Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Kadınların ve Erkeklerin Farklı Duygusal Deneyimleri Etik Kararlarını Nasıl Etkiliyor?

Kadınların ve Erkeklerin Farklı Duygusal Deneyimleri Etik Kararlarını Nasıl Etkiliyor?
Etik kararlar alınırken erkekler ve kadınlar arasında cinsiyete dayalı farklılık görülebilmektedir.
Unsplash
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Yapılan çalışmaya göre, kadınların öz bilince dayalı ahlaki duygularının daha yüksek olması, onların kişisel ya da mesleki kazanç uğruna gayriahlaki davranışlarda bulunma yatkınlığını azaltıyor!

Bu yazı, Society for Personality and Social Psychology isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Kadınların duygusallığına yönelik olumsuz basmakalıp düşünceler, uzun yıllardır kadınların sosyal, profesyonel ve politik bağlamlarda karar alma kapasitelerine zarar veren mitler yaratmıştır. Geçmişte, kadınların duygusallığının, etik kararlar alma kabiliyet ve ehliyetlerini de olumsuz etkilediği düşünülmekteydi. Kadınlar etik değerler bakımından erkeklerden aşağı görülüyordu çünkü mantıkları değil duygularıyla karar alıyorlardı. Bu eski düşüncenin aksine bugün, suçluluk gibi öz bilince dayalı etik duyguların etik kararlar almada ve etik davranmada oldukça önemli olduğunu bilmekteyiz. Daha da önemlisi, araştırmalar kadınların erkeklerden daha duygusal olduğunu göstermese de kadınların suçluluk ve utanç duygularını hissetmeye daha yatkın olduğunu gösteriyor.

Bir araştırma serisinde, çalışma arkadaşım Laura King ile şu çarpıcı fikrin peşine düştük: Kadınların etik açıdan önemli duyguları hissetmeye yatkın olmaları, onların etik olmayan davranışlara yönelme eğilimlerini erkeklere kıyasla nasıl etkiliyor?

Etik Açısından Farklar Neler?

Lawrence Kohlberg ve Carol Gilligan'ın, kadınların ve erkeklerin etik kararlar almadaki farklı değerlendirmelerine değinen tartışmalarını saymazsak, toplumsal cinsiyet farklılıklarının etik üzerindeki etkisi, psikoloji araştırmalarında hak ettiği dikkati çekemedi. Dolayısıyla, kadınların ve erkeklerin, karar alma yaklaşımlarının neresinde birbirlerinden ayrışıp farklılıklar sergileyeceklerine yönelik çok az bilgiye sahibiz. Ancak, bilgi sahibi olduğumuz bir alan var: İş ortamı! İş dünyasına yönelik çalışmalardan birkaçına göre, kadınlar, görüşmelerde yalan söylemek, kuralları esnetmek gibi bireysel ya da mesleki avantajlar kazandıracak ancak sonrasında somut zarara yol açacak gayriahlaki eylemlere girişmekten erkeklere kıyasla daha çok çekiniyorlar. Bu tür eylemlere girişmede erkekler ile kadınlar arasındaki farkın nereden kaynaklandığı henüz tam olarak araştırılmadı.

Bu cinsiyet farklılıklarının nedenlerini anlamada duyguların oldukça önemli olabileceğini varsaydık. Özellikle, kadınların gayriahlaki eylemlere girişmedeki çekimserliğinin, suçluluk ve utanç duygularını hissetmeye yönelik yüksek yatkınlıklarından kaynaklanabileceğini düşündük. Bu tahminimizi bir dizi korelasyonel araştırmaya ve deneysel çalışmaya tabi tuttuk.

İş dünyasına yönelik çalışmalardan birkaçına göre, kadınlar, görüşmelerde yalan söylemek, kuralları esnetmek gibi bireysel ya da mesleki avantajlar kazandıracak ancak sonrasında somut zarara yol açacak gayriahlaki eylemlere girişmekten erkeklere kıyasla daha çok çekiniyorlar.
İş dünyasına yönelik çalışmalardan birkaçına göre, kadınlar, görüşmelerde yalan söylemek, kuralları esnetmek gibi bireysel ya da mesleki avantajlar kazandıracak ancak sonrasında somut zarara yol açacak gayriahlaki eylemlere girişmekten erkeklere kıyasla daha çok çekiniyorlar.
Pexels

Duyguları Keşfediyoruz!

