Dev Böbrek Solucanı, Patogenezi, Tanısı ve Tedavisi

Dev böbrek kurdu (Dioctophyma renale)

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Dioctophyma renale; kedi, köpek, kurt, çita, vizon, at, sığır, domuz ve insan gibi çeşitli memelilerin böbrek parankimi, böbrek yağında, nadiren karın boşluğu ve diğer organlarda bulunan nematod (yuvarlak solucan) türüdür. Nadiren üreter, idrar kesesi veya idrar kanalında bulunur. Dioctophyma renale genellikle kan ve doku hücreleri ile beslenir. Türkiye‘de köpeklerde bildirilmiştir. İnsan enfeksiyonları nadir görülür. Dev böbrek kurdu (giant kidney worm) olarak da bilinir. Bu parazitin neden olduğu enfeksiyona Dioctophymosis denir.

Bir köpeğin sağ böbreğinde bulunan olgun Dioctophyma renale
Bir köpeğin sağ böbreğinde bulunan olgun Dioctophyma renale
Ferreira ve ark. 2010

Dioctophyme renale, insanlarda parazitlenen, bilinen en büyük nematodlardandır. Erkekler ortalama 20-40 cm uzunluğunda ve 5-6 mm genişliğindedir; dişiler ise ortalama 10-12 mm genişliğinde ve 60 cm uzunluğunda olmasına karşın 100 cm uzunluğa ulaşan örneklerde raporlanmıştır. Her iki cinsiyet de parlak kırmızı renkte görünür ve hem ön hem de arka uçlarda sivrilir. Yumurtalar 60-80 mikrometre x 39-47 mikrometre, oval şekilli ve kahverengimsi sarı renktedir.

Taksonomi

Nematoda şubesinin Ascaridida takımında bulunan Dioctophymatidae ailesine ait bir parazittir. Dioctophyma renale, 1583 yılında keşfedildikten neredeyse iki yüzyıl sonra, 1782'de, Johann Goeze tarafından ilk olarak bir köpek böbreğindeki solucanları keşfetmesi üzerine Dioctophyma renale'yi tarif etmiştir.

Bir köpeğin idrarında tespit edilen Dioctophyma renale yumurtası
Bir köpeğin idrarında tespit edilen Dioctophyma renale yumurtası
Ferreira ve ark. 2010

2003 yılında, İsviçre'deki neolitik Arbon-Bleiche 3 alanında, altı insan koprolitinde (fosilleşmiş dışkı) Dioctophyma renale yumurtaları tespit edilmiştir. Bu yer, muhtemelen insanlara tatlı su balıkları ve kurbağalara erişim sağlayan bir gölün yakınında bulunmaktadır. Örnekler, MÖ 3.384-3.370 olarak tarihlendirilmiştir ve bu da enfeksiyonun prevalansının, insanlık tarihinin erken dönemlerinde daha yüksek olduğunu göstermiştir (doğru pişirme tekniklerini tam olarak oluşmadan önce).

Coğrafi dağılım

Avrupa, Amerika, Afrika ve Avustralya gibi birçok kıtada görülebilen, kozmopolit bir dağılıma sahiptir (Afrika ve Avustralya'da daha az). Zoonotik enfeksiyonlar (omurgalı hayvanlardan insanlara geçen ve insanlardan omurgalı hayvanlara geçen) Amerika Birleşik Devletleri, İran, Hindistan, Çin ve Endonezya'dan bildirilmiştir. Dioctophyma renale dünya çapında geniş bir dağılıma sahip olsa da, insan enfeksiyonları oldukça nadir görülür. Hazar Denizi etrafındaki bölgelerde, insan enfeksiyonları daha fazla görülmüştür. Enfeksiyon ayrıca tatlı su balıklarının bol tüketildiği bölgelerde de görülmektedir.

Konakları

“Kara kurtlar” olarak da bilinen sucul oligoket solucanlar (özellikle Lumbriculus variegatus), ara konak olarak bilinir. Çok sayıda tatlı su balığı ve amfibi türü de paratenik arakonak olarak bildirilmiştir.

Klinik belirtiler

Enfeksiyon genellikle hematüri, karın ağrısı, nefrit, bel ağrısı, böbrek büyümesi, böbrek parankim dokusunun yıkımlanması, ateş ve eozinofili ile seyreder. Bazı olgularda asemptomatik seyredebilirken kronikleşmiş olgularda böbrek iflas eder.

Dev böbrek kurdu (Dioctophyma renale) biyolojisi. Kısaltmalar: L1: birinci dönem larva, L2: ikinci dönem larva, L3: üçüncü dönem larva. Ara konak: Parazitin ergin dönemi dışında bulunan gelişme dönemlerinden en az birisini taşıyan canlıdır. Paratenik arakonak: parazitin gelişme dönemini taşıyan ancak biyolojisinin tamamlanması için gerekli olmayan canlıdır.
Dev böbrek kurdu (Dioctophyma renale) biyolojisi. Kısaltmalar: L1: birinci dönem larva, L2: ikinci dönem larva, L3: üçüncü dönem larva. Ara konak: Parazitin ergin dönemi dışında bulunan gelişme dönemlerinden en az birisini taşıyan canlıdır. Paratenik arakonak: parazitin gelişme dönemini taşıyan ancak biyolojisinin tamamlanması için gerekli olmayan canlıdır.
cdc

Teşhis ve Tedavi

Kesin bir tanı almanın tek yolu, bir hastanın idrarında D. renale yumurtalarının tespit edilmesidir. Bununla birlikte, hasta öyküsü (anamnez) almak (hasta az pişmiş veya çiğ tatlı su balığı tüketmişse), genişlemiş veya kalsifiye olmuş böbrekleri teşhis etmek için radyolojik muayenelerle birleştirip yorumlamak önemlidir.

Muhtemelen insan vakalarının nadir olması nedeniyle, insanlarda D. renale enfeksiyonu için standart bir tedavi yoktur. Bilinen tek yol, olgun kurtların veya enfekte olmuş böbreğin cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Nefrektomi genellikle insan vakaları için ekstrem bir durum olarak kabul edilir. Bazı vakalarda Ivermectin  ve Albendazol gibi anti-helmintik ilaçlar kullanılmışsa da bu enfeksiyonu tedavi etmek için henüz uygun bir tedavi şekli olarak değerlendirilmemiştir.

Bu enfeksiyondan korunmak genellikle zordur. Dioctophyma renale enfeksiyonları çoğunlukla az pişmiş veya çiğ olarak tatlı su balıklarının tüketilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, tüketilmeden önce, basit bir uygulama olarak, balıkların iyice pişirilmesi teşvik edilebilir ve bu da insanlarda veya hayvanlarda (kedi, köpek gibi) D. renale enfeksiyonuna karşı etkili bir korunma yöntemi olarak uygulanabilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 0
  • 2
  • 1
  • 0
  • 0
  • 2
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 4
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • R. Tınar, et al. (2011). Veteriner Helmintoloji. Yayın Evi: Dora Yayıncılık.
  • A. Doğanay, et al. (2018). Helmintoloji . ISBN: 9786059215862. Yayın Evi: Nobel Tıp Kitabevi.
  • animaldiversity. Dioctophyma Renale. (2019, Haziran 25). Alındığı Tarih: 25 Haziran 2019. Alındığı Yer: animaldiversity
  • cdc. Dioctophymiasis. (2019, Haziran 25). Alındığı Tarih: 25 Haziran 2019. Alındığı Yer: cdc
  • wikipedia. Dioctophyme Renale. (2019, Haziran 25). Alındığı Tarih: 25 Haziran 2019. Alındığı Yer: wikipedia
  • Ş. Umur. (2011). Genel Parazitoloji.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/08/2019 10:57:11 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7850

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Geleceğimizi en çok tehdit eden şey umursamazlıktır.”
Jane Goodall
Geri Bildirim Gönder