Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

İnsanlar Olarak Gerçekten de Abarttığımız Kadar Zeki ve Gelişmiş Miyiz?

İnsanlar Olarak Gerçekten de Abarttığımız Kadar Zeki ve Gelişmiş Miyiz?
5 dakika
5,892
Tüm Reklamları Kapat

Carl Sagan’ın, daha sonra Robert Zemeckis tarafından beyaz perdeye uyarlanan romanı “Mesaj” (orijinal adı “Contact”), uzaydan gelen bir sinyali farkeden ve bu sinyali analiz ederek yıldızlar arası yolculuğu mümkün kılan bir makinenin yapım talimatlarını ortaya çıkaran bir bilim insanının hikayesini anlatır. 

Patlamaları, savaşları, prenses ve bilge uzaylıları çok seven Holywood için çok farklı olan bu senaryo, hala en iyi “sert bilim kurgu” filmlerinden biri sayılır. Sert bilim kurgu (hard sci-fi), mümkün olduğunca bilimsel kaidelerden ayrılmadan yazılan roman veya senaryolara denen, örneğine az rastlanan bir bilimkurgu alt türüdür. 

Tüm Reklamları Kapat

Filmde dünya dışı zeki varlıkların (yazının devamında uzaylı olarak bahsedilecek) bizimle haberleşmesi televizyon dalgaları ile yapılıyordu. Televizyon dalgaları, daha doğrusu radyo dalgaları, dalga boyu yüksek dalgalardır. Boyları kilometreleri aşar. Bunu dağ, tepe gibi coğrafi engelleri bile aşıp evimize kadar girebilmelerinden anlayabiliriz. Filmde, öncelikle, radyo dalgaları - dağları tepeleri olmasa da - uzun mesafeleri aşıp uzaylılara ulaşıyor; sonra, uzaylılar da aynı dalgaların içine teknolojik bir aracın yapım planını yerleştirip sinyal olarak bize geri gönderiyordu. Bu sinyalin içindeki görüntülerden biri de, (uzaylılara ulaştıktan sonra bize tekrar gönderilen) Nazi Almanya’sının teknolojilerinin ne kadar ileride olduğunu göstermek için güçlü vericiler kullanarak canlı yayınla verdiği 1936 Berlin Olimpiyatları yayınıydı. Vericiler o kadar güçlüydü ki, yayın 25 ışık yılı uzaktaki yıldıza 25 senede ulaşmış ve çok net alınmıştı. Radyo dalgaları da ışık gibi, ışık hızında hareket etmektedir. Radyo dalgasının (veya ışığın) bir senede aldığı yola “bir ışık yılı” denir. Uzaylıların bu yayını aldıktan sonra bize geri göndermesi de 25 sene sürmüştü. Bu haberleşme, toplamda 50 seneyi bulmuştu. Yani roman (1936’ya 50 sene daha eklersek) 1986 yılında geçmektedir. 

Carl Sagan, bu roman üzerinde çalışmaya başladığında sene 1979’du. Diğer bir deyişle, bu “hayali yayın”ın geri gelmesine bir kaç sene daha kalmıştı! Bugün aynı romanı yazmak isteseydik, Berlin Olimpiyatları’ndan günümüze kadar geçen sürenin yarısı kadar uzaktaki bir yıldızı seçmek gerekecekti. Yani roman, 40 ışık yılı uzaktaki bir uzaylı medeniyetinden bahsediyor olacaktı. 

Tüm Reklamları Kapat

1936 Berlin Olimpiyatlarının açılış konuşmasını yapan ve tarihin en büyük canilerinden Hitler’in, uzaylılara gönderdiğimiz ilk elçi olması, kara komedi sınıfına girse de, filmde asıl vurgulanmak istenen şey Nazi radyo teknolojisinin çok kuvvetli olduğu ve uzaylıların algılayabildiği ilk kuvvetli sinyal olduğudur. Uzak mesafeler arasında radyo dalgaları ile haberleşmek için güçlü vericilere ve hassas alıcılara ihtiyaç duyulmaktadır. 

Bugüne kadar evreni hep elektromanyetik spektrumla (tayfla) algıladık. İlk insanlar doğayı görünür spektrumdaki dalgalar (görünür ışık) sayesinde tanıyabildi. Modern insan da doğanın gözle görülemez kısmını kısa dalgalar sayesinde, uzak yıldızları ise kızılötesi dalgalar kullanarak tanımaya devam ediyor. Yarasalar ses dalgalarını kullanarak yönlerini bulurken, sürüngenler de bizim göremediğimiz renkleri görerek yönlerini belirleyebiliyor. Haberleşmek için ise radyo dalgalarını kullanıyoruz. 

Açık Bilim

Ve 2016 yılının başlarında bilim dünyası, Amerika’daki LIGO deneyinin başarılı olduğu haberi ile yankılandı. LIGO, Einstein’ın Genel Görecelilik Teorisini doğrulayacak şekilde kütle çekim dalgalarını tespit ettiğini duyurdu. Teoriyi doğrulamasının yanı sıra bu inanılmaz gelişme, bir takım olasılıkları da beraberinde getirmesi bakımından çığır açacak nitelikte.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

1915 yılında sunulan Einstein’ın Genel Görelilik Teorisi'ne göre, kütleler uzay zaman dokusunu bükmekte, ona açı vermektedir. Einstein, birkaç sene sonra teorisine bağlı olarak, bükülüp eğilen uzay-zamanın dalgalanabileceğini de söylemiş, ancak bu dalgaların varlığını sadece “matematiksel” olarak göstermişti. Bu, matematiğin öngördüğü ne ilk şeydi, ne de son şey olacaktır. Matematik, göremeyeceğimiz şeyleri bize gösteren, tespit edemeyeceğimiz şeyleri tespit etmemizi sağlayan yegane aracımızdır. Faiz hesaplarından çok daha öte birşeydir. 

Carl Sagan’dan özür dileyerek belirtmek isterim ki, uzaylı olsaydım sadece radyo dalgalarını değil, kütleçekim dalgalarını da algılayabilen sofistike bir medeniyetle haberleşmek isterdim. Medeniyetimizi, Dünya adlı bu gezegeni, daha sofistike hale getirmek için ömrü boyunca çaba sarfetmiş Carl Sagan da bana katılacaktır, eminim. Kütle çekim dalgalarını algılayabilen bir medeniyet ileri bir medeniyettir. Kütle çekim dalgalarını tespit edebilmemiz henüz bize pratik bir katkı sağlamasa da, elimizi kuvvetlendirerek insanlığı bir seviye daha ileri götürecektir. 

Karıncaları izleyebiliriz. Onların yaşayışlarını inceleyebiliriz. Onları incitmemeye, rahatsız etmemeye çalışırız. Çalışkan içgüdülerini takdir ederiz. Ancak, karıncaların bizi anlamayacağını düşündüğümüzden hiç bir zaman oturup onlarla iletişim kurmaya çalışmayız. Çünkü aynı malzemeden mamül dahi olsak, karıncalar bizim için yeterince sofistike değildir. Osmanlı İstanbul’u fethettiği zaman İstanbul’daki karıncaların bundan haberi var mıydı? Benzer şekilde, ya uzaylılar için bizler de birer karıncaysak? 

Kütle çekim dalgalarını kullanarak uzaylılarla haberleşmek zorunda değiliz. Ama kendi aramızda haberleşebiliriz. Böylece yükselticilere, rölelere ihtiyaç duymayız. Tüm şehir için, belki de tüm dünya, hatta tüm güneş sistemi için tek bir kablosuz modem yeterli olur. Her gittiğimiz kafede wi-fi şifresi sormak durumunda kalmayız. Tabii ki tüm bunlar, eğer kütle çekim dalgaları yaratmayı başarabilirsek mümkün olur. O ana kadar şu an için sadece ‘dinlemedeyiz’ diyebiliriz. Birkaç nesil içinde kütleçekim dalgaları üzerinden yürütülecek bir iletişim türünü de başarabileceğimize inanıyorum. İnanmak bilim için doğru bir eylem olmayabilir. Fakat, ortaya çaba koyup umut etmek daha doğru bir fiil olur.

Bilim tek kişiye bağlı olmayan bir bilgi yığınıdır. Bir önceki bilgiyi alıp bir adım ileri götürmeye dayanır. Her klan üyesine bir taş atayıp, av dönüşü klan üyesi sayısıyla karşılaştırarak klandan ayrılan olmuş mu ya da ölen var mı diye tespit etmek için matematiği icat ettiğimizden bu yana herşeyi çok ilerlettik. Daha da ilerleyeceğiz. Sadece ama sadece bilimi rehber edinerek.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
24
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 11
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Bilim Budur! 4
  • Umut Verici! 4
  • Muhteşem! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Güldürdü 2
  • İnanılmaz 1
  • İğrenç! 1
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/02/2024 03:07:27 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4233

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Güneş
Araştırma
Irk
Asteroid
Abd
Psikoloji
Obezite
İspat Yükü
Protein
Sars Mers
Şehir Hastanesi
Metabolizma
Çekirdek
Alan
Tekillik
Ateş
Evrim
Beyin
Epistemoloji
Zehirli Mantar
Uzay Aracı
Solunum
Temel
Tespit
Aşırı
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Araba Camındaki Siyah Noktalar Ne İşe Yarıyor?
Araba Camındaki Siyah Noktalar Ne İşe Yarıyor?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
Stres Yayı Yerçekimine Nasıl Karşı Koyuyor?
"İkinci Beyin": Vücudunuzdaki Yabancı Organizmalar, Beyninizi Nasıl Yönetiyor?
Arılar da İnsanlar Gibi
Arılar da İnsanlar Gibi "Jetlag" Hisseder mi?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
O. Kiper, et al. İnsanlar Olarak Gerçekten de Abarttığımız Kadar Zeki ve Gelişmiş Miyiz?. (27 Şubat 2016). Alındığı Tarih: 27 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/4233
Kiper, O., Özdil, A. Ş. (2016, February 27). İnsanlar Olarak Gerçekten de Abarttığımız Kadar Zeki ve Gelişmiş Miyiz?. Evrim Ağacı. Retrieved February 27, 2024. from https://evrimagaci.org/s/4233
O. Kiper, et al. “İnsanlar Olarak Gerçekten de Abarttığımız Kadar Zeki ve Gelişmiş Miyiz?.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Evrim Ağacı, 27 Feb. 2016, https://evrimagaci.org/s/4233.
Kiper, Oğuzhan. Özdil, Ayşegül Şenyiğit. “İnsanlar Olarak Gerçekten de Abarttığımız Kadar Zeki ve Gelişmiş Miyiz?.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Evrim Ağacı, February 27, 2016. https://evrimagaci.org/s/4233.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close