Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

İyi Fotoğraf Nedir? Ne Tür Fotoğraflara "İyi Fotoğraf" Denir?

İyi Fotoğraf Nedir? Ne Tür Fotoğraflara "İyi Fotoğraf" Denir? Elizaveta Dushechkina
11 dakika
2,511
  • Güzel Sanatlar
  • Fotoğrafçılık

Fotoğraf çekmek, erken dönemlerde sanatsal ya da belirli ölçüde zenaatsal bir eylem iken, günümüzde akıllı telefon kullanımı ile amatör bir hal aldı. Günümüzde bireyler, fotoğraf çekimini, sanatsal bir eylemden ziyade, gündelik yaşantının elzem bir parçası olarak sosyalleşmede kullanmaktadır. Fotoğraf, aile ya da yakınlar ile buluşulunca bu birlikteliği belgelemek ve buluşma ritüelini tamamlamak için kullanıyorken, gezi amacıyla gidilen yerlerde geçmişi anımsamak ve anıları korumak için bir araç hâline gelir. Eğlenceli geçen veya sahiplenilmek istenen bir "an", görsel ortamda muhafaza edilir. Geçmişte kalan bir zaman dilimi ya da ortama fotoğraf ile yeniden ulaşılabilir. Zamanla ya da insan eliyle yok edilen ortam, mekan ya da ilişkilerin "yalancı mevcudiyetlerine", fotoğraflarda şahit oluruz.

Fotoğrafın bir diğer kullanım alanı ise belgelemedir. Bürokrasinin kontrol ve kaydetme aracı olarak, indirgemeci ve soğuk biçimde fotoğraf kullanılır. Burada arzuyu temsil etme gibi bir dert yoktur. Dolayısıyla genellemelere ve arketiplere dayalı soyut bir ifade arayışı bulunmaz. Görsel araçlarla elde edilecek bilgi, teknoloji ve enformasyon düzeyine indirgenir.

Bu Reklamı Kapat

Ancak bir yapının ya da toplumun işleyişini anlamak istenirse, nesne ve bireyleri göründükleri gibi anlamak yeterli kalmayabilir. İşlevsellikleri ve işleyişlerini anlamak için yeni bir boyuta ek olarak gereksinim duyulur. Anlatmadıkları da görülmelidir. Bu nedenle fotoğraf, iyi bir görsel anlatıcı olmalıdır. Bu da kâfi gelmezse, modernizmle birlikte gelen, iyi seçilmiş alt ya da üst yazılara gereksinim duyulur.

Fotoğrafların zihinlerimizde yarattığı görüntülerin, temsil ettikleri nesneleri ne derecede temsil ettikleri, süreğen bir tartışma konusu oldu. Dünyanın zihindeki kapsamlı temsili, dünyanın olduğundan daha erişebilir olduğu yanılgısını da birlikte getirdi.

Bu Reklamı Kapat

Jakayla

Fotoğrafın Tarihi

Fotoğrafın tarihi gelişimine bakılacak olursa, ilk fotoğrafçıların piktoralistler olduğu görülür. Doğanın benzerini fotoğraflamayı hedeflerken, naratif (yorumcu) ressamlığın da sonunu getirdiler. Amaçları, daima güzel olanı yakalamaktı. Ancak yirminci yüzyılın başından itibaren bir kısım fotoğrafçı, alelade olanı fotoğraflamaya başladı. "Belgesel fotoğraf" doğdu ve böylece sosyal belgeselcilik ile, sosyal değişime yön verdiler. Bu sayede tüm nesnelere eşit ölçüde yaklaşarak, nesnelerin demokrasine izin verdiler. Belgesel fotoğrafların okunurluğunu, etkisini, üstünlüğünü, gücünü artırarak; kendi konumlarını güçlendirdiler.

Ancak yine de fotoğrafın hem yağmalayıcı hem de koruyucu, ya da hem yıpratıcı hem de kutsayıcı yönleri, tüm fotoğrafçılar için sorun oldu. Bu nedenle örneğin, ABD’de fotoğrafçılar kendi ülkelerinde birer yabancı gibi, toplumun bir kesitini fotoğraflayarak, tüm ülkeye ilişkin aforizmalarda bulundular. Fotoğraf makineleri ile ellerinde olanlara sahip çıktılar. Ancak Avrupalılar gibi atalarından kalma bazı hatıralık eşyaları kuşaktan kuşağa aktaramadılar. Çektikleri fotoğraflar, onların tek gurur kaynağı oldu.

