Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

İnsan Koronavirüsü NL63 Enfeksiyonu Nedir? Diğer Koronavirüslere Göre Daha Ağır Hastalığa Neden Olur mu?

İnsan Koronavirüsü NL63 Enfeksiyonu Nedir? Diğer Koronavirüslere Göre Daha Ağır Hastalığa Neden Olur mu? Virology BMC
Elektron Mikroskobu Altında HCoV-NL63
7 dakika
657
  • Epidemiyoloji
  • Viroloji
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al
HCoV-NL63
  • Türkçe Adı HCoV-NL63
  • İngilizce Adı Human Coronavirus NL63 Infection
  • OrphaNet

HCoV-NL63 zarflı, pozitif polariteli, tek sarmallı, segmentsiz RNA virüsüdür. Yapısal proteinlerin sabitlendiği, lipit yapılı, çift katmanlı zarf, virüsü konak hücre dışındayken korur. NL63 koronavirüsü, genellikle küçük çocukları, yaşlıları ve immün yetmezliği olan hastaları daha çok etkilemektedir. İnsan haricinde yarasa ve misk kedilerini de enfekte edebilmektedir.

2003 yılındaki SARS pandemisine kadar sadece iki tane koronavirüsün (OC43 ve 229E) insanları enfekte ettiği bilinmekteydi. SARS pandemisinden 1 yıl sonra ise, 2004 yılında, HCoV-NL63 isimli yeni bir koronavirüs, Hollanda'da şiddetli alt solunum yolu enfeksiyonu geçiren 7 aylık bir bebekten izole edildi. HCoV-NL63, yakın kuzeni 229E gibi bir Alphacoronavirus'tür ve Setracovirus isimli alt aileye mensuptur.

Bu Reklamı Kapat

Genel Bilgiler: Patoloji ve Mekanizma

Protein Yapısı

HCoV-NL63'ün yapısında üç çeşit protein bulunur: yapısal olmayan, yapısal ve yardımcı proteinler.

  • M (Membran/Zar) Proteini: Virüsün yuvarlak şeklini oluşturan yapısal proteindir. Genomda en çok bulunan proteindir. Viral replikasyon için gereklidir. Tomurcuklanma, zarf oluşumu gibi olaylarda rol üstlenir. Öte yandan M proteininin NL63'ü diğer koronavirüslerden ayıran bir özelliği ise, konak hücreye girişte S ile beraber M proteininin de kullanılıyor olmasıdır. M proteini, diğer üç yapısal proteinlerle protein-protein etkileşimi kurarak NL63 vironlarının birleşmesini organize eder.
  • E (Zarf) Proteinleri: Küçük yapısal proteinlerdir. Lipit tabakasına gömülü halde bulunur. Virüsün oluşumu, virüs içi dolaşım, tomurcuklanma gibi olaylarda kullanılır.
  • S (Spike/Yüzey/Başak/Mızrak) Proteinleri: Elektron mikroskobundan bakıldığında sivri veya taç (Lat: Corona) görüntüsü veren glikoproteinlerdir. Bu sivri ların her biri ortalama 20 nm uzunluğundadır ve Spike proteinlerinin trimerlerinden oluşur. Ortalama olarak bir koronavirüste 74 civarı bu trimer çıkıntılarından vardır. Spike proteinleri konak hücrelerdeki reseptörlere bağlanarak virüsü konak hücreye sokarlar ve böylece virüs hücreyi enfekte eder. Proteinin S1 bölgesi viral bağlanmanın ilk aşamalarında konak hücre yüzeyindeki reseptör molekülleri ile olan etkileşimden sorumludur. S2 bölgesi virüs ile konak hücre arasındaki membran füzyonunu gerçekleştirir ve viral genomun hücreye girmesini sağlar.
  • N (Nükleokapsid) Proteinleri: Viral kapsid içerisinde yer alır. Ribonükleoprotein yapıları oluşturmak için ipe dizilmiş boncuk gibi RNA'ya bağlanır. 4 yapısal protein içerisinde en çok gen ekspresyonuna uğrayan proteindir.

