Tüm Reklamları Kapat

İnsanlar Arası Çeşitlilik; Tüm Primatlar, Memeliler ve Omurgalılar Arasındaki En Düşük Çeşitliliktir!

Bu Kadar Farklı Gözükmemize Rağmen Türümüzün Çeşitliliği Neden Bu Kadar Az?

1dk
İnsanlar Arası Çeşitlilik; Tüm Primatlar, Memeliler ve Omurgalılar Arasındaki En Düşük Çeşitliliktir!
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksin?

Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.
  • İnsanlar, genetik çeşitlilik bakımından en düşük çeşitliliğe sahip memeli türüdür ve en farklı iki insan arasındaki genetik fark, en farklı iki sincap veya şempanzeden daha azdır.
  • İnsanlardaki ortalama genetik çeşitlilik, 3.2 milyar nükleotitte sadece %0.6 civarındadır ve bu çeşitlilik sincaplar ve buğday gibi bitkilerden daha düşüktür.
  • İnsanların düşük genetik çeşitliliği, Doğu Afrika'daki küçük bir popülasyondan yayılmaları ve genetik sürüklenme nedeniyle etkin popülasyon büyüklüğünün yaklaşık 15.000 bireyle sınırlı olmasından kaynaklanmaktadır.

İnsanlar arasındaki çeşitliliği görmenin bir algı yanılgısı olduğunun en iyi kanıtı genetik biliminden gelmektedir: Homo sapiens türü, genetik çeşitlilik bakımından en düşük çeşitliliğe sahip memeli türüdür! Tabii bu nedenle insanlar, aynı zamanda en yakın akrabalarını barındıran kuyruksuz maymunlar arasında da genetik çeşitliliği en düşük cinstir. Bir diğer deyişle, en farklı görünümdeki iki sincap veya şempanze arasındaki genetik çeşitlilik miktarı, en farklı görünümdeki iki insan arasındakinden daha büyük olacaktır!

Yapılan araştırmalar, insanlardaki ortalama genetik çeşitlilik miktarının 3.2 milyar nükleotitte sadece %0.6 (20 milyon nükleotit) civarında olduğunu göstermektedir. Bu genetik çeşitlilik, sadece sincaplar gibi hayvanlar arasındaki çeşitlilikten değil, aynı zamanda buğday gibi bitkilerdeki genetik çeşitlilikten bile düşüktür!

Entropi analizi yoluyla tespit edilen genetik çeşitlilik miktarları arasındaki kıyaslama. Rastgele bir veri setinin çeşitliliği en yüksektir (en solda), tamamen düzenli bir yapının genetik çeşitliliği en düşüktür (en sağda). Böyle bir kıyasta, buğdaylar arası genetik çeşitlilik miktarı, insanlardakinden yüksek çıkmaktadır.
Entropi analizi yoluyla tespit edilen genetik çeşitlilik miktarları arasındaki kıyaslama. Rastgele bir veri setinin çeşitliliği en yüksektir (en solda), tamamen düzenli bir yapının genetik çeşitliliği en düşüktür (en sağda). Böyle bir kıyasta, buğdaylar arası genetik çeşitlilik miktarı, insanlardakinden yüksek çıkmaktadır.
Rossi Data

Bunun ana nedeni, insanların Doğu Afrika'da yaşamış çok küçük bir insan popülasyonundan tüm Dünya'ya yayılmış olmalarıdır. Hatta bu yayılma sırasında, darboğaz adı verilen kritik bir popülasyon küçülmesi yaşanmıştır ve buna bağlı olarak günümüzdeki insanların köken aldığı ata sayısı sadece birkaç bin veya birkaç on bin insan ile ifade edilebilecek kadar daralmıştır (buna kurucu/kaşif etkisi denmektedir). Bu daralmanın, günümüzden yaklaşık 3.000 nesil (yani 100.000 yıl) kadar önce yaşandığı hesaplanmaktadır. Yani günümüzdeki insan popülasyonlarının çeşitliliğine etki eden ana evrim mekanizması Doğal Seçilim'den ziyade Genetik Sürüklenme olabilir.

Tüm Reklamları Kapat

Bilim insanları, daha spesifik olaraksa popülasyon genetikçileri, bir tür içindeki genetik çeşitliliği açıklamak için "etkin popülasyon büyüklüğü" adı verilen bir ölçü kullanırlar. Basitçe söylemek gerekirse, etkin popülasyon büyüklüğü, belli bir özelliğin gerçek popülasyon büyüklüğündeki oranıyla aynı olması beklenen, idealize edilmiş ve gerçek popülasyon büyüklüğünden genelde daha küçük olan popülasyon büyüklüğüne verilen bir isimdir. Genellikle bu sayı ne kadar küçükse, gerçek popülasyon içindeki çeşitlilik de o kadar az demektir.

İnsanların etkin popülasyon büyüklüğü 15.000 birey civarındadır. Bu sayı, gerçek popülasyonumuzun yaklaşık 7 milyar olduğunu düşündüğünüzde, inanılmaz küçük bir sayıdır. Kıyaslama yapmak gerekirse, bazı fare türlerinin etkin popülasyon büyüklüğü 733.000'dir. İnsandaki genetik çeşitliliğin, diğer tüm memelilerin ortalamasının da altında olması da bu nedenledir.

Rastgele Yazıya Git
60
Alt Başlıklar
MAKALE SONRASI

Bu makale üzerine konuşmaya devam et

Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.

Bilimsel bir hata mı gördün?
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    23
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    10
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    7
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    3
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    2
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    1
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    0
  • Güldürdü
    Güldürdü
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 24.10.2026 00:27:51 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/8084

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Keşfetmeye Devam Et