Fotoğraf bize ölümlü olduğumuzu da hatırlatmaktadır. Tablolardaki memento mori simgesi gibi, çektiğimiz portreler de yaşlandığımızı bizlere hatırlatır. Fotoğraflarda aslında herşeyin geçici olduğunu görebiliriz. Bu, özellikle sürreal fotoğrafta belirgindir. Gerçeğin aslında sınıflandırılabilir olmadığını anlarız. Ama yine de insanlar, bir fotoğraf ile özetleme ve kaydetme eğiliminden vazgeçmezler.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Mostafa

Fotoğrafta Güzellik Algısı

Fotoğrafa ilişkin güzellik algısı kavramına dönecek olursak; fotoğraf inceleyen gözler, genelde içindeki güzeli keşfetme eğilimindedir. Kimse isteyerek çirkini ve kötüyü bulmaya çalışmaz. Bir nesneyi ya da bireyi, güzel buldukları için fotoğraflarlar. Çirkini genelde pek fotoğraflamak istemezler. Ancak Umberto Eco'nun belirttiği gibi güzellik algısı çok değişkendir. Hatta çok güzel olarak algılanan bir nesne çok fotoğraflanırsa, bu fotoğrafları inceleyen biryelerin beğenileri de zamanla kaybolur. Doygunluk oluşur.

Bu bağlamda fotoğrafta göreceli güzellik arayışı ön planda iken, insanlar gerçeğe ilişkin arayıştan da vazgeçmez. İkisi arasındaki denge arayışı, fotoğrafın elzem konuları arasında yer alır. Güzelliği arayış, sanat ortamı tarafından yönlendirilse de, gerçeği arayış, bilim ve gazetecilik alanının önemli bir motivasyon alanıdır. Ancak çıplak gerçek birçok çirkinliği de ön plana çıkarabileceği için, gerçek ile güzel arasındaki dengenin iyi korunması gerekir.

İşte bu nedenle kimi fotoğraf sanatçısı zeki ve ayrıntılı gözleri ile güzeli yakalayıp, ruhsal bir çığır açarken, kimisi bakışlarını demokrasi ve eşitlikçiliğe dikti ve fotoğrafik bakışlarına yeni standartlar getirdi. Güzellik ile gerçek arasındaki dengeyi sağlamak için formalizm terkedildi ve hümanizm benimsendi.

Pixabay

İyi Fotoğraf Nedir?

Bir de "iyi fotoğraf" kavramı vardır. Ne bir nesneye ilişkin bilgimizin fotoğraf ile ne ölçüde artabileceğini biliyoruz, ne de iyi bir fotoğraf çekmek için ne kadar bilgiye ihtiyacımız olduğunu... Fotoğraf çekerken ya ayrıntılı bilgiye sahipsinizdir ya da sezgisel olarak konuya hakimsinizdir. Hatta entelektüel paradoks içinde olursunuz. Yani bir şeyi "bilmeden bilme" halinde olursunuz. Günümüzde dijital fotoğraf ile sayısız deneme çekimi yapıp, iyi olanı seçme tercihini kullanabilirken, eski sanatçıların şans ve kader dışında başka olanakları yoktu.

Ancak fotoğraf çekimini ölçülü de olsa kaderciliğe ve şansa terk etmek doğru olmaz. Fotoğraf, ötor olarak fotoğrafçının yapmış olduğu birçok tercih ve kombinasyon ile ortaya çıkar. Fotoğrafçının kendisine ilişkin ifadesidir. Bu nedenle fotoğrafçı doğayı, durumu ve olguları olduğu gibi görüntülemekten öte kendini ifade etmek için deneyselliğe başvurur. Fotoğrafçının serüveninde, giderek algıyı zorlayacak ve soyuta doğru yolu açacak teknik uygulamalar ağır basar. Ancak sanatçı olarak fotoğrafçının öz dışavurumunu belirleyen, fotoğrafı hazırlamadaki ustalığı yanı sıra, eser ile birlikte aktardığı anlamdır.

Bu Reklamı Kapat

cottonbro

Fotoğrafın erken evrelerinde resimden ve resmin görsel kodlarından yararlanıldı (örn. kompozisyon, dikdörtgen plan, ışık vb.). Ancak bu etkilere rağmen fotoğraf, sanat olarak görülmez. Çünkü kendi dili bulunmaz. Temsil ettiği nesnelerin birçok kodunu içerse de, ortam olarak kendi koduna sahip değildir. Gerçek değildir; ancak, geçmişin yansımasıdır. Barthes'e göre, "Aslında sanattan öte, sihirli bir şeydir." Fotoğrafın kıymeti, aslında temsiliyetinden ziyade, kanıt olmasına dayanır. Sanattan ziyade, bir belgedir. Nesneden ziyade, zamanın kanıtıdır.

Barthes'e göre fotoğrafın kendi dili yoktur. Görüntüsünü yansıttığı nesne ile olan teması sonucunda diline kavuşur. Bu nedenle genel kültürel bilgi çerçevesinde bir kodlanmaya, yani studium’a ihtiyaç duymaz.

Fotoğrafta İmgeler ve Perspektifler

Semiyotik bakış açısıyla imgeler, anlamı olan herhangi bir şeyi temsil edebilir. Kelimeler, çizimler, fotoğraflar, sokak işaretleri vb. bir şeyleri imgeleyebilirler. Simgeler ise, anlamlarıyla bir sistem oluştururlar. Buna "kod" adı verilir. Farklı tipte imgeler bulunur: İkonik imgeler, asıl nesne ile görsel benzerlik içindedir; gösteren (indeksikal) imgeler doğrudan asıl nesneye benzemese de nesneyi çağırıstırır (örn. "yaprak" ve "ağaç"). Simgesel (sembolik) imgeler, ilgili dil ve kültürde anlaşılırlar (örn. farklı dillerde ilgili nesnenin farklı isimlerinin olması).

Fotoğrafta ise imge kavramını ikiye bölmek mümkündür: imgeleyen ve imgelenen. İmgeleyen okuyabileceğimiz bir nesne, madde ya da koddur. Her bir imgeleyenin bir imgeleneni, ideası ya da anlamı bulunur. İkisi birlikte bir imgeyi oluşturur. Örn. "Tatlı", bir imgeleyici olarak ele alındığında, imgelenen, tat olarak tatlı olabileceği gibi, beğenilen bir kişiye yakıştırılan bir beğeni de olabilir. Yani kullanılan dil esnektir ve imgelenen kavramların birbirine üstünlükleri bulunmaz. İmgeler kullanıldıkları bağlam çerçevesinde ele alınmalıdır.

Bu Reklamı Kapat

Philippe Donn

Scott'a göre fotoğraf bağlamında imgeler ele alındığında gösteren imgeler kapsamında haber, belgesel, portre ve aile vb.; ikonik imgeler kapsamında moda, nü, manzara vb. ve simgesel imgeler kapsamında fotomontaj, reklam fotoğrafçılığı vb. bulunur. Fotoğrafçılık türleri ise imgesel bağlamda kendi aralarında hareket edebilmektedir.

Berger ise fotoğrafa farklı bir yorum getirir: Önce mevcudiyeti olmayan nesneleri temsil eden görüntülerinin oluşturulduğunu ifade eder, sonra ise bu görüntülerin temsil ettikleri nesnelerden daha uzun süre doğada varlıklarını sürdürdükleri söyler. Elimizde kalan görüntü, resmedilen nesnenin o zaman bu görüntüyü yapan bireye nasıl göründüğünü gösterir. Geçmişi görüntüleyen daha iyi bir ortam bulunmaz. Sanatçının yaratıcılığı ne kadar fazlaysa, resmettiği dünyayı nasıl algıladığını ve deneyimlediğini o kadar iyi gösterir. Resmin hazırlandığı dönemin sanat anlayışına uygun olan eserler (örn. ilgili güzellik, gerçek, form, uslup vb. anlayışı) ise temsiliyet bağlamında resmettikleri nesneyi bir esrar perdesi arkasında saklar. Bu bağlamda geçmişten günümüze intikal eden sanat eserleri bizlere resmedildikleri dönemi, eseri hazırlayan sanatçının verdiği izin ölçüsünde yorumlamamıza olanak sağlar. Sanatsallığın ölçüsü ve etkisi arttıkça görüntülerin barındırdıkları esrarengizlik ve mesafe artar. Belge olma niteliği zayıflar. Fotoğrafın ortaya çıkması bu durumu değiştirmiştir.

İyi Fotoğraf Neye Denir?

Fotoğrafın daha nesnel olduğu algısı yaygınlık gösterirken, fotoğrafçılar "iyi" fotoğraf kavramının peşine düşmüşlerdir. Son yüz yılın "iyi" fotoğraflarını irdeleyecek olursak, zaman içinde "İyi" fotoğraf kavramının değiştiği dikkat çeker. Analog dönemlerde teknik kısıtlılıklar nedeniyle bu değişim nispeten daha yavaş olurken, dijital çağda ivmelenmiştir.

