Nihoniyum

Nihoniyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Nihoniyum
Nihoniyum
Wikipedia Commons
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
232 Okunma Sayısı bionluk logo yazarlarınca hazırlandı.
Notlarım
Reklamı Kapat
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 114. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Nihoniyum
  • İngilizce İsim Nihonium
  • Sembol Nh
  • Atom Numarası 113
  • Grup 13
  • Periyot 7
  • Oda Sıcaklığında Faz Katı
  • Elektron Konfigürasyonu 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 4s2 3d10 4p6 5s2 4d10 5p6 6s2 4f14 5d10 6p6 7s2 5f14 6d10 7p1
  • Semantik Elektron Konfigürasyonu *[Rn] 5f14 6d10 7s2 7p1
Önemli Özellikler
  • Atom Kütlesi 286 Da ( Da)
  • Blok p
  • Kategori Bilinmiyor
  • Görünüm
  • Atomik Yarıçap pm
  • Kaynama Sıcaklığı 1430 K
  • Erime Sıcaklığı 700 K
  • Yoğunluk (Oda Sıcaklığında) 16 g/cm3
Bulunma Sıklığı
  • Dünya Kabuğunda kg/kg
  • Şehir Toprağında kg/kg
  • Meteoritlerde 0 %
  • Deniz Suyunda kg/L
  • İnsan Vücudunda %
  • Güneş'te silisyuma göre mol oranı
  • Güneş Sistemi'nde silisyuma göre mol oranı
Elastik Özellikler
  • Kayma (Shear) Modülü GPa
  • Esneklik (Bulk) Modülü GPa
  • Poisson Oranı
  • Young Modülü GPa
Keşif Bilgileri
  • Keşfedildiği Ülke Japonya
  • Keşfeden/Gözleyen ve Keşif/Gözlem Yılı Y. Oganesyan vd. (Dubna'da bulunan ONAE) ve K. Morita vd. (Japonya Wako'da bulunan RIKEN'de), 2003–2005
  • İzole Eden ve İzolasyon Yılı RIKEN,
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın kimyasal elementlere dair bilgileri barındıran Periyodik Cetvel projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Özellikler

Nihoniyum, sembolü "Nh" ve atom numarası 113 olan, son derece radyoaktif ve sentetik bir kimyasal elementtir. Bilinen en kararlı izotopu olan nihoniyum-286, yaklaşık 10 saniyelik bir yarılanma ömrüne sahiptir. Periyodik tabloda nihoniyum, p-blokta yer alan bir transaktinid elementidir ve bor grubunun bir üyesidir.

Nihoniyum hakkında çok az şey bilinmektedir, çünkü saniyeler içinde bozunan ve çok küçük miktarlarda üretilmiş bir elementtir. Nihoniyum izotopları da dahil olmak üzere bazı süper-ağır çekirdeklerin anormal derecede uzun ömürleri, "kararlılık adası" teorisi ile açıklanmaktadır. Nihoniyum elementi üzerinde yapılan deneyler de bu teoriyi desteklemektedir. Nihoniyum izotoplarının yarı ömürleri, nötronlar eklendikçe milisaniyeden, saniyeye yükselmektedir.

Nihoniyum'un homologları olan bor, alüminyum, galyum, indiyum ve talyum ile benzer özelliklere sahip olduğu belirlenmiştir. Bor hariç hepsi geçiş sonrası metallerdir ve nihoniyum da bir geçiş sonrası metali olarak değerlendirilmektedir. Yapılan tüm çalışmalara ve deneylere rağmen bu elementin kimyası büyük ölçüde bilinmemektedir.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

23 Temmuz 2004'te Japonya'nın Wako kentindeki RIKEN Nishina Hızlandırıcı Tabanlı Bilim Merkezi'nde çalışan bilim insanları, çinko iyonlarını ışık hızının %10'una çıkarmıştır ve daha sonra onları ince bir bizmut yüzeyine çarptırıp nihoniyum elementinin ilk iki atomunu üretmiştir. Her iki atom da alfa bozunması geçirmiş ve dubniyum-262'ye dönüşmüştür.[1]

Uygulama ve Kullanım Alanları

Şimdiye kadar yalnızca birkaç nihoniyum atomu üretildiğinden, şu anda temel bilimsel araştırmalar dışında hiçbir kullanımı yoktur.[1]

Tarihi

İlk kez RIKEN’in Doğrusal Hızlandırıcı Tesisi ve Wako, Japonya’daki GARIS iyon ayırıcı kullanılarak yarı ömrü saniyenin binde birinden az olan nihoniyum-278 üretilmiştir. Morita ve ekibi, Eylül 2003’te çalışmalarına başlamıştır. Çinko iyonları (70Zn), bir partikül hızlandırıcıda bir ışın haline getirilmiş ve soğuk füzyon reaksiyonunda ince bir bizmut (209Bi) tabakasında ateşlenmiştir. Bu yöntemi kullanan bilim insanları, Temmuz 2004'te ve Nisan 2005'te 113. elementin atomunu ürettiklerini ilan etmişlerdir. Ancak her denemede, atom 4 kez alfa bozunmasına uğramıştır. Bu bozununmaların sonucunda; röntgen-274, meitneriyum-270, bohriyum-266, ve dubniyum-262 izotopları oluşmuştur. Japonya'daki bilim insanları, bu bozunmalardan ötürü bir çıkmaza girmiştir. Morita, o günlerde şöyle demişti:

Yedi yıldan fazla bir süre 113. elementi kesin olarak tanımlayan veriler aradık, ancak bir kanıt göremedik. Fakat pes etmeye hazır değiliz, çünkü eğer sabredersek şansın bir gün tekrar bizden yana olacağına inanıyorum.

Nihoniyum keşiflerini doğrulamaya yardımcı olmak için ekip, yeni bir deney gerçekleştirmiştir. Deneyde, bir sodyum iyon demeti, küriyum hedefiyle çarpıştırılmıştır. Bu deneyin ardından 12 Ağustos 2012'de bilim insanları, üçüncü ve kesin bir bozunma olayını gözlemlemiştir. Nihoniyum, öncekiyle aynı şekilde üretilmiş ve daha önce olduğu gibi dört alfa bozulmasına maruz kalmıştır. Ek olarak, 262Db alfa bozulmalarına maruz kalmaya devam etmiştir. Tepkimeler sonucunda önce 258Lr ve ardından 254Md izotopları elde edilmiştir.

Zincir tamamen karakterize edildiğinden, bu deney, bozunma zincirinin kaynağının gerçekten nihoniyum, yani 113. element olduğunun açık bir kanıtı olarak kabul edilmiştir. 2015 yılında IUPAC / IUPAP Ortak Çalışma Grubu (JWP) çalışmayı gözden geçirmiş ve şunları söylemiştir:[2]

Japonya'daki RIKEN işbirliği ekibi 113. element için kriterleri yerine getirmiştir ve kalıcı bir isim ve sembol önermeye davet edilecektir.

Etimolojisi

Element, ilk sentezlendiği yerin adını almıştır. "Nihon", Japonca'da "Japonya" demenin bir yolu olan ve "yükselen güneşin ülkesi" anlamına gelen bir kelimedir.[3]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Önlem ve Güven

Nihoniyum, çok kararsız olduğu için diğer elementlere o kadar hızlı bozunur ki, insan sağlığı üzerindeki etkileri için endişelenmek için hiçbir neden yoktur. Son derece kısa yarı ömrü nedeniyle nihoniyumunun çevrede yarattığı etki de yok sayılabilecek kadar azdır.

İlginç Bilgiler ve Diğer

Elementlerin periyodik tablosundaki 113. element, daha önce Latincede "1-1-3" anlamına gelen bir yer tutucu adı olan "ununtrium" olarak adlandırılmıştır. Kasım 2016'da, Uluslararası Saf ve Uygulamalı Kimya Birliği (IUPAC), 113. element için nihoniyum adını onaylamıştır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 114. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/07/2021 03:30:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10191

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Büyük Patlama
Veri
Ağız
Maskeler
Örümcek
Sosyal Medya
Ağız Sağlığı
Beyin
Karanlık Enerji
Kimyasal Element
Covid-19
Eczacılık
Sağlık Örgütü
Cansız
Avrupa
Hızlı
Nükleik Asit
Stres
Şehir Hastanesi
Pandemik
Tahmin
Mitler
Aşı
Bilimsel
Uydu
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın