Yani artık suyun ve minerallerin ksilemle kökten yukarı doğru, amino asidin ve sakkarozun da floemle çift yönlü taşındığını biliyoruz. Ama nasıl? Bu videonun ikinci kısmında ksilem ve terleme konularına bakacağız.

Destek Olun

Bu video, FuseSchool -Global Education tarafından hazırlanmış, Evrim Ağacı tarafından altyazılandırılmıştır. Eğer içeriği beğendiyseniz orijinal kaynağa destek olmak için, lütfen YouTube kanalına gidip videolarını beğenmeyi unutmayın.

FuseSchool - Global Education kanalının bu videosunu orijinal dilinde ve İngilizce alt yazılı olarak buradan seyredebilirsiniz:


Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder