Kadınların ve Erkeklerin Farklı Duygusal Deneyimleri Etik Kararlarını Nasıl Etkiliyor?

Kadınların ve Erkeklerin Farklı Duygusal Deneyimleri Etik Kararlarını Nasıl Etkiliyor?
Etik kararlar alınırken erkekler ve kadınlar arasında cinsiyete dayalı farklılık görülebilmektedir.
Unsplash
Yazar Sarah Ward Ayşegül Şenyiğit Özdil Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil
4 dakika
4,014 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Kadınların duygusallığına yönelik olumsuz basmakalıp düşünceler, uzun yıllardır kadınların sosyal, profesyonel ve politik bağlamlarda karar alma kapasitelerine zarar veren mitler yaratmıştır. Geçmişte, kadınların duygusallığının, etik kararlar alma kabiliyet ve ehliyetlerini de olumsuz etkilediği düşünülmekteydi. Kadınlar etik değerler bakımından erkeklerden aşağı görülüyordu çünkü mantıkları değil duygularıyla karar alıyorlardı. Bu eski düşüncenin aksine bugün, suçluluk gibi öz bilince dayalı etik duyguların etik kararlar almada ve etik davranmada oldukça önemli olduğunu bilmekteyiz. Daha da önemlisi, araştırmalar kadınların erkeklerden daha duygusal olduğunu göstermese de kadınların suçluluk ve utanç duygularını hissetmeye daha yatkın olduğunu gösteriyor.

Bir araştırma serisinde, çalışma arkadaşım Laura King ile şu çarpıcı fikrin peşine düştük: Kadınların etik açıdan önemli duyguları hissetmeye yatkın olmaları, onların etik olmayan davranışlara yönelme eğilimlerini erkeklere kıyasla nasıl etkiliyor?

Etik Açısından Farklar Neler?

Lawrence Kohlberg ve Carol Gilligan'ın, kadınların ve erkeklerin etik kararlar almadaki farklı değerlendirmelerine değinen tartışmalarını saymazsak, toplumsal cinsiyet farklılıklarının etik üzerindeki etkisi, psikoloji araştırmalarında hak ettiği dikkati çekemedi. Dolayısıyla, kadınların ve erkeklerin, karar alma yaklaşımlarının neresinde birbirlerinden ayrışıp farklılıklar sergileyeceklerine yönelik çok az bilgiye sahibiz. Ancak, bilgi sahibi olduğumuz bir alan var: İş ortamı! İş dünyasına yönelik çalışmalardan birkaçına göre, kadınlar, görüşmelerde yalan söylemek, kuralları esnetmek gibi bireysel ya da mesleki avantajlar kazandıracak ancak sonrasında somut zarara yol açacak gayriahlaki eylemlere girişmekten erkeklere kıyasla daha çok çekiniyorlar. Bu tür eylemlere girişmede erkekler ile kadınlar arasındaki farkın nereden kaynaklandığı henüz tam olarak araştırılmadı.

Reklamı Kapat

Bu cinsiyet farklılıklarının nedenlerini anlamada duyguların oldukça önemli olabileceğini varsaydık. Özellikle, kadınların gayriahlaki eylemlere girişmedeki çekimserliğinin, suçluluk ve utanç duygularını hissetmeye yönelik yüksek yatkınlıklarından kaynaklanabileceğini düşündük. Bu tahminimizi bir dizi korelasyonel araştırmaya ve deneysel çalışmaya tabi tuttuk.

İş dünyasına yönelik çalışmalardan birkaçına göre, kadınlar, görüşmelerde yalan söylemek, kuralları esnetmek gibi bireysel ya da mesleki avantajlar kazandıracak ancak sonrasında somut zarara yol açacak gayriahlaki eylemlere girişmekten erkeklere kıyasla daha çok çekiniyorlar.
İş dünyasına yönelik çalışmalardan birkaçına göre, kadınlar, görüşmelerde yalan söylemek, kuralları esnetmek gibi bireysel ya da mesleki avantajlar kazandıracak ancak sonrasında somut zarara yol açacak gayriahlaki eylemlere girişmekten erkeklere kıyasla daha çok çekiniyorlar.
Pexels

Duyguları Keşfediyoruz!

