Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, IFLS isimli kaynaktan alınmıştır; ancak anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş, içeriği zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Kontrolsüz hücre bölünmesi olan kanseri, mumyalardan dinozor fosilleri üzerinde kadar gözlemek mümkün. Şimdi ise Triyas'a ait bilinen en eski kaplumbağaların bir tanesinde gözlendi. Kanseri ayrıntılı olarak incelediğimiz yazılarımıza buradan ve diğerine buradan ulaşabilirsiniz. Ayrıca kaplumbağa evrimini fosiller üzerinden anlattığımız yazılarımıza buradan ve buradan ulaşabilirsiniz.

Aslında "kanser" dediğimizde "malign neoplazi" tanımını kastederiz. Yani kötü huylu kontrolsüz hücre bölünmesi. Fosil kayıtlarında kanser izleri nadirdir. Hele ki malign neoplaziler neredeyse yok denecek kadar azdır. Ne yazık ki 240 milyon yıllık Pappochelys rosinae türü iguana görünümlü ilkin kaplumbağa üzerinde yapılan mikro-BT (Bilgisayarlı Tomografi) çalışmaları sonucunda kemik kanseri teşhisi kondu. Fakat ölüm sebebinin kanser mi olduğu bilinmiyor.

JAMA Oncology dergisinde yayımlanan makaleye göre araştırmacılar önce kaplumbağanın femurunda (uyluk kemiği) bir kabarıklık fark ettiler. Ardından ayrıntılı paleopatolojik analizler yapan ekip, uyluk kemiğinde periostal osteosarkom tanısı koydu. Bu da demek oluyor ki kanser, kemiğin periost tabakasından köken almış ve medulla içermiyor. Böylece dışa doğru büyüme yapan kanser, fosil üzerinde kolayca çıplak gözle fark edilebildi. Ayrıca osteosarkomların en klasik bulgusu tümör hücrelerinin diğer sağlıklı kemik hücrelerinden farklı olarak olgunlaşmamış kemik yapılar (osteoid) üretmeleridir. Zaten kanseri (malign neoplazi) ölümcül kılan nokta da budur. Söz konusu tümör hücre üretir, ancak hücreler farklılaşamadığı için gelişmemiş (immatür) kalır. Tümör, bağ dokusundan oluştuğu için "sarkom" adını almıştır. Aksi takdirde "karsinom" olarak sınıflandırıldı.

Kaplumbağanın başka kanser tiplerini bulundurup, bulundurmadığı bilinmiyor. Çünkü haliyle yumuşak doku korunamamış ve aynı şekilde metastaz (yayılma) miktarı da anlaşılmıyor. Ancak görüldüğü üzere canlılığın başlangıcından itibaren bölünme hataları ile sonucunda gelen "kanser", yerini hep koruyordu.

Kaynaklar ve İleri Okuma
  • Türev İçerik Kaynağı: IFLS

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder