İş Dünyasındaki İçgüdüleriniz Neden Genellikle Yanlış Çıkar ve İçgüdülerinizin Doğru Olduğunu Nasıl Anlarsınız?

Bir Adayı İşe Alıp Almamaya Karar Verirken, İçgüdülerinize Güvenmeyin!

İş Dünyasındaki İçgüdüleriniz Neden Genellikle Yanlış Çıkar ve İçgüdülerinizin Doğru Olduğunu Nasıl Anlarsınız? Red Chair Recruitment
Yazar Gleb Tsipursky Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
6 dakika
2,248 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Diyelim ki iş başvurusu yapan biriyle görüşüyorsunuz ve bir şeylerin doğru olmadığını hissediyorsunuz. Tam olarak adını koyamıyorsunuz; ama bu kişiden biraz rahatsızsınız. Başvuran kişi doğru şeyler söylüyor, özgeçmişi harika, bu iş için biçilmiş kaftan; ama içgüdüleriniz size tam tersini söylüyor!

İçgüdülerinize Göre mi Hareket Etmelisiniz?

Bu gibi durumlarda vermeniz gereken tepki, içgüdülerinizden şüphe etmek olmalıdır. Araştırmalar, iş adaylarıyla yapılan mülakatların uyandırdığı izlenimin, başvuru sahibinin gelecekteki iş performansını öngörmek konusunda yetersiz olduğunu gösteriyor.[1]

Ne yazık ki çoğu işveren, mantıklarından ziyade içgüdülerine güvenme ve işe en nitelikli adaylar yerine beğendikleri ve kendilerine yakın hissettikleri kişileri alma eğilimindedir.[2], [3] Her ne kadar diğer birçok durumda karar vermek için içgüdülere güvenmek mantıklı olabilse de, işe alımlarda buna güvenmek büyük bir hata![4], [5]

Karar verme üzerine yapılan araştırmalar, iş dünyasının önde gelen isimlerinin çoğunun, içgüdülerine ne zaman güvenmeleri veya güvenmemeleri gerektiğini bilmediğini gösteriyor.[6] Bu alandaki çoğu araştırma yöneticilere yönelik yapılmış olsa da; güncel araştırmalar aynı sorunun doktorlar, terapistler ve diğer profesyoneller için de geçerli olduğunu göstermektedir.

Reklamı Kapat

Bu, şirketlere iş yeri ilişkilerini nasıl daha iyi ele alabilecekleriyle ilgili danışmanlık yapanların karşılaştığı zorluklardan birisidir. Uzmanların işe alımlarda karar verme konusunda yürüttüğümüz araştırmalar, içgüdülerimize ne zaman güvenip ne zaman güvenmememiz gerektiği konusunda bazı ipuçları sunar.

Inc. Magazine

Mantık mı, İçgüdü mü?

İçgüdülerimizle verdiğimiz tepkiler, atalarımızın hayatta kalmasını sağlayan, beynimizin daha ilkel, duygusal ve sezgisel kısmına dayanır. Kabile sadakati ve dost ya da düşmanın hemen tanınması, özellikle atalarımızın yaşadığı ortamda diğerlerinden önde olmak için yararlı olmuştur.[7]

Ancak modern toplumda hayatta kalma konusundaki riskler çok daha azdır ve içgüdülerimiz bizi iş yeriyle ve diğer konularla ilgili kararlar verirken yanlış bilgilere odaklanmaya zorlar.

Örneğin, bir adayın ırk, cinsel yönelim, sosyoekonomik geçmişi size benziyor mu? Kıyafet seçimleri, konuşma stili ve jestler gibi görünüşle ilgili küçük şeyler bile, karşıdaki kişiyle ilgili yaptığınız değerlendirmede büyük fark yaratabilir. Sözsüz iletişim üzerine yapılan araştırmalara göre sesimizi, beden dilimizi ve kelime seçimlerimizi taklit eden insanları severiz.[8] İçgüdülerimiz, bu insanları otomatik olarak kabilemize ait ve dost olarak tanımlar ve gözümüzdeki statüleri artar.

Duygularımızın bu hızlı, otomatik tepkisi, beynimizin iki düşünme sisteminden biri olan otomatik pilot sistemini temsil eder.[9] Bu sistem çoğu zaman iyi kararlar almamızı sağlasa da aynı zamanda düzenli olarak bilim insanlarının bilişsel önyargılar olarak adlandırdıkları bazı sistematik düşünme hatalarına yol açar. [10]

Maksatlı sistem olarak bilinen diğer düşünce sistemi, kasıtlı ve yansıtıcıdır. Bu sistemi kullanmak çaba gerektirir ama otomatik pilotun düşünme hatalarını yakalayıp geçersiz kılabilir. Bu şekilde, beyninizin iş yeri ilişkilerinde ve hayatın diğer alanlarında yaptığı sistematik hataları ele alabilirsiniz.

Otomatik pilot ve maksatlı sistemlerin daha karmaşık süreçlerin basitleştirilmiş hali olduğunu ve bilimsel toplumda nasıl işledikleri konusunda tartışmalar olduğunu söylemekte fayda var.[11] Ancak, bu sistem düzeyindeki yaklaşım, günlük yaşamda düşünce, duygu ve davranışlarla başa çıkma konusunda çok yararlıdır.

Kabile sadakati ile ilgili olarak beynimiz, sevdiğimiz ve özdeşleştiğimiz bazı özelliklerin kişinin geri kalanına olumlu bir "hale" atmasına neden olan "halo etkisi" olarak bilinen mantık hatasına düşme eğilimindedir.[12] Bu, bir veya iki olumsuz özelliğin, bütünü nasıl gördüğümüzü değiştirdiği "boynuz etkisinin" tam tersidir. Psikologlar buna "demirleme" der, yani karşımızdaki kişiyi, ilk izlenimlerimizin çapası ile yargılarız.

Reklamı Kapat

Stanford Engineering

İçgüdüleri Geçersiz Kılmak

Şimdi iş görüşmesi örneğimize geri dönelim.

Diyelim ki o kişi, sizinle aynı üniversiteye gitti. Muhtemelen kanınız daha çok ısındı. Ancak, bir kişinin size benzemesi, işinde iyi olacağı anlamına gelmez. Aynı şekilde, birinin dostça tavır sergilemede yetenekli olması, insan ilişkileri yerine teknik beceri gerektiren görevlerde daha iyi olacağı anlamına gelmez.

Araştırmalara göre, sezgilerimizin en iyi kararları verme konusunda (bir iş insanı için, en çok karı getirecek) bize her zaman faydası dokunmadığı açıktır.[13] Bilim insanları sezgiyi, düzgün çalışması için ayarlamalar gerektiren zahmetli bir karar aracı olarak adlandırır.[14] Sezgiye bu şekilde güvenmek, özellikle iş yerindeki farklılıklar için zararlıdır ve işe alma konusunda kişilere ırk, engel durumu, cinsiyet ve cinsel yönelim açısından önyargıyla yaklaşmaya yol açar.[15], [16], [17]

Sistemli müdahalelerin, işe alımda önyargının üstesinden gelmek için gerekli olduğunu gösteren çok sayıda çalışmaya rağmen, ne yazık ki yöneticiler ve insan kaynakları personeli aşırı yapılandırılmamış görüşmelere ve diğer sezgisel karar verme uygulamalarına güvenme eğilimindedir.[18], [19] Otopilot sisteminin karar verme yetkinliklerimizi olduğundan daha iyi değerlendirme eğilimi olan aşırı güven önyargısı nedeniyle yöneticiler, işe alma ve diğer iş kararlarında genellikle daha iyi sonuçlara ulaşılmasını sağlayan analitik karar verme araçları yerine; cesaretlerini kullanırlar.[20]

Reklamı Kapat

Bu konuda iyi bir düzeltme, işe alımda daha iyi sonuç alabilmek için daha rasyonel, daha az önyargılı bir seçim yapmak ve ilkel zamanlardan kalma hassasiyetlerimizi geçersiz kılabilmek için maksatlı sistemi kullanmaktır. Başvuru sahibinin sizden farklı olduğu yönleri not edebilir ve bunlara "olumlu puanlar" verebilir veya her başvuru sahibine aynı sırayla sorulan bir dizi kalıplaşmış soruyla yapılandırılmış görüşmeler oluşturabilirsiniz.

Yani, amacınız en iyi kararları vermek ise gerçeklikten bağımsız olarak, hissettiklerinizin doğru olduğu sonucuna vardığınız zihinsel bir süreç olan duygusal muhakemelerden kaçınmalısınız.[21]

Forbes

Bazen İçgüdüleriniz Haklı Çıkabilir!

Başka bir durum düşünelim. Diyelim ki, aynı iş yerinde yıllardır tanıdığınız ve çok çeşitli projelerde iş birliği yaptığınız biriyle düzenli bir ilişki içindesiniz. Zaten o kişi hakkında belirli istikrarlı duygularınız var, bu yüzden iyi bir dayanak noktanız var.

Kendinizi, potansiyel bir iş birliği hakkında sohbet ederken düşünün. Nedense, her zamankinden daha az rahat hissediyorsunuz. Bu siz değilsiniz - aslında iyi bir ruh hali içinde, iyi dinlenmiş, iyi hissediyorsunuz. Ortada bariz bir sorun olmadığı için, etkileşim hakkında neden iyi hissetmediğinizden emin değilsiniz. Neler oluyor?

Büyük ihtimalle, sezgileriniz bir şeylerin ters olduğuna dair güç algılanan ipuçları topluyor.[22] Belki de o kişi gözlerini kısıyor ve gözlerinizin içine bakmıyor ya da her zamankinden daha az gülümsüyor. İçgüdülerimiz, bu tür sinyalleri almakta iyidir, çünkü kabileden dışlanma belirtilerini almak için hassas biçimde işlenmiştir.

Belki de önemli bir şey yoktur. Belki de o kişi kötü bir gün geçiriyordur ya da bir gece önce yeterince uyuyamamıştır. Ancak, bu kişi sizden bir şeyler saklamaya çalışıyor da olabilir. İnsanlar yalan söylediğinde, diğer rahatsızlık, endişe ve reddedilme göstergelerine benzer davranışlar sergilerler ve bu sinyallere neyin sebep olduğunu söylemek gerçekten zordur.

Genellikle bu durum, içgüdülerinizin devreye girerek normalden daha şüpheci olmanız için iyi bir zamandır.

İçgüdülerimiz, karar aşamasındayken bir şeylerin yanlış olabileceğini fark etmemize yardımcı olma konusunda hayati önem taşır. Yine de iş yeri ilişkileriyle ilgili önemli kararlarla karşı karşıya olduğumuz çoğu durumda, en iyi kararları vermek için içgüdülerimizden çok mantığımıza güvenmemiz gerekir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 2
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: SciTechDaily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/06/2021 09:37:08 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9952

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Komplo Teorisi
Elektrik
Hayvan Davranışları
Eşeyli Üreme
İnfografik
Biyolojik Antropoloji
Psikiyatri
Hız
Özellikler
Oyun Teorisi
Bilimsel
Madde
Teknoloji
Jeoloji
Tehdit
Genetik
Zaman
Moleküler Biyoloji
Boyut
Dinozorlar
Genom
Epistemik
Yumurtalık
Böcek
Uygulama
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın