Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Işıklar, Kamera, Elektron: Elektronların Hareketini Ölçmek...

Işıklar, Kamera, Elektron: Elektronların Hareketini Ölçmek...
3 dakika
1,477
Tüm Reklamları Kapat

J.J Thompson 1897’de elektronu keşfettiğinden beri bilim insanları atomaltı parçacıkların hareketini farklı şekillderde açıklamayı denemişlerdir. Elektronlar ışık mikroskobuyla bile görülemeyecek kadar küçük ve hızlı oldukları için elektronların hareketini ölçmek geçtiğimiz yüzyılda çok zor bir işti. Ancak Okinawa Bilim ve Teknoloji Yüksek Lisans Üniversitesindeki Femtosaniye Spektroskopi Ünitesinde yürütülen ve aynı zamanda Nature Nanotechnology dergisinde yayınlanan çalışma bu işi çok daha kolaylaştırıyor. Takım lideri Prof. Keshav Dani şöyle diyor:

Sadece ışığın maddenin içinden geçişini ve yansımasını kullanarak nasıl hareket ettiklerini açıklamak değil, ayrıca, maddedeki elektronları ve bu elektronların hareketini görmek istedim.

Elektron hareketini incelerken önceki tekniklerin kısıtlayıcı faktörü, ya zamansal ya mekansal çözünürlük sağlaması ancak ikisini birlikte sağlayamamasıydı. Doktora sonrası araştırma görevlisi Dr. Michael Man ise ultraviyole ışık vurumları ve elektron mikroskop tekniklerini birleştirerek bir güneş hücresi içindeki elektronların hareketini görebilmeyi başardı.

Araştırma temel olarak şu prensibe dayanıyor: 

Tüm Reklamları Kapat

Bir maddenin üstüne ışık tutarsanız bu ışık enerjisini taşıyan fotonlar elektronlar tarafından emilebilir ve bu da elektronların düşük enerjili halden yüksek enerjili hale geçmesine sebep olur. Eğer bu materyalin üstüne tuttuğunuz ışık vurumları, saniyenin milyarda birinin milyonda biri kadar kısa süreli (femtosaniye) olursa maddenin üstünde çok hızlı bir değişim yaratır. Bu değişim hızlı olduğu gibi kısa sürelidir de. Dolayısıyla oldukça hızlı bir şekilde elektronlar eski haline döner. Bilim insanları bu elektronların nasıl enerji kaybedip eski hallerine geri döndüklerini incelemek istediklerinde bir sorunla karşılaşmaktadırlar çünkü bu olay oldukça hızlı bir şekilde gerçekleşmektedir, by sebeple pratikte elektronları incelemek mümkün olmamaktadır. 

Dr. Man buna çözüm olarak elektronların düşük enerjili hale geçişinin değil, maddenin yansıtıcı özelliğindeki değişimin izlenmesi gerektiğini söylüyor. Bunun için yapmaları gereken şey çok kısa ancak güçlü vurumları materyalin üstüne gönderip değişime sebep olduktan sonra daha zayıf vurumlar ile yansıtıcılığın önceki halden farkın incelenmesidir. Bu yöntemin şaşırtıcı olan kısmı direkt olarak elektronların değil sebep oldukları değişimin gözlenmesinde yatıyor, çünkü bu deneyin sonucuna bağlı olarak bir çıkarımda bulunuluyor ancak tam olarak ne olup bittiği hiç bir zaman görülmemiş oluyor.

Prof. Dani’nin ekibi yarıiletken bir malzeme kullanarak bu olayı dolaylı da olsa gözlemleme fırsatı buldular. Bu yöntem maddeye gönderilen ışık demetinin elektron kopartmasına ve bir elektron mikroskobu aracılığıyla bu elektronun nerden geldiğini tespit ederek bir görsel oluşturmaya dayanıyor. Bu işlem birden çok kez tekrarlandığında her tekrarla beraber maddenin içindeki elektronların dağılımı ortaya çıkmaya başlar. Bu ilk aşama boyunca uyarma vurumuyla ölçüm arasındaki süre sabit tutulur.

İlk görsel oluşturulduktan sonra bilim insanları uyarma vurumuyla ölçüm vurumu arasındaki gecikmeyi arttırıp başka bir görsel oluşturdular ve her bir görsel oluştuğunda bu süre tekrar arttırılarak her seferinde farklı gecikme süresiyle yapılmış görsellerden oluşan bir video elde ettiler. Bu videoda elektronların uyarıldıktan sonra eski hallerine geçişleri ve nasıl hareket ettikleri görülebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Bu araştırma sayesinde bilim dünyası elektronların hareketine dair yeni bir bakış açısı kazanmış oldu ve bu gelişme aynı zamanda daha iyi ve verimli güneş hücreleri ve yarıiletken malzemeler üretilmesi için büyük bir ilerleme niteliği taşıyor. 

Teşekkür: Bu çeviri için Alper Karasuer'e teşekkür ederiz.

Görselin Açıklaması: Bu resimde Femtosaniye Spektroskopi Ünitesi’nin elektron hareketini görselleştirebilmesini sağlayan zaman çözümlü fotoemisyon elektron mikroskobu düzeneği görülüyor. 800 nanometrelik vurumlar elektronları uyarırken daha zayıf olan 266 nanometrelik ölçüm vurumu farklı elektron hareketlerinin ölçümünü sağlıyor.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
5
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Bilim Budur! 2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/04/2024 02:18:21 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4663

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Hava
Uyku
Kütle
Yas
Çeşitlilik
Kanat
Yeni Koronavirüs
Bebek Doğumu
Neandertal
Diş Hekimi
Yeni Doğan
Konuşma
Sosyal
Bilimkurgu
Kuantum
Kalıtım
Epidemik
Goril
Eğilim
Çeviri
Epistemoloji
Ornitoloji
Amerika Birleşik Devletleri
Göğüs
Yaşanabilir Gezegen
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
-. --, et al. Işıklar, Kamera, Elektron: Elektronların Hareketini Ölçmek.... (31 Ekim 2016). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/4663
--, -., Ağacı, E., Bakırcı, Ç. M. (2016, October 31). Işıklar, Kamera, Elektron: Elektronların Hareketini Ölçmek.... Evrim Ağacı. Retrieved April 21, 2024. from https://evrimagaci.org/s/4663
-. --, et al. “Işıklar, Kamera, Elektron: Elektronların Hareketini Ölçmek....” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Evrim Ağacı, Evrim Ağacı, 31 Oct. 2016, https://evrimagaci.org/s/4663.
--, ---. Ağacı, Evrim. Bakırcı, Çağrı Mert. “Işıklar, Kamera, Elektron: Elektronların Hareketini Ölçmek....” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Evrim Ağacı. Evrim Ağacı, October 31, 2016. https://evrimagaci.org/s/4663.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close