Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

İnsanlar Olarak Gerçekten de Abarttığımız Kadar Zeki ve Gelişmiş Miyiz?

İnsanlar Olarak Gerçekten de Abarttığımız Kadar Zeki ve Gelişmiş Miyiz?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Carl Sagan’ın, daha sonra Robert Zemeckis tarafından beyaz perdeye uyarlanan romanı “Mesaj” (orijinal adı “Contact”), uzaydan gelen bir sinyali farkeden ve bu sinyali analiz ederek yıldızlar arası yolculuğu mümkün kılan bir makinenin yapım talimatlarını ortaya çıkaran bir bilim insanının hikayesini anlatır. 

Patlamaları, savaşları, prenses ve bilge uzaylıları çok seven Holywood için çok farklı olan bu senaryo, hala en iyi “sert bilim kurgu” filmlerinden biri sayılır. Sert bilim kurgu (hard sci-fi), mümkün olduğunca bilimsel kaidelerden ayrılmadan yazılan roman veya senaryolara denen, örneğine az rastlanan bir bilimkurgu alt türüdür. 

Filmde dünya dışı zeki varlıkların (yazının devamında uzaylı olarak bahsedilecek) bizimle haberleşmesi televizyon dalgaları ile yapılıyordu. Televizyon dalgaları, daha doğrusu radyo dalgaları, dalga boyu yüksek dalgalardır. Boyları kilometreleri aşar. Bunu dağ, tepe gibi coğrafi engelleri bile aşıp evimize kadar girebilmelerinden anlayabiliriz. Filmde, öncelikle, radyo dalgaları - dağları tepeleri olmasa da - uzun mesafeleri aşıp uzaylılara ulaşıyor; sonra, uzaylılar da aynı dalgaların içine teknolojik bir aracın yapım planını yerleştirip sinyal olarak bize geri gönderiyordu. Bu sinyalin içindeki görüntülerden biri de, (uzaylılara ulaştıktan sonra bize tekrar gönderilen) Nazi Almanya’sının teknolojilerinin ne kadar ileride olduğunu göstermek için güçlü vericiler kullanarak canlı yayınla verdiği 1936 Berlin Olimpiyatları yayınıydı. Vericiler o kadar güçlüydü ki, yayın 25 ışık yılı uzaktaki yıldıza 25 senede ulaşmış ve çok net alınmıştı. Radyo dalgaları da ışık gibi, ışık hızında hareket etmektedir. Radyo dalgasının (veya ışığın) bir senede aldığı yola “bir ışık yılı” denir. Uzaylıların bu yayını aldıktan sonra bize geri göndermesi de 25 sene sürmüştü. Bu haberleşme, toplamda 50 seneyi bulmuştu. Yani roman (1936’ya 50 sene daha eklersek) 1986 yılında geçmektedir. 

Carl Sagan, bu roman üzerinde çalışmaya başladığında sene 1979’du. Diğer bir deyişle, bu “hayali yayın”ın geri gelmesine bir kaç sene daha kalmıştı! Bugün aynı romanı yazmak isteseydik, Berlin Olimpiyatları’ndan günümüze kadar geçen sürenin yarısı kadar uzaktaki bir yıldızı seçmek gerekecekti. Yani roman, 40 ışık yılı uzaktaki bir uzaylı medeniyetinden bahsediyor olacaktı. 

1936 Berlin Olimpiyatlarının açılış konuşmasını yapan ve tarihin en büyük canilerinden Hitler’in, uzaylılara gönderdiğimiz ilk elçi olması, kara komedi sınıfına girse de, filmde asıl vurgulanmak istenen şey Nazi radyo teknolojisinin çok kuvvetli olduğu ve uzaylıların algılayabildiği ilk kuvvetli sinyal olduğudur. Uzak mesafeler arasında radyo dalgaları ile haberleşmek için güçlü vericilere ve hassas alıcılara ihtiyaç duyulmaktadır. 

Bugüne kadar evreni hep elektromanyetik spektrumla (tayfla) algıladık. İlk insanlar doğayı görünür spektrumdaki dalgalar (görünür ışık) sayesinde tanıyabildi. Modern insan da doğanın gözle görülemez kısmını kısa dalgalar sayesinde, uzak yıldızları ise kızılötesi dalgalar kullanarak tanımaya devam ediyor. Yarasalar ses dalgalarını kullanarak yönlerini bulurken, sürüngenler de bizim göremediğimiz renkleri görerek yönlerini belirleyebiliyor. Haberleşmek için ise radyo dalgalarını kullanıyoruz. 

Açık Bilim

Ve 2016 yılının başlarında bilim dünyası, Amerika’daki LIGO deneyinin başarılı olduğu haberi ile yankılandı. LIGO, Einstein’ın Genel Görecelilik Teorisini doğrulayacak şekilde kütle çekim dalgalarını tespit ettiğini duyurdu. Teoriyi doğrulamasının yanı sıra bu inanılmaz gelişme, bir takım olasılıkları da beraberinde getirmesi bakımından çığır açacak nitelikte.

1915 yılında sunulan Einstein’ın Genel Görelilik Teorisi'ne göre, kütleler uzay zaman dokusunu bükmekte, ona açı vermektedir. Einstein, birkaç sene sonra teorisine bağlı olarak, bükülüp eğilen uzay-zamanın dalgalanabileceğini de söylemiş, ancak bu dalgaların varlığını sadece “matematiksel” olarak göstermişti. Bu, matematiğin öngördüğü ne ilk şeydi, ne de son şey olacaktır. Matematik, göremeyeceğimiz şeyleri bize gösteren, tespit edemeyeceğimiz şeyleri tespit etmemizi sağlayan yegane aracımızdır. Faiz hesaplarından çok daha öte birşeydir. 

Carl Sagan’dan özür dileyerek belirtmek isterim ki, uzaylı olsaydım sadece radyo dalgalarını değil, kütleçekim dalgalarını da algılayabilen sofistike bir medeniyetle haberleşmek isterdim. Medeniyetimizi, Dünya adlı bu gezegeni, daha sofistike hale getirmek için ömrü boyunca çaba sarfetmiş Carl Sagan da bana katılacaktır, eminim. Kütle çekim dalgalarını algılayabilen bir medeniyet ileri bir medeniyettir. Kütle çekim dalgalarını tespit edebilmemiz henüz bize pratik bir katkı sağlamasa da, elimizi kuvvetlendirerek insanlığı bir seviye daha ileri götürecektir. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Karıncaları izleyebiliriz. Onların yaşayışlarını inceleyebiliriz. Onları incitmemeye, rahatsız etmemeye çalışırız. Çalışkan içgüdülerini takdir ederiz. Ancak, karıncaların bizi anlamayacağını düşündüğümüzden hiç bir zaman oturup onlarla iletişim kurmaya çalışmayız. Çünkü aynı malzemeden mamül dahi olsak, karıncalar bizim için yeterince sofistike değildir. Osmanlı İstanbul’u fethettiği zaman İstanbul’daki karıncaların bundan haberi var mıydı? Benzer şekilde, ya uzaylılar için bizler de birer karıncaysak? 

Kütle çekim dalgalarını kullanarak uzaylılarla haberleşmek zorunda değiliz. Ama kendi aramızda haberleşebiliriz. Böylece yükselticilere, rölelere ihtiyaç duymayız. Tüm şehir için, belki de tüm dünya, hatta tüm güneş sistemi için tek bir kablosuz modem yeterli olur. Her gittiğimiz kafede wi-fi şifresi sormak durumunda kalmayız. Tabii ki tüm bunlar, eğer kütle çekim dalgaları yaratmayı başarabilirsek mümkün olur. O ana kadar şu an için sadece ‘dinlemedeyiz’ diyebiliriz. Birkaç nesil içinde kütleçekim dalgaları üzerinden yürütülecek bir iletişim türünü de başarabileceğimize inanıyorum. İnanmak bilim için doğru bir eylem olmayabilir. Fakat, ortaya çaba koyup umut etmek daha doğru bir fiil olur.

Bilim tek kişiye bağlı olmayan bir bilgi yığınıdır. Bir önceki bilgiyi alıp bir adım ileri götürmeye dayanır. Her klan üyesine bir taş atayıp, av dönüşü klan üyesi sayısıyla karşılaştırarak klandan ayrılan olmuş mu ya da ölen var mı diye tespit etmek için matematiği icat ettiğimizden bu yana herşeyi çok ilerlettik. Daha da ilerleyeceğiz. Sadece ama sadece bilimi rehber edinerek.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 2
  • Umut Verici! 2
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/10/2020 18:26:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4233

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Kitap
Yumurtalık
Diş Hekimi
Grip
Bilim İnsanları
Şehir Hastanesi
Sosyal Mesafelendirme
Akciğer
Entropi
Göğüs Hastalığı
Editör Seçkisi
Maske Takmak
Koku
Toplum
Psikoloji
Abiyogenez
Evrimsel Psikoloji
Hematoloji
Hız
Metabolizma
Neandertaller
Bağışıklık Sistemi
Salgın
Kanıt
Einstein
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilimde duyduğumuz en heyecan verici olan ve bir keşfe en çok kapı aralayan laf, 'Evreka!' değil, 'Hmm, bu çok tuhaf.' lafıdır.”
Isaac Asimov
Geri Bildirim Gönder