Genetik

Tüm koronavirüsler gibi NL63 de viral genoma sahiptir. Bu genom RNA virüsleri içindeki bilinen en büyük genomlardandır. Koronavirüsler 26-30 kilobaz arasında değişen uzunlukta genomlara sahiptirler, NL63 ise tam olarak 27.553 adet baza sahiptir. Genomun üçte ikisini "açık okuma çerçeveleri" olarak bilinen ORF 1a ve ORF 1b oluşturur. Bu ORF'ler RNA replikasyonu için gerekli enzimleri içeren poliproteinleri sentezler. pp1a ve pp1b isimli bu poliproteinler, viral replikaz transkriptaz kopmleksini oluşturmaları için 16 yapısal olmayan proteine dönüştürülür. Diğer ORF'ler ise yapısal proteinlerini kodlar. ORF4, E proteinlerini; ORF2, S proteinlerini; ORF9, N proteinlerini; ORF5 ise M proteinlerini kodlar. Bunun dışında kalan ORF'ler yardımcı proteinleri kodlar. Özetle NL63, (5’)ORF1a-ORF1b-S-ORF3-EMN-polyT(3’) genom sırasına sahiptir.

Bu Reklamı Kapat

HCoV-NL63 ve yakın kuzenlerinin genom sırası karşılaştırması
HCoV-NL63 ve yakın kuzenlerinin genom sırası karşılaştırması
FEMS Microbiology Reviews

Genel olarak tüm koronavirüslerde G ve C nükleotidlerine karşı negatif bir önyargı bulunmaktadır. Ancak urasil (%39), adenin (%27), guanin (%20) ve sitozin (%14) oranları HCoV-NL63'ü bu ön yargı oranının en yüksek olduğu koronavirüs yapmaktadır.[24]

Evrim, Taksonomi ve Filogenetik

İnsanları enfekte eden yedi koronavirüs arasında NL63'e en yakın benzerliği HCoV-229E gösterir (%65) - ki ikisi de insanları enfekte eden tek alfakoronavirüslerdir. Tüm koronavirüsler içinde ise en yüksek benzerliği (%97) Bat-Cov/BtKYNL63-9a isimli NL63 ile ilişkili bir virüs gösterir.[21]

NL63 ve 229E benzer bir evrimsel geçişe ve akrabalığa sahiptir. İki virüsün ortak atalarında ayrılma süresi tahminen 1000 yıl öncesine aittir.[4] HCoV-NL63'ün Triaenops afer türü yarasalardaki daha atasal NL63 benzeri bir virüs ile Hipposideros türü yarasalardaki 229E benzeri bir virüsün rekombinasyonu olabileceği düşülmektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Biyolojik kökenine ilişkin de kesin bir şey söylenememektedir. Tıpkı diğer alfakoronavirüslerdeki gibi yarasaların ana rezervuar olduğu düşünülmektedir. Ara konağı ise henüz keşfedilememiştir. Virüs muhtemelen Perimyotis subflavus cinsi yarasalardan kaynaklanmıştır.

İnsan Koronavirüsü NL63'ün Evrim Ağacı
İnsan Koronavirüsü NL63'ün Evrim Ağacı

Bulaş Yolları

HCoV-NL63 solunum yolu enfeksiyonudur ve solunum yolaklarından bulaşır. Hasta kişilerle yakın temasta öksürme, hapşırma, derin nefes verme gibi olaylarda damlacık veya aerosol yoluyla virüs sağlıklı kişiye bulaşabilir. Ayrıca virüs cansız yüzeylerde (yüzeyden yüzeye değişmekle birlikte) ortalama 3 saat enfektif kalabilmektedir. Bu yüzeylerden (fomit) de virüs vücuda alınabilmektedir.

Enfeksiyon Mekanizması

Koronavirüslerin etkili enfeksiyon oluşturabilmeleri için sadece Spike proteinlerine ihtiyaçları olduğu kabul edilir. Ancak HCoV-NL63'ün hücresel reseptörlere bağlanmasında Membran proteininin de önemli rolü bulunmaktadır.