Korelasyonel çalışmalarda, kadınların gayriahlaki eylemleri değerlendirirken suçluluk ve utanç duyma yatkınlıklarının, bu eylemleri kınamada ve bu tür eylemlere girişmekten kaçınmada önemli bir etken olduğunu bulduk. Cinsiyete dayalı farklılıkların dindarlık, ahlaki kimlik ve izlenim yönetimi gibi diğer potansiyel nedenlerini denetlerken bile duygular, etik kararlar almanın bir parçası olarak karşımıza çıktı.

Bu araştırmaların yanı sıra, duygusal deneyimlerin etik kararlar almada cinsiyet farklılıklarına ne denli etkide bulunduğunu görmek için bir dizi daha deney yaptık. Kadınların gayriahlaki eylemler gerçekleştirmede çekimser kalmasına suçluluk ve utanç duyguları neden oluyorsa, kadınları bu duyguları göz ardı ederek cevap vermeye yönlendirmenin, onların gayriahlaki eylemlere girişme eğilimlerini erkeklerinkine benzer hale getireceğini düşündük. Bu, tam da iki deneyin sonucunda bulduğumuz bulgu oldu. Kontrol grubundaki kadınlar her ne kadar erkeklere kıyasla daha az gayriahlaki eylem eğiliminde olsalar da, duygularını göz ardı etmeleri istendiğinde, kadınlar, gayriahlaki yönelimlerini artırdılar. Erkeklerin eğilimlerindeyse değişiklik olmadı. Duygularını hesaba katmamaya yönelik ufak yönlendirmeler, kadınları erkeklerle aynı davranmaya yöneltti.

Son bir deneyde, kadınların ve erkeklerin kişisel kazanç sağlayan gayriahlaki bir eylemde bulunmanın ardından suçluluk duygusu hissetmede farklılık gösterip göstermeyecekleri test edildi. Katılımcıların okulda ya da işte öne geçmek için giriştikleri gayriahlaki bir eylemi yazdıkları deneyin sonucunda, kadınların erkeklere kıyasla daha fazla utanç, suçluluk ve pişmanlık hissettikleri görüldü. Erkeklerin suçlu ve utanmış hissetmeye daha az yatkın oluşları, onları, çıkarları uğruna gayriahlaki davranışlar sergilemeye itebilir ve bu davranışların sonucunda kadınlara kıyasla olumsuz duygulara daha az kapılabilirler.

Bu sonuçlar, kadınların erkeklerden daha ahlaklı olduğunu göstermez ancak belirli bağlamlarda ortaya çıkan gayriahlaki davranışların duygusal dinamiklerinde yatan cinsiyet farklılıklarını anlama yolunda bizleri aydınlatabilir. Gayriahlaki bir davranışı gerçekleştirmeyi göze almaya değer olup olmadığına yönelik kadınların ve erkeklerin birbirinden farklı değerlendirmelerini tanımlamak, etik kararları şekillendiren kişiler arası değerlendirmelerin daha iyi anlaşılmasına ışık tutacaktır.

Bulgularımız, kadınların duygusallığının etik kararlar alma davranışını kötü etkilediğine dair olan yanlış kanıyı altüst etmektedir. Çalışmamız, kadınların öz bilince dayalı ahlaki duygularının daha yüksek olmasının, onların kişisel ya da mesleki kazanç uğruna gayriahlaki davranışlarda bulunma isteğini aşağıya çektiğini gösteriyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 10
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Bilim Budur! 2
  • Umut Verici! 2
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Society for Personality and Social Psychology | Arşiv Bağlantısı
  • S. J. Ward, et al. (2020). Gender Differences In Emotion Explain Women’s Lower Immoral Intentions And Harsher Moral Condemnation. Sage Journals, sf: --. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 30/09/2020 13:16:29 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8538

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Alkol
Makina
Uzaylı
Jeoloji
Neandertaller
Video
Çekirdek
Ağız
Küresel Salgın
Bitki
Evrimsel Biyoloji
Obezite
Güneş
Balık
Beslenme Davranışı
Tarih
Ses Kaydı
Ölüm
Biliş
Hücre
Dünya Sağlık Örgütü
Darwin
Molekül
Bilgisayar
Sağlık Örgütü
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir insanın fikirleri dağınıksa, daha fazla fikir sahibi oldukça, daha karışık bir kafası olacaktır.”
Herbert Spencer
Geri Bildirim Gönder