Korelasyonel çalışmalarda, kadınların gayriahlaki eylemleri değerlendirirken suçluluk ve utanç duyma yatkınlıklarının, bu eylemleri kınamada ve bu tür eylemlere girişmekten kaçınmada önemli bir etken olduğunu bulduk. Cinsiyete dayalı farklılıkların dindarlık, ahlaki kimlik ve izlenim yönetimi gibi diğer potansiyel nedenlerini denetlerken bile duygular, etik kararlar almanın bir parçası olarak karşımıza çıktı.

Bu araştırmaların yanı sıra, duygusal deneyimlerin etik kararlar almada cinsiyet farklılıklarına ne denli etkide bulunduğunu görmek için bir dizi daha deney yaptık. Kadınların gayriahlaki eylemler gerçekleştirmede çekimser kalmasına suçluluk ve utanç duyguları neden oluyorsa, kadınları bu duyguları göz ardı ederek cevap vermeye yönlendirmenin, onların gayriahlaki eylemlere girişme eğilimlerini erkeklerinkine benzer hale getireceğini düşündük. Bu, tam da iki deneyin sonucunda bulduğumuz bulgu oldu. Kontrol grubundaki kadınlar her ne kadar erkeklere kıyasla daha az gayriahlaki eylem eğiliminde olsalar da, duygularını göz ardı etmeleri istendiğinde, kadınlar, gayriahlaki yönelimlerini artırdılar. Erkeklerin eğilimlerindeyse değişiklik olmadı. Duygularını hesaba katmamaya yönelik ufak yönlendirmeler, kadınları erkeklerle aynı davranmaya yöneltti.

Son bir deneyde, kadınların ve erkeklerin kişisel kazanç sağlayan gayriahlaki bir eylemde bulunmanın ardından suçluluk duygusu hissetmede farklılık gösterip göstermeyecekleri test edildi. Katılımcıların okulda ya da işte öne geçmek için giriştikleri gayriahlaki bir eylemi yazdıkları deneyin sonucunda, kadınların erkeklere kıyasla daha fazla utanç, suçluluk ve pişmanlık hissettikleri görüldü. Erkeklerin suçlu ve utanmış hissetmeye daha az yatkın oluşları, onları, çıkarları uğruna gayriahlaki davranışlar sergilemeye itebilir ve bu davranışların sonucunda kadınlara kıyasla olumsuz duygulara daha az kapılabilirler.

Bu sonuçlar, kadınların erkeklerden daha ahlaklı olduğunu göstermez ancak belirli bağlamlarda ortaya çıkan gayriahlaki davranışların duygusal dinamiklerinde yatan cinsiyet farklılıklarını anlama yolunda bizleri aydınlatabilir. Gayriahlaki bir davranışı gerçekleştirmeyi göze almaya değer olup olmadığına yönelik kadınların ve erkeklerin birbirinden farklı değerlendirmelerini tanımlamak, etik kararları şekillendiren kişiler arası değerlendirmelerin daha iyi anlaşılmasına ışık tutacaktır.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Bulgularımız, kadınların duygusallığının etik kararlar alma davranışını kötü etkilediğine dair olan yanlış kanıyı altüst etmektedir. Çalışmamız, kadınların öz bilince dayalı ahlaki duygularının daha yüksek olmasının, onların kişisel ya da mesleki kazanç uğruna gayriahlaki davranışlarda bulunma isteğini aşağıya çektiğini gösteriyor.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 18
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Umut Verici! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • İğrenç! 1
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Society for Personality and Social Psychology | Arşiv Bağlantısı
  • S. J. Ward, et al. (2020). Gender Differences In Emotion Explain Women’s Lower Immoral Intentions And Harsher Moral Condemnation. Sage Journals, sf: --. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/10/2021 11:32:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8538

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Onkoloji
Kozmoloji
Sıvı
Taksonomi
Bakteri
Yavru
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Hayvan Davranışları
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Yapay
Yapay Seçilim
Metal
Editör Seçkisi
Sahtebilim
Gelişim
Sars Virüsü
Kuvvet
Kimya Tarihi
Foton
Virüs
Bebek
Wuhan
Kan Hastalıkları
Factchecking
Balina
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın