Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Kitap Analizi: 50 Soruda Dil Öğrenme | Herkes Dil Öğrenebilir mi?

Kitap Analizi: 50 Soruda Dil Öğrenme | Herkes Dil Öğrenebilir mi?
11 dakika
7,685
  • Dil Öğrenimi
  • Bilim Kitabı

Kitap Hakkında

  • Künye: Cem Balçıkanlı
  • Kitabevi: Bilim ve Gelecek
  • Sayfa Sayısı: 272
  • İlk Baskı Yılı: 2021 (1. Basım)

Tanıtım

"Yabancı dile yabancı kalmayalım." diyerek kaleme aldığı 50 Soruda Dil Öğrenme kitabında Prof. Dr. Cem Balçıkanlı, dil öğrenme ve öğretme deneyimlerini kuramsal bilgilerle harmanlayarak merak edilen pek çok soruya yanıt veriyor. Dil öğrenme/öğretmeyi isteyen herkese olduğu kadar çocuğunun dil öğrenmesini arzulayan anne babalara da rehberlik edecek kitapta ele alınan kimi sorular şöyle: Çocuklar en fazla kaç dili aynı anda edinebilir? Bir yabancı dil öğrenildikten sonra yeni bir dil daha mı kolay öğrenilir? Yabancı dil öğrenmenin ideal yaş aralığı var mıdır? Dil öğrenmek için yurtdışında yaşamak şart mıdır? Öğrenilen dil kullanılmadığında unutulur mu? Dil öğrenmek beyin gelişimini etkiler mi? Kişilik ve dil öğrenme arasında bir ilişki var mıdır? Farklı yaş gruplarına göre dil öğrenme etkinlikleri değişiklik gösterir mi? Yabancı dil öğrenmek isteyenler nereden başlamalı? Dil öğreniminde web teknolojilerinin yararları nelerdir? Bilgisayar oyunları dil öğreniminde etkili midir? Yabancı dilde konuşma becerisi nasıl geliştirilir? Dil öğrenmek için beyin çipi geliştirilebilir mi? Günümüzde kullanılan en etkili dil öğretim yöntemi hangisidir? "Anlıyorum ama konuşamıyorum" söylemi doğru mudur? Yabancı dil öğrenirken Türkçe düşünmek ne demektir?

Herkes Dil Öğrenebilir mi?

Küreselleşen dünyada bireylerin en az bir yabancı dili iyi bir şekilde bilmeleri ve kullanmaları büyük önem taşıyor. Hangi okul türü olursa olsun mezun olan tüm öğrenciler artık uluslararası iş arama ve iş yapma zorunluluğu içindedir. Öte yandan dünyadaki bilimsel gelişmeleri takip etmek, inovasyondan uzak durmamak ve dünya vatandaşı olabilmek de yabancı dil öğrenme zaruriyetini ortaya koyuyor. Peki dil öğrenmek yetenek işi midir? Dil öğrenmenin biyolojik boyutu nedir? Hem bu boyutların daha net anlaşılması hem de bu boyutlara bilimsel kavramlarla derinlik katmak amacıyla iki sorunun analizini yapmak yerinde olacaktır. 

Tüm Reklamları Kapat

Dil Öğrenmek, Yetenek İşi midir?

Dil öğrenmeye karşı sahip olunan yetenek olarak tanımlanabilecek dil yeteneği kavramı, öğrenmenin gerçekleştiği durumlara göre hareket etme becerilerinin tamamına odaklanıyor. Bu kavramı ilk kez ortaya atan John B. Carroll’a göre, bir dil öğrencisinin kendisine verilen alıştırmayı veya etkinliği ne kadar süre içinde tamamladığı, öğrencinin sahip olduğu motivasyon seviyesi ve etkinliği yaparken karşılaştığı zorlukları nasıl çözdüğü gibi boyutları dil yeteneği kavramı bağlamında ele almalıyız. Dolayısıyla dil yeteneği birden fazla yeteneğin aynı anda işe koşulmasıyla oluşan bir durumdur.

İşte 1959 yılında bu ve benzeri boyutları dil öğrenme süreciyle ilişkilendiren ve bazı öğrencilerin nasıl oluyor da başarılı dil öğrenme hikayelerine sahip olduklarını araştırmak amacıyla yola çıkan John B. Carroll ve meslektaşı Stanley M. Sapon, Modern Dil Yeteneği Testini (MDYT) geliştiriyor. Toplam dört yeteneğe odaklanan bu testte

Tüm Reklamları Kapat

  1. fonemik kodlama yeteneği,
  2. dil bilgisel duyarlılık,
  3. tümevarım dil öğrenme yeteneği ve
  4. ezberci öğrenme yeteneği

gibi çeşitli yeteneklerle ilgili sorular var.

Bu testten yüksek puan alan öğrencilerin dil öğrenmede diğer öğrencilerden daha başarılı olabilecekleri konusunda tahminde bulunan araştırmacılar bu sayede hangi öğrencilerin dile karşı yeteneği olduğunu belirlemeyi amaçlıyor. Bunda da kısmen başarılı oluyorlar.

Ancak yabancı dil öğrenmenin tam anlamıyla bir yetenek işi olduğunu söylemek mümkün değil. Dil öğrenme süreci, insanların kendi yargı ve davranışları ile karmaşıklaştırdığı ya da kolaylaştırdığı, yetenekten daha çok insanın hazır bulunuşluğuyla olduğu kadar o dili öğrenmek için kişinin yeterince istekli ve motive olmasıyla da ilgili bir süreçtir. Öte yandan birden fazla dil bilen bireyler olarak polyglotların dil yeteneğine sahip oldukları ve bu bireylerin doğuştan getirdiği özellikleri sayesinde istedikleri kadar dil öğrenebileceklerine inanılır. Bu doğru değildir. Polyglotların dil öğrenmesi üzerine yapılan sınırlı sayıdaki araştırma, bize birden fazla dili etkili bir şekilde kullanabilen bu bireylerin dil öğrenme stratejileri anlamında disiplinli bir tavır içinde oldukları ve dil öğrenme süreçlerini yoğun bir planlama şekilde sürdürdüklerini gösteriyor. İnternette Tim Doner ismini arayarak çok dil bilen bu kişi hakkında detaylı bilgi edinebilirsiniz.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Diğer bir deyişle, onlar dil yeteneğine sahip oldukları için değil de Geoff Colvin'in Mozart'tan Tiger Woods’a başarılı kişileri incelediği ve büyük çabaların büyük başarılarla eşdeğer olduğunun altını çizdiği "Yetenek Dediğin Nedir ki?" isimli kitapta anlatıldığı üzere dille haşır neşir olup bu süreci bilimsel ölçütlerle yürüttüğü için birden fazla dili konuşabiliyorlar. Sorumuza tekrar dönecek olursak birden fazla dili çok başarılı bir şekilde öğrenme başarısı gösteren vakalar olsa da dil öğrenme yetenek kavramıyla tam anlamıyla özdeşleştirilebilecek bir olgu değildir. Herkesin bir yabancı dil öğrenme potansiyeli vardır. Aslolan kendisine uygun yöntem ve stratejilerle bu süreci yönetebilmesidir.  

Dil Öğrenmenin Biyolojik Boyutu Nedir? 

Doktora eğitimim sırasında makalelerini ve kitaplarını okurken bir gece yarısı kendisine eposta gönderdiğim ve hemen cevap vererek bana akademik hayatımın en önemli hediyelerinden birini veren ünlü Amerikalı dil bilimci ve filozof Noam Chomsky'e göre, insanlar dil edinim cihazı diye bilinen bir cihazla dünyaya gelirler. Bu insanlarda doğuştan var olan gizil bir güçtür. Dilin içine doğan her çocuğun ana dilini evrensel kurallar çerçevesinde -eğer biyolojik anlamda bir sorun yok ise- edinmesinde bir engel yoktur. Dil edinim süreci, insanların doğdukları andan itibaren önce dinleyerek yeterli miktarda girdiye maruz kalmaları suretiyle sonra da çevrelerindekilerle etkileşim içine girerek kendilerine verilen mesajları anlamlandırmasıdır. Chomsky tarafından ileri sürülen ve sistematik dil kodlarını barındıran zihinsel potansiyeli sembolize eden dil edinim cihazının yardımıyla insanlar tıpkı puzzle'ın ilgili parçalarının bütünü oluşturması gibi gerekli girdinin sağlanması koşuluyla ana dillerini edinirler.  

