Evrim Ağacı Logo Evrim Ağacı
Evrim Ağacı

Manganeze Bağımlı Bakteri Yaşamının Evrimini Anlamak, Laym Hastalığıyla Mücadele Etmemizi Sağlayabilir!

Manganeze Bağımlı Bakteri Yaşamının Evrimini Anlamak, Laym Hastalığıyla Mücadele Etmemizi Sağlayabilir!
2 dakika
570 Okunma Sayısı
Notlarım

Bütün organizmaların hayatta kalmak için demire ihtiyacı vardır. Tek bir istisnayla: Borrelia burgdorferi isimli bakteri laym hastalığına neden olan bakteridir ve demir yerine manganez kullanabilecek şekilde evrimleşmiştir. Laym hastalığı, bulaşmadan sonra eğer hızla tedavi edilmezse eklemleri, kalbi ve sinir sistemini harap eden, günümüzde tedavi edilebilen bir hastalıktır.

Neredeyse tüm organizmalar için demir, yeni proteinler ve enzimler üreten süreçler için temel gereksinimdir. Muhtemelen bunun en ünlü örneği demirin hemoglobindeki görevidir. Hemoglobin, neredeyse tüm omurgalıların kırmızı kan hücrelerinde bulunan oksijen taşıyıcı proteindir. Hemoglobinin en önemli bileşenlerinden birisi demirdir ve bu, oksijene bağımlı olan omurgalılar için demirin önemini gösteren önemli bir göstergedir. Demir, sadece hemoglobinde bulunan bir element değildir, sayısız diğer enzimde ve proteinde de bulunur.

Bakterilerde "oksijen taşıyıcı hücreler" elbette ki yoktur; çünkü bakteriler zaten tek hücreli canlılardır. Ancak yine de ortak bir kökeni paylaşıyor olmasından ve yaşamın temellerinde enzimlerin yer alıyor olmasından ötürü, onlar da proteinler ve enzimler üretmek zorundadırlar. Bu sebeple, neredeyse tüm bakterilerin de demire ihtiyacı vardır. Ancak Borrelia burgdorferi türü bakterilerin demire hiç ihtiyaçları yoktur; buna karşılık bol miktarda manganez elementine ihtiyaç duyarlar.

Bakterinin bu manganez kullanımı, diğer türlerin savunma sistemini nasıl kolaylıkla aşabilecek şekilde evrimleştiğini de açıklamamıza katkı sağlamaktadır: savunma sistemlerimizin yabancı mikroplara karşı verdiği tepkilerden birisi, kandaki demir oranını düşürmektir. Bu, hastalık yapıcı bakterilerin (patojenlerin) işlevlerini sürdürebilmek için muhtaç oldukları demirin ortamda azalması anlamına gelir. Tabii demirdeki bu azalma, bizim de hastayken berbat hissetmemize neden olan şeylerden birisidir. Yine de bu savunma neredeyse tüm patojenlere karşı işlevsel olduğu için oldukça kullanışlıdır. Elbette; vücudunuzu işgal eden bakteri Borrelia burgdorferi türü gibi demire muhtaç olmayan bir bakteriyse, iş değişir.

Şu anda laym hastalığını tedavi etmenin tek yolu antibiyotiklerdir. Eğer ki hastalık erkenden yakalanabilirse penisilin güçlü bir ilaç olarak karşımıza çıkmaktadır. Ne var ki penisilin, bakterilerin hücre duvarına saldırarak iş görür; ancak bazı Borrelia türlerinin hücre duvarı bulunmaz. Bu da kimi zaman laym hastalığını tedaviyi güçleştirmektedir. Uzmanlar, manganeze bağlı yaşamın evrimini inceleyerek bu hastalığa karşı yeni tedavi yöntemleri geliştirmeyi umuyorlar. Johns Hopkins Üniversitesi Bloomberg Halk Sağlığı Bölümü'nden Valerie Culotta şöyle söylüyor:

Patojenik hücreler içerisinde, onların gelişimine engel olacak bazı hedefler bulmayı umuyoruz. Bu hedeflere en iyi adaylar patojenlerin sahip oldukları ancak insanlarda bulunmayan enzimlerdir. Böylece hasta insanlara zarar vermeden patojenleri öldürebiliriz.

Tam olarak bu sebeple bakterinin manganez mekanizması umut verici bir hedef olabilir. Ekibin hedefi, bakterinin metal içeren proteinlerini haritalandırarak bakterinin çevresinden nasıl manganez edindiğini keşfetmek. Sonrasında ise bu mekanizmayı ortadan kaldıracak bir ilaç geliştirilecek.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 3
  • Tebrikler! 1
  • Güldürdü 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • S. Pappas. Weird Way Lyme Disease Bugs Avoid Immune System. (22 Mart 2013). Alındığı Tarih: 30 Ocak 2020. Alındığı Yer: LiveScience | Arşiv Bağlantısı
  • Woods Hole Oceanographic Institution. Scientists Reveal Quirky Feature Of Lyme Disease Bacteria. (21 Mart 2013). Alındığı Tarih: 30 Ocak 2020. Alındığı Yer: Phys.org | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/02/2021 16:00:48 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2505

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Güncel
Karma
Agora
Yılan
Psikoloji
Meteor
Hastalık Dağılımı
Alkol
Fotoğraf
Cinsel Seçilim
Memeli
Hormon
Homo Sapiens
Cinsel Yönelim
Yeni Koronavirüs
Tarım
Sinaps
Sivrisinek
Adaptasyon
Balıkçılık
Zehir
Maske
Nöron Hücresi
Mühendislik
Yakınsak Evrim
Dünya Sağlık Örgütü
Şiddet
İhtiyoloji
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Soru Sor
Not Ekle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Cehalet ne zaman bir görüş haline geldi?”
Scott Adams
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Takipçi UP İçerik Soru Cevap

Devamını Oku