Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Kanserin En Korkutucu Hali: Bulaşıcı Kanser!

Kanserin En Korkutucu Hali: Bulaşıcı Kanser!
3 dakika
18,971
Podcast
5:12
Ekin Baran Sunar
Seslendiren
20
  • İndir
  • Dış Sitelerde Paylaş
Tüm Reklamları Kapat

Çok az sağlık sorunu kanserden daha derin bir korku yaratabilir. Kanser, basitçe, kendi vücut dokunuzun size karşı gelmesi ve yönetimi ele geçirmesinden kaynaklanan bir hastalıklar grubudur. 2011 yılında sadece Amerika’da yaklaşık 1.5 milyon yeni kanser vakası teşhis edilmiştir ve buna ek olarak 571,950 civarında insan kanserden ölmüştür. Üstelik bu sayıya, bilinmeyen kanser türleri veya kayıt altına alınmamış cilt kanseri vakaları dahil değildir! Bir diğer deyişle, kanser büyük bir endişe. Ve olmalı da...

Neyse ki kanserin bir diğer insandan bize bulaşmasından endişe etmeyiz. Çünkü kanser, bulaşıcı bir hastalık değil. Kanser; AIDS, MRSA, soğuk algınlığı veya diğer bulaşıcı hastalıklarda olduğu gibi, kişinin bir başkasından enfeksiyon kapmasından değil, kişinin bedeninin (veya yaşam biçiminin) ona ihanet etmesinden kaynaklanıyor.

Ancak her tür, bu konuda insanlar kadar şanslı değil.

Tüm Reklamları Kapat

Tazmanya Canavarlarında Görülen Bulaşıcı Kanser!

Tazmanya canavarları, bu türlerden birisi. Bu ilginç canlılar, kanserin bulaşıcı bir türüyle baş etmekteler. Üstelik Tazmanya canavarlarının halihazırda doğal yaşam ortamlarını mahvedilmesi ya da bu alanlara doğal olmayan hayvanların getirilmesi de göz önüne alınacak olursa, daha da vahim bir hal alıyor. Canavarların yaşam alanlarının yok olmasına bağlı olarak sosyal yaşantılarındaki saldırganlığın artışı, ısırma ve tırmalama gibi yollarla bulaşan bu virüsün yayılmasına yol açıyor.

McCallum vd. (2007) kanserin birinden ötekine geçişi ve ölüm oranı bu şekilde devam ederse 25- 30 yıl arasında Tazmanya canavarlarının neslinin tükeneceğini öngörüyor. Araştırmacılara göre bu türün nihai sonu tümörün bekleme süresi ve türün geri kalanlarının oluşturduğu popülasyon yoğunluğu gibi birkaç etkene bağlı... Tüm bunların sürekli takip edilmesi ve gözlenmesi de alınacak tedbirler için son derece önemli.

Kanserin Bulaşıcı Hale Gelmesi Mümkün mü?

Durumun rahatsız ediciliği yetmezmiş gibi bir de şu sorular akla geliyor: Bir kanserin bulaşıcı olması ne kadar olağan? Tümör tehlikesi altındaki öteki türlerde de benzer bir salgın baş gösterebilir mi?

İşin aslı, bulaşıcı tümörlere örnekler yok değil. Çiftleşme ya da genital bölgeyi koklama, yalayarak temizleme gibi yollarla köpekler arasında bulaşabilen CTVT (Canine Transmissible Venereal Tumor) histiositik tümörü bunlardan biri. Düşünülmesi gereken nokta, bu hastalığın sebebinin HPV'ye benzer bir şekille cinsel yolla bulaşması... Ancak burada söz konusu olan bir virüsün hastalığı aktive etmesi değil, hücrelerin kendisinin enfeksiyonlu olması. Örneğin, hastalıklı bir köpek ötekiyle çiftleştiğinde aktarılan madde hücre bölünmesini hızlandıran ve tümöre sebep olan virüsler değil; aksine, her iki köpeğin genetik yapısından farklı olan ve yeni konağında çoğalmaya devam eden kanser hücrelerinin kendisi. Bu bakımdan CTVT, parazit kanser olarak adlandırılıyor.

Tüm Reklamları Kapat

Bu tümörün bulunduğu yerler çoğunlukla dış genital bölge olsa da, tümör bazen burun ve ağız bölgesinde de kendini gösterebiliyor. CTVT'nin birkaç ilginç özelliği daha var: Normal köpek ve kurt hücreleri 78 kromozom içerirken, tümör hücreleri daha az kromozom içeriyor; hücreler ortalama 57- 64 kromozom sayısına sahip. Dahası, bu kromozomlar sağlıklı doku hücrelerindekinden daha farklı bir morfolojik yapıdalar. Hastalık, aynı zamanda çakalları (78 kromozom) ve kırmızı tilkileri (34 kromozom) de etkiliyor. Tüm bunlara rağmen CTVT aniden gerileyebiliyor (Chu vd. 2001) ve bazen köpekler kemoterapi ile tedavi bile edilebiliyor (Scarpelli vd. 2008).

Bulaşıcı Kanser İlk Ne Zaman Görüldü?

Rebbeck vd.'nin çalışmaları CTVT nin ilk kez 6,000 yıl kadar önce büyük ihtimalle Doğu Asya’da kurtlarda ya da baskın köpeklerde görüldüğünü söylüyor. McCallum ise bir popülasyondaki düşük genetik çeşitliliğin bu bulaşıcı tümörlere sebep olabileceğini belirtiyor. Köpekler elbette şu anda oldukça çeşitli, ancak CTVT’nin küçük ve safkan bir popülasyonda başlayarak öteki köpek türlerine yayılmada bir avantaj sağladığı düşünülüyor. Tazmanya canavarlarının talihsizliğine karşın, neyse ki CTVT köpek türleri için şu anda önemli bir tehlike arz etmiyor.

Şimdiye dek tıpta tanımlanmış üç çeşit bulaşıcı kanser görülüyor: CTVT, Tazmanya canavarı yüz tümörü ve 1960’larda keşfedilmiş, sivrisineklerden (Banfield vd. 1965) veya sivrisineklerin yokluğunda insanların deri altı iğnelerinden bulaşan (Fabrizio 1965), laboratuar farelerinde görülen bir çeşit ur.

Ameliyat sırasında hastadan alınan histositomayı yalnışlıkla eline enjekte eden cerrahta görülmüş örnek (Gartner vd. 1996) dışında insanlar arasında doğrudan birinden diğerine geçen bulaşıcı bir kanser türü henüz görülmedi. Bu garip bulaşıcı parazit kanser her ne kadar Tazmanya canavarları için tehlikeli ve hatta ölümcül olsa da insanlar, şimdilik güvenli bölgede yer alıyor.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bu kanserin bir benzerinin köpeklerde nasıl evrimleştiğiyle ilgili bir çalışmayı buradaki yazımızdan okuyabilirsiniz.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
13
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Korkutucu! 10
  • İnanılmaz 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Üzücü! 2
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Nature | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/05/2024 04:15:31 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/512

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Karanlık Madde
Veri Bilimi
Uçuş
Dna
Irk
Yiyecek
Göç
Metabolizma
Kitlesel Yok Oluş
Doğa Yasası
Afrika
Araştırma
Böcek
Retrovirüs
Tümör
Taksonomik Sınıflandırma
Bebek Doğumu
Canlılık Cansızlık
Organizma
Elementler
Ekonomi
İlişki
Oyun
Mühendislik
Böcek Bilimi
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
A. Hodge, et al. Kanserin En Korkutucu Hali: Bulaşıcı Kanser!. (20 Kasım 2011). Alındığı Tarih: 27 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/512
Hodge, A., Aytekin, S., Bakırcı, Ç. M. (2011, November 20). Kanserin En Korkutucu Hali: Bulaşıcı Kanser!. Evrim Ağacı. Retrieved May 27, 2024. from https://evrimagaci.org/s/512
A. Hodge, et al. “Kanserin En Korkutucu Hali: Bulaşıcı Kanser!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Samet Aytekin, Evrim Ağacı, 20 Nov. 2011, https://evrimagaci.org/s/512.
Hodge, Anne-Marie. Aytekin, Samet. Bakırcı, Çağrı Mert. “Kanserin En Korkutucu Hali: Bulaşıcı Kanser!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Samet Aytekin. Evrim Ağacı, November 20, 2011. https://evrimagaci.org/s/512.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close