Peki biyolojik boyutu en temel anlamıyla bu şekilde açıklanacak dil öğrenmenin beyin gelişimine etkisi nedir? Yapılan pek çok araştırma, iki dilli bireylerin özellikle problem çözme becerisi, yaratıcı düşünme, empati, öz saygı gibi alanlarda tek dillilerden daha başarılı olduklarını ortaya koymuştur. Bu sayısız faydanın yanı sıra yabancı dil bilme ve beyin arasındaki ilişkinin de doğru bir şekilde yorumlanması önemlidir. Öğrenme dediğimiz değişkenin sadece %60’lık kısmını açıklıyor olabilmemiz beynin en gizemli organ olmasından kaynaklanıyor olabilir. Yabancı dil öğrenme sürecini doğru bir şekilde anlama noktasında beyin ile ilgili bildiklerimiz kısmen de olsa bize yardımcı oluyor. Yabancı dil öğrenmenin beynin hangi bölgesinde gerçekleştiğinden tutun da yabancı dil bilenlerin beyin yapılarının daha farklı olduğuna kadar pek çok soru cevaplanmayı bekliyor. Böylelikle biyolojik boyutu da ele almış oluruz. 

Yabancı dil öğrenme beyinde bulunan sağ ve sol yarımkürede gerçekleşiyor. Sol yarım küre; dili doğru kullanma, mantık yürütme, matematikle ilgili işlemler, analiz ve sıralama gibi düşünme becerilerinin yürütüldüğü yerdir. İşitsel ve görsel öğrenmenin de gerçekleştiği bilinen sol yarım küre yabancı dil öğrenim sürecinde hep en çok değinilen bölge olagelmiştir. Ancak 2019 yılında yapılan ve beyinle ilgili nitelikli yayınların yayımlandığı NeuroImage dergisindeki araştırmanın bulguları bu bilginin doğru olmadığını ortaya koymuştur. Sol yarım küre kadar sağ yarım kürenin de dil öğreniminde etkili olduğunu gösteren bu araştırma, 24 katılımcının yoğunlaştırılmış bir yabancı dil eğitimi sürecindeki beyin hareketlerinin MRG (manyetik rezonans görüntüleme) ile izlenmesiyle gerçekleştiriliyor. Sol yarım küreye aşırı yoğunlaşma belki de sağ yarım kürenin işlevinin net olarak görülmesini engelleyen bir etken olmuştur.

Yeni bulgular, sağ yarım kürenin özellikle bazı seslerin akustik ayrıntılarını ayırt etmede son derece belirleyici olduğunu ortaya koyarken, her iki yarım kürenin de birbirlerini destekleyici özelliklere sahip olduğunu gösteriyor. Dolayısıyla bu sonuç, bu zamana kadar beyin ve yabancı dil öğrenmeyle ilgili bildiklerimizi sorgulamamız açısından çarpıcıdır. Yoğunlaştırılmış yabancı dil eğitimi sırasında beyindeki hareketlerde görüldüğü üzere sol yarım kürenin öğrenme sürecinin ilerleyen aşamalarında aktif hale getirilmesinde bir artış görülüyor. Buna rağmen en başarılı öğrencilerdeki sağ yarım kürenin en erken ses tanıma aşamasında en aktif halde olduğu keşfediliyor. Sadece Mandarin Çincesi üzerinde yapılan bu çalışmanın diğer dillerle de yürütülecek araştırmalarla ilginç boyutlara ulaşacağına inanan bilim insanları özellikle sağ yarım kürenin mümkün olduğunca aktif tutulmasının önemi üzerinde duruyorlar. 

Tüm Reklamları Kapat

Yabancı dil öğrenme ve beyin arasındaki ilişkiyi pek çok açıdan ele alan araştırmaların sayısı az değil. İkinci bir dil öğrenmenin başta beynimizi geliştirmek olmak üzere beyni büyüttüğü de İsveç bilim insanları tarafından kanıtlanmış bir durum aslında. İsveç Silahlı Kuvvetler Tercüman Akademisindeki genç askerlerin yeni bir dil öğrenme süreçlerini mercek altına alan araştırmacılar, bu askeri öğrencilerin dil eğitiminden önce ve sonra beyinlerindeki gelişimi incelemişler. Çok çaba göstermiş ancak yabancı dil öğrenememiş öğrenciler ile yabancı dilde başarılı olan askeri öğrencilerin MRG taramaları yapılmış. İlk grubun beyin yapısının değişmeden kaldığı ancak ikinci gruptaki bireylerin beyninin belirli kısımlarının büyüdüğü görülmüş. Boyut olarak gelişen parçalar duygularla ilgili olan hipokampus ve ve serebral korteksteki üç alandır.

