İletim Afazisi: Gezi Direnişi'nden Bir Vaka: Lobna Allami

Bu yazının içerik özgünlüğü henüz kategorize edilmemiştir. Eğer merak ediyorsanız ve/veya belirtilmesini istiyorsanız, gözden geçirmemiz ve içerik özgünlüğünü belirlememiz için [email protected] üzerinden bize ulaşabilirsiniz.

Taksim’deki Gezi Parkı protestoları sırasında 31 Mayıs’ta başından gaz kapsülüyle yaralanıp konuşma ve hareket kabiliyetinde hasar oluşan Filistin asılı Türk vatandaşı Lobna Allami, “Ben 35 yaşındayım, 5 yaşıma döndüm! Sadece o park yıkılmasın diye, o gün oraya gittiğim için. Artık Türkiye’yi istemiyorum” dedi.

Sinirbilim yazı dizimiz dahilinde değindiğimiz gibi, Broca Bölgesi ve Wernicke Bölgesi beynimizde yer alan konuşma alanlarıdır. Wernicke bölgesi işitilen sözcüklerin anlamlarını algılayan ve konsept olarak sözcüklerin anlamlarını beynimizde algılamamızı sağlayan bölgeyken, Broca Bölgesi söylenmek istenen sözcükleri oluşturan bölgedir. Bu iki bölge arasında arcuate fascilus adı verilen bir sinir ağı bağlantısı bulunur. İşte Allami'nin kafasına isabet eden gaz kapsülü, bu sinirleri zedelemiştir. Dolayısıyla Allami her ne kadar işittiği sözcükleri anlasa ve anlatmak istediklerini kafasında kurabilse de, bunları düzgün bir şekilde ifade edememektedir. Çünkü Wernicke Bölgesi'nden, Broca Bölgesi'ne iletilmek istenen sinyaller düzgün bir şekilde aktarılamaz, bu da yavaş konuşmaya veya beyinde söylenmek istenen sözcüklerin, farklı şekillerde ağızdan çıkmasına neden olur. Buna iletim afazisi adı verilir.

Aşağıda, Ayşe Arman isimli gazetecinin bu hastalıkla yüzleşmek zorunda bırakılan Lobna Allami ile röportajının bir kısmını göreceksiniz. Tamamı kaynaklarımızdan okuyabilirsiniz. İyi okumalar:

 

Ayşe Arman: Kendini nasıl hissediyorsun? Yeniden doğmuş gibi mi?

Lobna: Bilmiyorum. Aslında iyi miyim, kötü müyüm onu bile bilmiyorum. Hayatta olduğum için mutluyum ama çok ağlıyorum. Hep ağlıyorum. Çünkü bir sürü şeyim, yeteneğim, bilgim… Artık yok! Çöpe gitti. Okuyamıyorum… Yazamıyorum… En kötüsü de istediğim gibi konuşamıyorum! ‘Küçük insan’ gibi konuşabiliyorum… Böyle, yavaş yavaş… Kelimeleri düşünerek, bulmaya çalışarak… Kelimeler, aklımda ama ağzımdan çıkamıyor! Bazen de yanlış kelimeler çıkıyor... ‘Domates’ demek istiyorum, ‘çilek’ diyorum…

Ayşe Arman: Bunun sebebi ne?

Lobna: Kapsül, kafamdaki konuşma merkezine isabet etmiş… Barış sen anlatır mısın?

Barış: Beynimizde, konuşmayla ilgili iki yer varmış. Biri, kafamızın ön tarafındaki konuşma ve üretme merkezi (Broca). Diğeri, arka taraftaki bellek (Wernicke.) Bellekte, tüm kelimeler, cümleler, resimler, yani demek istediğimiz şeyler saklıymış. Oradan, ön tarafa yollanıyor. Bu iki merkezin arasında da bağlantıyı kuran bir köprü varmış. İşte Lobna’da, gaz fişeği, o köprüye isabet etmiş. Wernicke merkezi, artık Broca bölgesine iletim yapamıyor. Bu başına gelen şeyin tıbbi adı, ‘iletim afazisi.’ (Conduction Aphasia).

Ayşe Arman: Peki o merkezlerde hasar mı var?