Fotoğraf makinelerinin cebe girmesi, yapay zeka ile birçok düzenlemelerin saniyeler içinde yapılıyor olması ile birçok işlem hızlandı, kolaylaştı ve popülerleşti. Bununla birlikte fotoğraf, tüketim kültürün kurbanı oldu. Artık moda ve trendler hızla değişiyor, yaşam döngüleri kısalıyor. Bir dönemin "iyi" fotoğrafları, günümüzün trend ya da harcıalem fotoğrafları olabilirler. Kenara itilirler, yeni bir trend döngüsüne kadar sıralarını beklerler. Yeni neslin estetik deneyleri için kaynak oluştururlar. Bu eğilim, fotoğrafların siyasi içeriğini de boşaltmıştır. Şekil ve form ön plana çıkarken, anlam geri plana düşmüştür.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Nexus Seti: Nexus, Crux, Apex (3 Kitap)

NEXUS
-Yükle-
İNSANOĞLU GÜNCELLENİYOR
Yıl 2040… Deneysel bir nano-uyuşturucu olan Nexus, insanları zihinsel olarak
birbirine bağlamaktadır. Kimileri bu ürünü geliştirmek, kimileriyse kökünü kurutmak
istemektedir. Bazılarıysa, kendi çıkarları için kullanmak niyetindedir.
Genç bir bilim insanı Nexus’u geliştirmeye çalışırken yakalanınca, başına büyük bir
bela açılmış olur. Uluslararası istihbarat örgütleri işin içindedir ve tehlike, tahmin
edilenden çok daha büyüktür.
NEXUS, bilim koridorlarından güç odaklarına, Washington DC’deki seçkin bir örgütün
merkezinden Şangay’daki gizli bir laboratuvara, San Francisco’nun çılgın yeraltı
partilerinden Bangkok’taki biyoteknoloji pazarlarına, uluslararası nörobilim konferansından Tayland kırsalındaki bir manastıra kadar uzanan ve soluk almadan
okunan müthiş bir roman.

CRUX
-Güncelle-
Nexus 5’in tüm dünyaya dağılmasının üzerinden altı ay geçmiştir. Dünya artık farklı
ve daha tehlikeli bir yerdir.
Birleşik Devletler’de İnsan Ötesi Kurtuluş Cephesi adlı örgüt ele geçirdiği insanları,
Nexus’u kullanarak Başkan’a ve destekçilerine suikastlar düzenlemek için birer saatli
bombaya dönüştürmektedir.
Aynı zamanda gizli bir Nexus bağımlısı olan bir bilim insanı, bilmek istediğinden çok
daha fazlasını öğrenir. Suikastçıların ardındaki gücü keşfeder ve kendini içinden
çıkılmaz bir labirentte bulur.
Beyninde Nexus ile doğan bir grup çocuğun arasında yaşayan Samantha Cataranes,
Taylan’da huzurlu ve mutludur. Ancak yeni ailesi dağılma tehlikesiyle karşı karşıya
kalınca, Sam sevdiklerini korumak amacıyla her şeyi göze alır.
Vietnam’daki Kade ve Feng ise, CIA tarafından Kade’in başına konan ödülü
kazanmak üzere peşlerine düşen avcılardan kaçmak için yola koyulur.
Kade, insan ve insan ötesi arasında küresel bir savaş başlatmadan önce Nexus’u
kötü niyetle kullanan teröristleri durdurması gerektiğinin farkındadır. Ancak bunu
başarabilmek için peşine düşenlerden daima bir adım önde olmalıdır.
Şangay’daysa Ling Shu ismindeki insan ötesi bir çocuk, annesini Çinli otoritelerin
elinden kurtarabilmek için büyük bir felakete neden olmaya hazırdır.
İnsan ve insan ötesi arasında yaşanacak savaşın fitili ateşlenmiştir. Dünya artık
kesinlikle eskisi gibi olmayacaktır!

APEX
-Bağlan-
NEXUS ve CRUX Romanlarına Bomba Gibi Bir Son
ABD, Çin ve diğer ülkelerde küresel bir sorun yaşanır.
Yönetimdekilerin sırları ve yalanları, halkın öfkesinin zihinden zihne dalgalar hâlinde
yayılmasına sebep olur.
Birbirlerine zihinsel olarak bağlı protestocularla polisler arasında çatışmalar başlar.
Ordu harekete geçer ve siyasi düzen çöker.
Nexus’la yönlendirilen devrim artık kapıdadır. Ortam böyleyken, insan ötesi çocuklar
daha da güçlenirler. Geçmişte bedenen ölen bilim insanı kadın, gördüğü işkenceler
sonucunda tamamen delirir ve gezegenin elektronik sistemlerini eline geçirmek, her
şeyi kendi hayalindekine göre yeniden düzenlemek için planını devreye sokar.
Böylece dönüşümün doruk noktasına ulaşan yeni bir nesil ortaya çıkar.
Dünya asla eskisi gibi olmayacaktır. Profesyonel bir teknoloji uzmanı olan Ramez
Naam’ın, Nexus ile başlayan, Crux ile devam eden muhteşem üçlemesi, nefes kesen
Apex cildiyle son buluyor.

Set İçindeki Ürünler:

  • Nexus
  • Crux
  • Apex

Bilgiler ve Uyarılar:

  1. Bu ürün sipariş alındıktan 1-3 gün içinde postalanacaktır.
  2. Lütfen sipariş vermeden önce iade ve ürün değişikliği ile ilgili bilgilendirmemizi okuyunuz.
  3. Bu kampanya, Panama Yayıncılık tarafından Evrim Ağacı okurlarına sunulan fırsatlardan birisidir.
Devamını Göster
₺128.00
Nexus Seti: Nexus, Crux, Apex (3 Kitap)

Ancak fotoğraf her ne amaçla hazırlanmış olsun, estetik tercihler, fotoğrafı o zaman genel kabul gören kriterlere göre "iyi" fotoğraf haline getirir. Bu tür fotoğraflara "vernaküler" ismi de verilir. Sanatsal fotoğraf dışında her türlü fotoğrafı kapsadığı ifade edilir. Fotoğrafı çeken kişinin ustalığı dikkate alınmaz, içeriği şekle baskın gelir. "Ne, nerede, ne zaman ve kim" kavramlarının önemli olduğu fotoğraflardır. "Nasıl", önemini kaybetmiştir.

cottonbro

Çekilen milyonlarca fotoğraf, çekenler tarafından estetik kaygı ile çekilir. Niyetleri saftır ve sanatsal özgünlük gibi amaçları bulunmaz. Bilinçaltından yaparlar. Model olarak beğendikleri benzer görüntüler kullanılır. Ki bunlar geniş kitlelerce "iyi" fotoğraflar olarak kabul görür. Diğer etki kaynağı ise popüler yayınlar ve bu alanın fikir liderleridir. Kurallar bazen de endüstri tarafından ve sağladıkları teknik kolaylıklar ile belirlenir (örn. cep telefonundaki selfie kameraları). En önemli olanı ise sosyal medyanın etkisidir. Hem bu mecrada "like" almak, hem de buradaki "küratörlerin" yönlendirmeleri çok etkilidir.

Anlayacağınız, "iyi" fotoğrafın tek bir tanımı bulunmuyor. Bir görüşe göre "iyi" fotoğraf saygı gören, beğeni uyandıran ve taklit edilen bir fotoğraftır. Ancak günümüzde "iyi" fotoğrafların yaşam döngüleri kısa olur. Sürekli sandıkta bulunan daha önce denenmiş bir tarz ve üslup gündeme getirilir, kullanılır, tüketilir ve yenisine yer verilir.

Ezra Comeau

Hurn'e göre "iyi" fotoğrafı sağlayan süreçte fotoğrafçının duygusal etkilenimi gereklidir. Fotoğraf için seçilen nesne fotoğrafçının beyni ya da kalbinde etki bırakmalıdır. Fotoğraf için ele alınacak kadraj doruk düzeyde "net" olmalı ve nesnenin tümünü ve tamamını ifade etmelidir. Vizörden bakıldığında, görüntüyü oluşturan şekillerin optimal olarak konumlanmaları ve birbirleriyle ilişkilendirilmeleri, uygun açının ve mesafenin seçilmesi beklenir. Sonunda, uygun pozlama ile görüntü en doğru zamanda dondurulur. Görüntü, ölümsüzleşir. Bunlar yerine getirilmediğinde, fotoğraf, başta fotoğrafçının kendisini mutsuz eder, izleyiciyi ise sıkar. Fotoğrafların "iyi"liğini belirleyen faktörün estetik doğrular olduğu düşünülse de, sağladığı fayda, uyandırdığı duygu, kışkırtıcılığı, hitabeti, yüksek derecede simgesel örüntüsü ve en önemlisi izleyicinin beğenisi önemlidir.

Geleneksel fotoğraf anlayışına göre "kötü" olan bu fotoğraflar belki de mükemmelden uzak olması nedeniyle "gerçek" hayatı daha iyi yansıtır ve izleyiciyi sanatsal etkilerinden korur. Tersi de geçerli olabilir: Kısıtlı bir çevre için anlamlı olan ve görüntülenenin doğrudan anlamı dışında başka bir derdi olmayan (örn. bir aile fotoğrafı) bir fotoğrafta, estetik ve teknik kaygılar ön planda olabilir. İdeali ise her iki yaklaşımın sentezidir; ama bunu her zaman tutturmak mümkün olmaz.

Craig Adderley

Bu nedenle, Hurn'e göre "iyi" olan, her zaman "estetik olan" değildir. "İyi" olan, her zaman "yararlı olan" da değildir. Çektiğiniz fotoğraf tarihi bir anı belgeler iken, estetik olmayabilir. "İyi" olan her zaman "ilginç" de değildir. Kusursuzca fotoğraflanmış bir nesne, her türlü teknik ve estetik güzelliğine rağmen, izleyenin ilgisini çekmeyebilir. "İyi" olan, her zaman "beğenilen" de değildir. Beğeniyi cinsiyet, trendler, zaman ve dönem, yaş, deneyim, eğitim, fotoğraftaki nesneye olan ilgimiz, kullanılan tekniğin özellikleri, fotoğrafçısına bir yakınlığımızın olması, fotoğrafçının ünlü olması vb. gibi birçok etmen belirler. Dünün beğenileni, bugünün gözden düşeni olabilir.

Sonuç

Görüldüğü üzere "iyi" fotoğrafın evrensel, genel geçer, homojen bir tanımını yapmak zordur. Ancak puslu bir ortamda asgari ölçüde yol gösterici olmak için bazı rehberlerle yardımcı olunmaya çalışılır. İyi fotoğrafçı ise bu rehberlerin ötesine geçer, makineyi elinden düşürmez. Sürekli gördüğü ile çektiğini karşılaştırır. Gördüğünü, fotoğrafa hapsetmeyi öğrenir. Baktığında, fotoğrafı görmeyi öğrenir. Çektiği fotoğraf, "şipşak" olmaktan çıkar ve "iyi" bir fotoğraf halini alır.

Amatör albümlerde de "iyi" fotoğraflara rastlayamak mümkündür. Bunlar, çekilen nesne üzerinde fazla düşünülmeden çekilen ve rastgele ortaya çıkan fotoğraflardır. "İyi" bir fotoğrafçı bunları rahatça görebilir, çünkü ister vizörden baksın, ister albümlere göz gezdirsin "iyi" bir fotoğrafın farkındadır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • R. Barthes. (1984). Camera Lucida: Reflections On Photography. ISBN: 9780006540618. Yayınevi: Flamingo.
  • S. Sontag. (1979). On Photography. ISBN: 9780140053975. Yayınevi: Penguin.
  • C. Scott. (1999). Spoken Image: Photography And Language. ISBN: 9781861890320. Yayınevi: Reaktion Books.
  • J. Berger. (1990). Ways Of Seeing. ISBN: 9780140135152. Yayınevi: Penguin.
  • K. Beil. (2020). Good Pictures: A History Of Popular Photography. ISBN: 9781503608665.
  • B. London, et al. (2016). Photography. ISBN: 9780134482026. Yayınevi: Pearson.
  • D. Hurn, et al. (2020). On Looking At Photographs: A Practical Guide. ISBN: 9781888803099.
  • D. Hurn, et al. (1997). On Being A Photographer: A Practical Guide. ISBN: 9781888803068.
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 08/08/2022 03:58:07 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11285

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Asit
Kuvvet
Doğa Olayları
Transkripsiyon
Meteor
Abiyogenez
Astrofotoğrafçılık
Taksonomi
Mikoloji
Mantık
Dişler
Çekirdek
Kanıt
Adaptasyon
Doğa Yasası
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Ses Kaydı
Yatay Gen Transferi
Bağışıklık
Zehirli Mantar
Gen İfadesi
Araştırmacılar
Su
Bağışıklık Sistemi
Homeostasis
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.