Bu konudaki diğer ilginç bir araştırma ise İskoçya’da gerçekleştirilmiş. Yabancı dil öğrenen bireylerin yaşıtlarına göre daha genç kaldığını ortaya koyan bu araştırmada, beyin fonksiyonlarının eskiye nazaran daha iyi hale geldiği, zekânın geliştiği, beynin daha iyi çalıştığı ve iki dil bilenlerin yaşlılıkta bunama sorununu daha az yaşadığı yapılan araştırmalarla ispatlanmış.

Yine İsveç’te yapılan bir araştırmada da üç ay süren yoğun dil çalışmalarından önce ve sonra yabancı dil öğrenen bireylerin beyinlerindeki kortikal kalınlık ve hipokampal hacimlerdeki boyutlar incelenmiş. Sonuçlar, kontrollere göre yoğun dil çalışmaları geçiren bireyler için hipokampus hacminde ve sol orta frontal girusun kortikal kalınlığında, alt frontal girusta ve üstün temporal girusta artış olduğunu göstermiş. Sağ hipokampus ve sol üstün temporal girus, yabancı dilde daha yüksek yeterlik kazanan bireylerde yapısal olarak daha yumuşaktır. Nispeten daha fazla dil bilen bireylerde ise orta frontal girusta daha büyük gri madde artışları tespit edilmiş. Bu bulgular, yabancı dil öğrenimi sırasında dil işlevlerine hizmet ettiği bilinen beyin bölgelerindeki yapısal değişiklikleri doğrulamaktadır.

Yabancı dil öğrenen bireylerin beyin gelişimleri ile ilgili en güncel çalışmalardan biri Kanada’da yapılıyor. İkinci bir dil öğrenmenin beyin üzerinde etkisinin araştırıldığı çalışmada tek dilli ve iki dilli bireylerin kortikal kalınlıkları MRI yöntemiyle ölçülüyor. İki dilli bireylerin sol inferior frontal girusta denen bölümde gözle görülür oranda bir kalınlık olduğu dikkat çekiyor. İki dilli grubun ikinci dil öğrenme yaşı ve kortikal kalınlık arasında da anlamlı korelasyonlar görülüyor. Araştırma özetle birinci dilde yeterlik kazandıktan sonra ikinci bir dil öğrenmenin beyin yapısını yaşa bağlı bir şekilde değiştirdiğini net bir şekilde göstermesi açısından önemlidir.

Tüm Reklamları Kapat

Son olarak iki dilli veya çok dilli gruplarda Alzheimer hastalığının daha sonra başladığını gösteren araştırmaların olduğunu da söylemeliyim. Ellen Bialystok ile ekibi, Alzheimer tanısına sahip hem tek dilli hem de iki dilli bireylerin beyin atrofisini incelemişler. Araştırmalarında, iki dilliliğin getirdiği gelişmiş bilişsel rezervin genellikle bu hastalık seviyesiyle ilişkili olandan daha yüksek bir işlevsellik seviyesine izin vermesinden hareketle iki dilli bireylerin daha fazla atrofi sergileyeceği hipotezini geliştirmişler. Sonuçlar bu görüşü desteklemiş. Araştırmacılar, iki dilli Alzheimer hastalarının aslında ilgili alanlarda daha yüksek düzeyde beyin atrofisi gösterdiğini bulmuşlar. Bu sonuçlar, iki dilliliğin bilişsel rezerveye katkıda bulunduğunu ve Alzheimer hastalığına bağlı beyin atrofisinin altında yatan davranışsal ifadenin değiştirici olduğunu savunan hipotezi desteklemiş.

Daha ileri araştırmalar da yukarıdaki hipotezi doğrulamakta ve iki dilliliğin Alzheimer semptomlarının başlangıcını 4-5 yıl kadar erteleyebileceğini gösteriyor. Bu konuya ilişkin diğer bir araştırmada da Bialystok, Craik ve Freedman, olası Alzheimer hastalığı teşhisi konulan iki dilli ve tek dilli hastalardan bilişsel bozuklukların başlangıcı ve dil geçmişi ve yetenekleri hakkında veri toplamışlar. İki dilli kişiler için tek dilli olanlara kıyasla 4.3 yıllık bir gecikme ve bildirilen semptomların başlangıcında 5.1 yıllık bir gecikme bulunmuş. Bu veriler sadece bilişsel rezerve katkıda bulunan iki dillilik kavramını desteklemekle kalmamış. Ayrıca daha yüksek seviyelerde beyin atrofisini telafi ederek aynı zamanda iki dilliliğin Alzheimer semptomlarının başlangıcını 4–5 yıl kadar erteleyebileceğini de göstermiş. Yani yabancı dil bilmek Alzheimer hastalığını biraz da olsa geciktiriyor.

Görüldüğü üzere beyin ve yabancı dil öğrenme arasındaki ilişki çok boyutlu bir yapıya sahiptir. Bu anlamda doğru bir şekilde kurgulandığında beyne sağladığı sayısız yararı da dikkat etmek gerekir. Özellikle beyindeki hareketleri tarama yöntemiyle yürütülen araştırmaların da ortaya koyduğu gibi yabancı dilin beyne olumlu sinyaller gönderdiği bilinmektedir. 

Son Söz 

Türkiye'nin pek çok farklı bölgesinde yaşayan insandan dil öğrenme hakkında en çok merak ettikleri soruları toplayarak oluşturduğum 1500 sorudan oluşan soru havuzu bana Türkiye’deki dil öğrenmeye ilişkin çok genel bir perspektif sundu. Bilim ve Gelecek Kitaplığı tarafından yayımlanan "50 Soruda Dil Öğrenme" kitabında bu 1500 sorudan en çok sorulan toplam 50 soru var. Bu yazıda ele aldığım iki boyut da en çok merak edilen soruların başında geliyor. İnsanların pek çoğu dil öğrenmenin bir yetenek işi olduğunu düşünüp kendilerinin bunu başaramayacaklarını belirtirken aslında kendi öğrenme çukurlarını kendileri yaratıyor. Bu konuda söylenebilecek en genel ifade şudur: 

HERKES DİL ÖĞRENEBİLİR.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
0
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 18
  • Muhteşem! 15
  • Umut Verici! 7
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • E. Bialystok, et al. (2007). Bilingualism As A Protection Against The Onset Of Symptoms Of Dementia. Neuropsychologia, sf: 459-464. doi: 10.1016/j.neuropsychologia.2006.10.009. | Arşiv Bağlantısı
  • J. B. Carroll. (1959). Modern Language Aptitude Test. Psychological Corporation. | Arşiv Bağlantısı
  • G. Colvin, et al. (2010). Yetenek Dediğin Nedir Ki?. ISBN: 9789756093726. Yayınevi: Elma Yayınevi.
  • R. M. DeKeyser. (2000). The Robustness Of Critical Period Effects In Second Language Acquisition. Studies in Second Language Acquisition, sf: 499-533. doi: 10.1017/S0272263100004022. | Arşiv Bağlantısı
  • O. Kepinska, et al. (2018). Connectivity Of The Hippocampus And Broca's Area During Acquisition Of A Novel Grammar. NeuroImage, sf: 1-10. doi: 10.1016/j.neuroimage.2017.09.058. | Arşiv Bağlantısı
  • J. Mårtensson, et al. (2012). Growth Of Language-Related Brain Areas After Foreign Language Learning. NeuroImage, sf: 240-244. doi: 10.1016/j.neuroimage.2012.06.043. | Arşiv Bağlantısı
  • P. Robinson. (2002). Individual Differences And Instructed Language Learning. ISBN: 9789027297518. Yayınevi: John Benjamins Publishing. sf: 69-93.
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/01/2023 02:48:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10524

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Böcekler
Antibiyotik
Ergen
Maske Takmak
Canlı
Grip
Ekonomi
Yiyecek
Evrim Teorisi
Koruma
Yeme
Yapay Zeka
İspat Yükü
Yok Oluş
Avrupa
Atom
Kütle
Hekim
Nöron
Sahtebilim
Bakteri
Böcek
Klinik Mikrobiyoloji
Antik
Nükleik Asit
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
E. Ağacı. Kitap Analizi: 50 Soruda Dil Öğrenme | Herkes Dil Öğrenebilir mi?. (29 Mayıs 2021). Alındığı Tarih: 29 Ocak 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/10524
Ağacı, E. (2021, May 29). Kitap Analizi: 50 Soruda Dil Öğrenme | Herkes Dil Öğrenebilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved January 29, 2023. from https://evrimagaci.org/s/10524
E. Ağacı. “Kitap Analizi: 50 Soruda Dil Öğrenme | Herkes Dil Öğrenebilir mi?.” Edited by Evrim Ağacı. Evrim Ağacı, 29 May. 2021, https://evrimagaci.org/s/10524.
Ağacı, Evrim. “Kitap Analizi: 50 Soruda Dil Öğrenme | Herkes Dil Öğrenebilir mi?.” Edited by Evrim Ağacı. Evrim Ağacı, May 29, 2021. https://evrimagaci.org/s/10524.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.