Barış: Hayır, sadece bağlantılarda var. Yani Lobna, söyleneni anlıyor, söylemek istediği cümleyi kafasında kuruyor ama bir şekilde onu konuşma ve üretim merkezine iletemiyor. Kopukluk olduğu için de ağzından bazen yanlış kelime çıkıyor. Uzun süre kendini frenleyip hiçbir şey söylemedi, sustu. Fakat inanılmaz savaşçı. Konuşma terapisine devam etti. O bağlantıları bir şekilde çalışarak, yeniden iletişim kurmaya uğraşıyor. Şimdi, adlandırma, tekrarlama ve cümle kurmayı yeniden öğreniyor. İşlevsel nöronlar, gaz fişeğinin tahribatı sonucunda ölmüşler. Ama o, konuşma terapisiyle, diğer nöronları bir şekilde kodlamaya çabalıyor. Ölenlerin görevini onlar üstlensin diye. Bu da uzun bir süreç. Konuşma terapisi yıllarca sürecek. Yine de, birkaç ay içinde bu hale gelmesi, kendini ifade edebilmesi çok çok iyi bir şey.

Lobna: Ama her zaman olmuyor… Elma, armut, patlıcan hangisi? Bazen karışıyor. Ama sen beni anlıyorsun???

Ayşe Arman: Elbette anlıyorum! Bence mükemmelsin! Bir gün seninle röportaj yapabileceğim aklıma bile gelmezdi…

Barış: Bu hali bizi de sevindiriyor. Ama şöyle de bir gerçek var: Lobna, o eski halini özlüyor. Her konuda fikri olan, konuşkan Lobna’yı...

Ayşe Arman: İçinde yaşayan kadın aynı kadın mı? İçerik aynı mı onu anlamaya çalışıyorum…

Lobna: (Gülüyor) Evet, kafa aynı! Aptal olmadım… Kafa çalışıyor. Ama… Değiştim… Her gün değişiyorum… Artık burasını istemiyorum…

(...)

Ayşe Arman: İkiniz de çalışmıyorsunuz. Para işini nasıl hallettiniz? Bunca tedavi, masraf…

Barış: Kardeşi Fatin’de kaldık uzun bir süre. Sağ olsun onun çok yardımı oldu. Lobna’nın Berlin’de kazandığı üç beş bir şeyler, benim da bu olaylar olmadan önceki birikimlerim vardı. Onları harcadık. Son bir iki aydır da açıkçası, arkadaşların yardımıyla ve iki üç hafta önce başlattığımız kampanyayla hayatımızı sürdürüyoruz…

Ayşe Arman: Nedir o kampanya?

Barış: Ankara’da çok yalnız günler geçirdik. “Ne olacak? Ne yapacağız?” Düşünüyorsun tabii. Sonra hem Türkçe hem İngilizce hem de Danca üç metin hazırladım. Lobna için bir video yaptım ‘Indiegogo’ diye bir internet platformu var, oraya her çeşit projeni ya da talebini koyuyorsun ve destek istiyorsun. İnsanlar da katkıda bulunuyor…

Ayşe Arman: Yani sen, Lobna için bir video hazırladın ve insanlara çağrı yaptın…

Barış: Evet. Olayı anlattım. “Ne oldu, nasıl oldu, durum ne?” Bild gazetesinin benimle yaptığı röportajı ve Today’s Zaman haberini koydum. Senin Fatin’le yaptığın röportajı da… Sonra Lobna’nın durumuyla ilgili metin yazdım. Hâlâ resimlerle bilgileri güncelliyorum ve insanlar bağışta bulunuyorlar. 70 bin dolar gibi bir para toplamamız gerekiyordu, 39 bin dolarını topladık. İnsanlar, kredi kartıyla destek olabiliyorlar. Çünkü sonuçta, uzun bir süre çalışamayacak Lobna ve eline para geçmeyecek. Onun günlük masraflarını, kirasını, telefonunu, en temel tedavisi ve ilaçlarını karşılayacak bir rakam bu. İki sene boyunca Lobna’yı götürebilecek bir miktar…

 

Kaynaklar ve İleri Okuma:

  1. T24
  2. Hürriyet
  3. Yardım Kampanyası Videosu

Kulak Memesinin Yapışıklığı Genetik Mi?

Işık Yılı Nedir?

Yazar

Çağrı Mert Bakırcı

Çağrı Mert Bakırcı

Yazar

Evrim Ağacı'nın kurucusu ve idari sorumlusudur. Popüler bilim yazarı ve anlatıcısıdır. Doktorasını Texas Tech Üniversitesi'nden almıştır. Araştırma konuları evrimsel robotik, yapay zeka ve teorik/matematiksel evrimdir.

Konuyla Alakalı İçerikler
  • Anasayfa
  • Gece Modu

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim