Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Karnı Kıllı Solucanlar (Gastrotricha)

Karnı Kıllı Solucanlar (Gastrotricha) Akın Karahasan
Reklamı Kapat

Bu içerik, Evrim Ağacı'nın Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır. Yaşam Ağacı projesinin amacı, başta Türkiye'de bulunan türleri, Türkiye'deki doğa gözlemcilerimizin özgün fotoğraf ve video içerikleri ışığında, evrimsel akrabalık ilişkilerine uygun bir şekilde filogenetik bir ağaç üzerinde kategorize etmek, nihayetinde ise Dünya'daki tüm türleri yavaş yavaş Yaşam Ağacı'na eklemektir.

Karnı Kıllı Solucanlar
  • Bilimsel Adı Gastrotricha
  • Halk Arasındaki Türkçe Adı Karnı Kıllı Solucanlar
  • Halk Arasındaki İngilizce Adı Gastrotricha
Taksonomi
  • Bu yazı, Evrim Ağacı'nın tür gözlemleri ve türlere dair bilgileri barındıran Yaşam Ağacı projesinin bir parçası olarak hazırlanmıştır.

Gözlem Bilgileri

Görselde yer almakta olan Gastrotricha'nın örnekleme çalışması Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bulunan Karagöl Milli Parkı'ndan gerekli izinler alınarak gerçekleştirilmiştir.

Artvin ili coğrafi konumundan dolayı geçiş bölgesi özelliği gösterip yüksek tür çeşitliliğine zemin hazırlamakla birlikte Karadeniz ikliminin tipik özelliklerini bünyesinde barındırmaktadır. Artvin ili, ülkemizin diğer illeri ile kıyaslandığında yıllık ortalama yağış miktarı Türkiye ortalamasının üstündedir. Yıllık yağış miktarının fazla olması il sınırları içerisinde çok fazla sucul habitatın yer aldığına/alabileceğine işarettir. Gastrotricha gibi sucul habitatlarda yaşamlarını sürdüren canlılara Artvin gibi habitat çeşitliliği bakımından zengin şehirlerimizde rastlama ihtimalimiz oldukça yüksektir.

Mikroskobumuzun mikrovidası ile oynayarak nispeten sabitlemiş olduğumuz Gastrotricha bireyinin baş ve kaudal kısmının detaylarının incelenmesi.
Akın Karahasan

Örnekleme işlemimizi gerçekleştirdiğimiz Karagöl hakında da sizlere bilgi vermek isteriz. Karagöl, deniz seviyesinden 1.450 metre yukarıda Artvin ilimizin Şavşat ilçesine bağlı Klaskur yaylasında yer almaktadır. Klaskur Yaylasında meydana gelen toprak kayması sonucu yine aynı isimle anılan Klaskur Deresi’nin ağzının kapanması sonucunda Karagöl meydana gelmiştir.

Örneklememiz Gastrotrichaların habitatları olan göl suyundan gerçekleştirilmiştir. Göle vardığınızda örnekleme için uygun bir alan arayışında iseniz gölün açıklarına nazaran besinin çok daha fazla olduğu litoral zondan (bitki örtüsünün gözlemlendiği ve güneş ışığının su tabanına nüfuz edebildiği yüksek düzeyde fotosentez olayına olanak veren tatlı sulardaki sığ kıyı bölgesi) örnekleme yapmanızı tavsiye ederim. Gölden alınan su pastör pipeti ile petriye alınmış daha sonrasında stereo mikroskop altında tespit işlemi gerçekleştirilmiştir. Detaylı inceleme için petri içerisinden dikkatli bir şekilde alınıp lamın üzerine yerleştirilmiş ve ardından lamel kapatılmadan yakın plan inceleme işlemleri gerçekleştirilmiştir.

Tanım ve Genel Bilgiler

Gastrotricha şubesi sucul ekosistemler olan deniz, acı ve tatlı su ekosistemlerinde yaygın olarak bulunan 830'dan fazla canlı türünü bünyesinde barındırmaktadır. Bu hayvanlar üzerinde çok fazla çalışma gerçekleştirilmediğinden dolayı araştırmacıların deyimi ile hala iyi bilinmeyen bir şube olmakla birlikte, meiobentik faunanın (genel olarak boyutları 1 milimetrenin altında olan sucul habitatların bentik kısmında yer alan omurgasız canlıları niteleyen terim) kantitatif olarak önemli bir bileşenini temsil etmektedir. Gastrotricha, iç su ortamlarında küçük fakat ekolojik olarak önemli bir şubedir, çünkü bu canlılar mikrofaj, detritivor (detritusu tükerek beslenen) zoobentik topluluğunun bir bileşenidir ve mikrobiyal döngü ile daha yüksek trofik seviyeler arasında temel bir bağlantıyı temsil eder. Bu özellikleri sayesinde yapılan araştırmalar sonucunda bazı deniz ve tatlı su türlerinin değerli bilgiler sunan biyoindikatörler olduğu ortaya çıkarılmıştır.

Gastrotricha şubesine ait türler bilateral simetrili vücuda sahip olup şeffaf bir görünüşe sahiptirler. Vücut uzunlukları 100 mikrometre - 3 milimetre arasında olup morfolojileri vermiform (solucan benzeri görünüş) veya fusiform (iğsi benzeri görünüş) tipindeki mikrometazoanlardır. Geniş bir ventral siliat ile aktif olarak içinde bulunduğu alanı tarar veya aynı "organı" ile yüzer. Bazı türlerinin arkasında yer alan iki ile dört kaudal (furcal) yapışkan tüp ile alt tabakaya tutunabilir. Genel vücut şekli ve oranları, kafanın ana hatları (koruyucu sefalik plakaların varlığına ve büyüklüğüne bağlı olarak), kaudal ucun şekli ve boyutu (özellikle yapışkan tüpler), kütikülün yüzey yönü (genellikle ölçekler, dikenler veya plakalar gibi çeşitli harici elemanlar) temel taksonomik öneme sahip özelliklerdir. Kuvvetli kaslı farinks, sırasıyla Macrodasyida ve Chaetonotida'ya farklı şekilde yönlendirilmiş üç taraflı bir lümene sahiptir; farinksin şekli de tanısal bir özelliktir, bu yüzden ilgili yapının şekli canlının daimi preparat hazırlamak için öldürülmesine bağlı olarak değişebileceği için canlı olarak gözlemlenmelidir.

Tatlı su türleri partenojeniktir. Tam yetiştirilen oositlerin uzunluğu ile Chaetonotida'nın vücut uzunluğu arasındaki oran, 1: 3'e kadar, Hayvanlar aleminde bilinen en büyükler oositler arasındadır. Dış morfoloji ile ayırt edilebilen iki çeşit yumurta üretilir, hızlı kuluçka ve geç kuluçka. Birincisi şeffaftır ve gelişen embriyo içeride gözlenirken, ikincisi çok daha kalın, koyu bir zarfa sahiptir ve mat görünür.

Bu canlılardan X-organı adı verilen bir yapı yer alır ve sadece yetişkin örneklerde bulunmakla beraber oldukça nadir görülebilir. Terminal bağırsağı çevreleyen bu kompakt, açıkça görülebilen at nalı şekilli organa benzemektedir. Muhtemelen biyolojik döngünün postpartenenojenik, hermafroditik bir fazı ile ilişkilidir.

Evrimsel Tarih ve Taksonomi

Karnı Kıllı Solucanlar (Gastrotricha) şubesi Platyzoa adı verilen ve içerisinde Yassı solucanlar (Plathenmintes [örn. Planaria]), Tekerlekli Hayvanlar (Rotifera), Çeneli solucanlar (Gnathostomulida) ve Dikenbaşlı Solucanları (Acanthocephala) barındıran bir taksonun üyesidirler. Bu şube içerisinde Macrodasyida ve Chaetonotida adında iki takım yer almaktadır. Macrodasyida takımı altında 360'ın üzerinde, Chaetonotida takımında ise 470'den fazla tür bulunmaktadır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Palearktik tatlı su Gastrotrichlerin cins seviyesi tanımlanması görece nispeten basittir, çünkü jenerik teşhis karakterleri genellikle açık ve iyi tanımlanmıştır. Cins düzeyinde tanımlama, mümkünse canlı olarak yetişkin örneklerin dikkatli bir mikroskobik incelemesini gerektirir.

Buna karşılık, yakın taksonları ayırt etmek için gereken son derece ince detaylar ve çok çeşitli değişkenlik nedeniyle türlerin tanımlanması çok zordur. Ayrıca, tanımlanmamış türler hala keşfedilmeyi beklemektedir. Özel tanımlama, yakından ilişkili çok sayıda tür arasındaki belirsiz sınırlar nedeniyle çok daha sorunludur. Bu özellikle revizyona ihtiyaç duyan en büyük cins Chaetonotus için geçerlidir. Özellikle tatlı su türleri için tür düzeyinde taksonominin tutarsız ve dengesiz olduğu vurgulanmalıdır, çünkü: (1) Gastrotrichler hakkındaki birçok orijinal açıklama on dokuzuncu ve yirminci yüzyılın başlarına dayanır ve genellikle belirsiz, yetersiz ve modern standartlardan oldukça uzaktır ; ve (2) sayısız türün morfolojik türler arası değişkenliği, taksonominin bir miktar orijinal taksonun korunması veya ayrı taksonlara bölünmesi bakımından bir ölçüde isteğe bağlı olmasına yol açmıştır.

Gastrotricha şubesine ait bir bireyin bir damla su içerisindeki hareketlerinin mikroskop altında incelenmesi.
Akın Karahasan

Ekolojik Dağılım ve Habitat

Gastrotricha şubesi tanımlama kısmında bahsedildiği üzere sucul habitatlarda yaşamlarını sürdürmektedir. Morfoloji, biyoloji ve ekolojide çok farklı olan Macrodasyida ve Chaetonotida olmak üzere iki takıma ayrılmıştır. Macrodasyida iki türü hariç tümü denizel veya nehir ağzı bölgelerinde yayılım göstermektedir. Tatlı su habitatları ise neredeyse tamamen Chaetonotida tarafından kolonize edilmiştir, bunların çoğu iç sularda yaşar ve heterojen olarak dağılır. Çoğu tatlı su gastrotrichleri ötrofik göl habitatlarında epibentik, perifitik veya semiplanktoniktir. Sadece birkaç interstisyel tür, lotik veya acı sularda ve düşük sayılarda tortuları kolonize eder.

Güncel tatlı su Gastrotrichlerinin bilgisi esas olarak Palearktik'ten elde edilen verilere dayanmaktadır. Bu bölgedeki araştırmacıların sayısı nedeniyle gastrotrichler için en çok çalışılan biyocoğrafik bölge olmuştur. Şu anda, Palearctic'in tatlı su gastrotrich faunası yaklaşık 235 Chaetonotida türü ve tek bir Macrodasyida türü içermektedir. Buna karşın tatlı su kaynaklarının yer aldığı hemen hemen her ekosistemde izlerine rastlamak mümkündür.

Etimoloji

Gastrotricha kelimesi yunanca iki kelime olan gastro ve thrix kelimelerinin birleşiminden meydana gelir. Bilindiği üzere gastro kelimesi mideyi/karnı, thrix kelimesi ise saçı ifade etmektedir. İki kelimenin birleşimi ve solucana benzer görünüşleri nedeni ile karnı kıllı solucanlar ismini almışlardır. İngilizcede "hairyback" diye de geçmektedirler fakat bu yanlış çevirinin bir örneğidir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 2
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • M. Balsamo, et al. (2019). Thorp And Covich's Freshwater Invertebrates: Volume 4: Keys To Palaearctic Fauna. ISBN: 978-0-12-385024-9. Yayınevi: Academic Press.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/10/2020 11:28:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8954

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Bilim İnsanı
Uterus
Habercilik
Su Ayısı
Sars Virüsü
Müzik
Yaşlılık
Robot
Bakteri
Biliş
Maskeler
Mars
Korku
Atom
Diyet
Zihin
Kalp
Mers
Evrimsel Süreç
Savunma
Kedi
Gezegen
Oyun Teorisi
Bilim Felsefesi
Müfredat
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Etik olmayan biri, bu dünyaya salıverilmiş bir canavardır.”
Manly P. Hall
Geri Bildirim Gönder