Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Dev Böbrek Solucanı, Patogenezi, Tanısı ve Tedavisi

Dev böbrek kurdu (Dioctophyma renale)

Dev Böbrek Solucanı, Patogenezi, Tanısı ve Tedavisi
Bir köpeğin sağ böbreğinde bulunan olgun Dioctophyma renale.
Dev böbrek kurdu (Dioctophyma renale)
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Dioctophyma renale; kedi, köpek, kurt, çita, vizon, at, sığır, domuz ve insan gibi çeşitli memelilerin böbrek parankimi, böbrek yağında, nadiren karın boşluğu ve diğer organlarda bulunan nematod (yuvarlak solucan) türüdür. Nadiren üreter, idrar kesesi veya idrar kanalında bulunur. Dioctophyma renale genellikle kan ve doku hücreleri ile beslenir. Türkiye‘de köpeklerde bildirilmiştir. İnsan enfeksiyonları nadir görülür. Dev böbrek kurdu (giant kidney worm) olarak da bilinir. Bu parazitin neden olduğu enfeksiyona Dioctophymosis denir.

Bir köpeğin sağ böbreğinde bulunan olgun Dioctophyma renale
Bir köpeğin sağ böbreğinde bulunan olgun Dioctophyma renale
Ferreira ve ark. 2010

Dioctophyme renale, insanlarda parazitlenen, bilinen en büyük nematodlardandır. Erkekler ortalama 20-40 cm uzunluğunda ve 5-6 mm genişliğindedir; dişiler ise ortalama 10-12 mm genişliğinde ve 60 cm uzunluğunda olmasına karşın 100 cm uzunluğa ulaşan örneklerde raporlanmıştır. Her iki cinsiyet de parlak kırmızı renkte görünür ve hem ön hem de arka uçlarda sivrilir. Yumurtalar 60-80 mikrometre x 39-47 mikrometre, oval şekilli ve kahverengimsi sarı renktedir.

Taksonomi

Nematoda şubesinin Ascaridida takımında bulunan Dioctophymatidae ailesine ait bir parazittir. Dioctophyma renale, 1583 yılında keşfedildikten neredeyse iki yüzyıl sonra, 1782'de, Johann Goeze tarafından ilk olarak bir köpek böbreğindeki solucanları keşfetmesi üzerine Dioctophyma renale'yi tarif etmiştir.

Bir köpeğin idrarında tespit edilen Dioctophyma renale yumurtası
Bir köpeğin idrarında tespit edilen Dioctophyma renale yumurtası
Ferreira ve ark. 2010

2003 yılında, İsviçre'deki neolitik Arbon-Bleiche 3 alanında, altı insan koprolitinde (fosilleşmiş dışkı) Dioctophyma renale yumurtaları tespit edilmiştir. Bu yer, muhtemelen insanlara tatlı su balıkları ve kurbağalara erişim sağlayan bir gölün yakınında bulunmaktadır. Örnekler, MÖ 3.384-3.370 olarak tarihlendirilmiştir ve bu da enfeksiyonun prevalansının, insanlık tarihinin erken dönemlerinde daha yüksek olduğunu göstermiştir (doğru pişirme tekniklerini tam olarak oluşmadan önce).

Coğrafi dağılım

Avrupa, Amerika, Afrika ve Avustralya gibi birçok kıtada görülebilen, kozmopolit bir dağılıma sahiptir (Afrika ve Avustralya'da daha az). Zoonotik enfeksiyonlar (omurgalı hayvanlardan insanlara geçen ve insanlardan omurgalı hayvanlara geçen) Amerika Birleşik Devletleri, İran, Hindistan, Çin ve Endonezya'dan bildirilmiştir. Dioctophyma renale dünya çapında geniş bir dağılıma sahip olsa da, insan enfeksiyonları oldukça nadir görülür. Hazar Denizi etrafındaki bölgelerde, insan enfeksiyonları daha fazla görülmüştür. Enfeksiyon ayrıca tatlı su balıklarının bol tüketildiği bölgelerde de görülmektedir.

Konakları

“Kara kurtlar” olarak da bilinen sucul oligoket solucanlar (özellikle Lumbriculus variegatus), ara konak olarak bilinir. Çok sayıda tatlı su balığı ve amfibi türü de paratenik arakonak olarak bildirilmiştir.

Klinik belirtiler

Enfeksiyon genellikle hematüri, karın ağrısı, nefrit, bel ağrısı, böbrek büyümesi, böbrek parankim dokusunun yıkımlanması, ateş ve eozinofili ile seyreder. Bazı olgularda asemptomatik seyredebilirken kronikleşmiş olgularda böbrek iflas eder.

Dev böbrek kurdu (Dioctophyma renale) biyolojisi. Kısaltmalar: L1: birinci dönem larva, L2: ikinci dönem larva, L3: üçüncü dönem larva. Ara konak: Parazitin ergin dönemi dışında bulunan gelişme dönemlerinden en az birisini taşıyan canlıdır. Paratenik arakonak: parazitin gelişme dönemini taşıyan ancak biyolojisinin tamamlanması için gerekli olmayan canlıdır.
Dev böbrek kurdu (Dioctophyma renale) biyolojisi. Kısaltmalar: L1: birinci dönem larva, L2: ikinci dönem larva, L3: üçüncü dönem larva. Ara konak: Parazitin ergin dönemi dışında bulunan gelişme dönemlerinden en az birisini taşıyan canlıdır. Paratenik arakonak: parazitin gelişme dönemini taşıyan ancak biyolojisinin tamamlanması için gerekli olmayan canlıdır.
cdc

Teşhis ve Tedavi

Kesin bir tanı almanın tek yolu, bir hastanın idrarında D. renale yumurtalarının tespit edilmesidir. Bununla birlikte, hasta öyküsü (anamnez) almak (hasta az pişmiş veya çiğ tatlı su balığı tüketmişse), genişlemiş veya kalsifiye olmuş böbrekleri teşhis etmek için radyolojik muayenelerle birleştirip yorumlamak önemlidir.

Muhtemelen insan vakalarının nadir olması nedeniyle, insanlarda D. renale enfeksiyonu için standart bir tedavi yoktur. Bilinen tek yol, olgun kurtların veya enfekte olmuş böbreğin cerrahi olarak çıkarılmasıdır. Nefrektomi genellikle insan vakaları için ekstrem bir durum olarak kabul edilir. Bazı vakalarda Ivermectin  ve Albendazol gibi anti-helmintik ilaçlar kullanılmışsa da bu enfeksiyonu tedavi etmek için henüz uygun bir tedavi şekli olarak değerlendirilmemiştir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu enfeksiyondan korunmak genellikle zordur. Dioctophyma renale enfeksiyonları çoğunlukla az pişmiş veya çiğ olarak tatlı su balıklarının tüketilmesinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle, tüketilmeden önce, basit bir uygulama olarak, balıkların iyice pişirilmesi teşvik edilebilir ve bu da insanlarda veya hayvanlarda (kedi, köpek gibi) D. renale enfeksiyonuna karşı etkili bir korunma yöntemi olarak uygulanabilir.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Korkutucu! 6
  • Tebrikler! 3
  • İnanılmaz 3
  • Bilim Budur! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • İğrenç! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • R. Tınar, et al. (2011). Veteriner Helmintoloji. Yayınevi: Dora Yayıncılık.
  • A. Doğanay, et al. (2018). Helmintoloji. ISBN: 9786059215862. Yayınevi: Nobel Tıp Kitabevi.
  • animaldiversity. Dioctophyma Renale. (25 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 25 Haziran 2019. Alındığı Yer: animaldiversity | Arşiv Bağlantısı
  • cdc. Dioctophymiasis. (25 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 25 Haziran 2019. Alındığı Yer: cdc | Arşiv Bağlantısı
  • wikipedia. Dioctophyme Renale. (25 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 25 Haziran 2019. Alındığı Yer: wikipedia | Arşiv Bağlantısı
  • Ş. Umur. (2011). Genel Parazitoloji.

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 28/09/2020 08:30:16 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7850

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Savunma
Zihin
Lipit
Türleşme
Dağılım
Endokrin Sistemi
İhtiyoloji
Psikiyatri
Hafıza
Covıd-19
Köpekler
Mitler
Diş
Kalıtım
Yaşam
Moleküler Biyoloji Ve Genetik
Kadın
Abd
Tehlike
Gelişim
Bitki
Nöron
Ornitoloji
Bilim İnsanı
Fare
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Eğer beyinlerimiz, onu kolaylıkla anlayabileceğimiz kadar basit yapıda olsaydı, bu defa da biz beynimizi anlayamayacak kadar basit olurduk.”
Ian Stewart
Geri Bildirim Gönder