Membran proteini, viral girişten önceki konak hücre ve reseptörleriyle etkileşimlerinden sorumludur. Etkili enfeksiyon için en az spike proteini kadar önemli bir işlev üstlenir ve heparan sülfat polisakkaritine bağlanır.[26]

Spike proteini ise tıpkı Sars-CoV-1/2 gibi ACE-2 (anjiyotensin dönüştürücü enzim) reseptörüne bağlanır ve genetik materyal konak hücreye yerleştirilir.[5], [12], [23]

Bu Reklamı Kapat

Komorbidite

Virüs, %50'yi geçen oranlarda diğer viral kaynaklı solunum yolu hastalıklarıyla ko-enfeksiyon oluşturur. Diğer İnsan Koronavirüsleri, Parainfluenza, Influenza A, İnsan Metapnömovirüsü ve Respiratuar Sinsityal Virüs ile NL63'ün ko-enfeksiyonu çok yaygındır. Genellikle hastaneye yatırılması gereken hastalarda ko-enfeksiyon bulunur ve bu immün sisteme ek yük bindirir.

İlginç olan ise ko-enfeksiyon geçiren hastalardaki NL63'ün viral yükü, tekil enfeksiyon geçiren hastalara nazaran daha azdır. Bunun nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte birtakım hipotezler geliştirilmiştir. Bunlardan biri şöyledir: Eğer ilk kapılan enfeksiyon NL63 ise, ikincil enfeksiyonların oluşması için bağışıklık sistemini zayıflatarak ortam sağlıyor olabilir. Bu da ikincil enfeksiyon semptom gösterdiğinde NL63’ün bir miktar kontrol altına alınmış olabileceğine işaret eder.

Ko-enfeksiyon sıklığı, genetik açıdan da önemlidir. Yayılma ve enfekte etme hızı yüksek olan virüslerin ortak enfeksiyonu rekombinant genoma sahip virüslerin ortaya çıkması olasılığını arttırır. HCoV-NL63’ün evrimine de bakıldığında atasal virüslerin rekombine olmuş genomlara sahip olduğu görülmektedir.[6]

Belirti ve Semptomlar

NL63 enfeksiyonuna sahip hastaların yaklaşık %50'si diğer solunum yolu virüsleriyle beraber enfeksiyon geçirmektedir. Bu da virüse özgü belirtilerin aydınlatılmasını zorlaştırmaktadır. İkincil enfeksiyon geçirmeyen NL63 enfeksiyonu taşıyan hastalarda yapılan araştırmalar, belirtileri daha sağlıklı bir şekilde ortaya koymuştur. Buna bağlı olarak, NL63 enfeksiyonunda görülebilecek belirtiler şunlardır:

Bu Reklamı Kapat

  • Ateş (>38o)
  • Öksürük
  • Rinit
  • Boğaz Ağrısı
  • Ses Kısıklığı
  • Bronşit
  • Bronşiolit
  • Pnömoni
  • Krup

Özellikle yüksek krup sıklığı, HCoV-NL63 enfeksiyonlarının bir özelliğidir.[11] Semptomlar genellikle hafif-orta dereceli olarak kendini gösterir ve nadiren ciddi boyutlara ulaşır.

Teşhis Yöntemleri

Kan testleriyle doğrudan virüsün veya virüse özgül antikorların saptanması kullanılabilir ancak en sık kullanılan yöntem burun boşluğu ve boğazdan nazofaringeal sürüntü yöntemiyle alınan örnekler üzerinde rt-PCR testi yapılmasıdır. Bu yöntem virüsün RNA'sının saptanması için en bilindik ve en etkili yöntemdir.

Tedaviler veya İdare Yöntemleri

Pek çok viral enfeksiyonda olduğu gibi doğrudan ve etkili bir tedavisi yoktur. Grip benzeri hastalıklar gibi kişinin kendine yapacağı tedaviler hastalığı tedavi edebilir. Kullandığınız ateş düşürücü-ağrı kesicileri almak semptomları rahatlatır. Nadiren ciddi boyutlara ulaşan hastalara da hastanelerde semptomatik tedavi uygulanmaktadır. İntravenöz immünoglobulin tedavi yöntemi de %100 etkili bir yöntem olmasa da orta-ciddi boyutlara ulaşmış enfeksiyonları tedavi etmek için kullanılabilir.[22] Nadiren de olsa solunum yetmezliğine dönüşen enfeksiyonlarda solunum desteğine başlanır.

Görülme Sıklığı ve Dağılımı (Epidemiyoloji)

HCoV-NL63 keşfedildikten sonra başlayan araştırmalar virüsün Hollanda'ya özgü olmadığını ortaya koydu. Günümüzde ise orta kuşakta yer alan ılıman iklime sahip ülkelerde mevsimsel soğuk algınlığı vakalarından sorumlu tutulmaktadır. Bununla birlikte ilk raporlar Çin için ilkbahar ve sonbahar, Tayvan ve Hong Kong için yazın daha baskın olduğu yönünde istisnalar bildiriyordu. Tropikal iklime sahip bölgelerde ise virüse yılın her döneminde rastlanabilmektedir.

Bu Reklamı Kapat

Agora Bilim Pazarı
Küçük

Birçok uluslararası ödülün sahibi, dünyaca tanınmış İsveç yazar ve çizer Stina Wirsén’in “illüstrasyonları ve hikâyesiyle çocukların içsel gelişimine katkı sunduğu için” 2017 Huckepack Ödülü’ne layık görülen eseri “Küçük”, aile içi şiddetin çocuklar üzerindeki etkilerine eğiliyor. Bu hassas konuyu küçük okuru örselemeden, büyük bir duyarlılıkla ele alan resimli kitap büyükleri sorumluluğa çağırırken, küçükleri anlatmaya teşvik ediyor.

  • Çevirmen: Ali Arda
  • Yayın Tarihi: 02.11.2019
  • Baskı Sayısı: 1. Baskı
  • Sayfa Sayısı: 36
  • Cilt Tipi: Karton Kapak
  • Kağıt Cinsi: Kuşe
  • Boyut: 21 x 15 cm
  • ISBN: 9786056969140
Devamını Göster
₺45.00
Küçük

Önlem Yöntemleri

Genellikle mevsimsel enfeksiyonlara yol açtığı için mevsimsel grip için alınan önlemler yeterlidir. Elleri sık sık yıkamak, suya ve sabuna ulaşımın olmadığı durumlarda alkol bazlı dezenfektanlar kullanmak, elleri ağız, burun ve gözlere temas ettirmemek, hasta insanlarla sosyal mesafeyi korumak vb. HCoV-NL63 enfeksiyonu için herhangi bir önleyici aşı bulunmamaktadır.

Diğer Başlıklar

Kawasaki ve Gastroenterit ile İlişkisi

Kawasaki hastalığı çocuklardaki edinsel kalp-damar hastalığının en yaygın sebebidir. HCoV-NL63'ün kullandığı ACE2'nin kalp ve arterlerde bulunması ve bazı hastaların Kawasaki ve NL63'ü birlikte geçirmesi bu iki sendrom arasında bir bağ olduğu düşüncesine yol açmıştır. Ancak yapılan çalışmalar, Kawasaki ile HCoV-NL63 arasında organik bir bağ olmadığına işaret etmektedir.

ACE2 reseptörü bağırsaklarda da bulunur, kana karışıp bağırsaklara kadar ulaşan HCoV-NL63 vironları reseptörlere tutunarak bağırsak hücrelerini de etkileyebilir, ki enfeksiyonu geçiren bazı kişilerin bağırsaklarında rastlanmıştır ve gastroenterit ile ilişkilidir. HCoV-NL63'ün gastroenteritteki rolü sık rastlanan komorbidite hali nedeniyle belirsizdir.

Pek çok klinik araştırmacı nadiren de olsa ciddi boyutlara ulaşabildiği için, SARS benzeri bir virüs olmamasına rağmen ACE2'yi kullanması ve belirsiz gastroenterit sebebiyle HCoV-NL63 ve yakın kuzenlerinin daha fazla araştırılması gerektiğini düşünülmektedir.

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 2
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 1
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 03/10/2022 08:42:47 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/12388

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Canlı Cansız
Mucize
Beyaz
Sinir
Çalışma
Yeşil
Coronavirus
İhtiyoloji
Yatay Gen Transferi
Balina
Covid-19
Koku
Biliş
Makroevrim
Epidemik
Manyetik
Kimyasal
Egzersiz
Kuşlar
İfade
Psikiyatri
Tıp
Viral Enfeksiyon
Sivrisinek
Saç
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.