İlaçları Kullanarak Kanserle Seçici Olarak Savaşabilir miyiz?

İlaçları Kullanarak Kanserle Seçici Olarak Savaşabilir miyiz?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
479 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Nature’da yayınlanan bir makalede araştırmacılar, sağlıklı hücrelere zarar vermekten kaçınan ve kanser hücrelerini hedef alan bir ilaç elde ettiklerini duyurdular.

Puromisin (İng: "promycin") adındaki toksik ajanı, ajana asetile lizin ekleyerek deaktif hala getirdiler. Boc-KAc-Puro adında ki ilaç, kanser hücrelerinin ürettiği enzimlerle karşılaşıncaya kadar inaktif halde bulunmaktadır. Kanser hücrelerinde bolca bulunan histon deasetilaz enzimi (HDACs) ile proteaz katepsin (CTSL), ilacı aktive eden enzimlerdir. İlacı aktive etmek için HDACs lizin yapılarını deasetile yapmaktadır. Hemen ardından CTSL, lizinin puromisinden ayrılmasını sağlamaktadır. Böylece ilaç çevresinde ki hücreleri onların protein sentez mekanizmasını sekteye uğratarak öldürmektedir. John Hopkins Tıp Fakültesi’nde görev alan Seulki Lee şöyle diyor:

Kanser hücrelerinde yüksek derecede aktif olan bu enzimleri hedef alarak üretilen bu kanser ilacının çok zekice bir yol olduğunu söylemek mümkün.

Diğer İlaçlardan Farkı Ne? 

Çokça tümör hedefli ön-ilaç (İng: "prodrug") geliştirilmektedir. HDACs’in kullanıldığı ve toksisitenin gerçekleştiği bu 2 adımı içeren ilacın ise bu alanda bir ilk olduğu belirtilmektedir. Nobuhide Ueki, eğer sadece HDACs kullanacak olursanız ilacın aktive olmayacağını söylüyor. Bu 2 basamak, kanser olmayan hücrelere toksin salgılanmasını büyük ölçüde de azaltmaktadır.

İlaç, kanser hücrelerindeki çok önemli 2 enzimle karşılaştıktan hemen sonra aktivite ve toksisite gösterdiği için, bu sistemin tek enzime odaklı ilaçlara nazaran daha yüksek spesifite (yani kanser hücrelerine daha odaklı bir hareket) gösterdiği ve bu nedenden dolayı daha başarılı olduğu söylenmektedir.

Reklamı Kapat

Araştırmacılar Boc-KAc-Puro’nun kanser hücrelerini in vitro ortamda öldürdüğünü ve farelerde tümör büyümesini engellediğini göstermişlerdir. Aynı anda kanser olmayan hücrelerin hem in vitro hem de farelerde oldukça az oranlarda etkilendiği gösterilmiştir.

Önemi Nedir? 

Kanser araştırmaları için üretilen ilaçların hedefi, genellikle kanser hücrelerini öldürmek ve sağlıklı hücrelerden olabildiğince kaçınmaktır. Ama çoğu kanser hücreleri normal hücrelerle aynı enzimleri salgılamakla birlikte, aynı zamanda hücresel mekanizmaları da aynı olabilmektedir. Bu nedenle kanser hücrelerini öldürmek için üretilen ilaçların normal hücrelerede saldırabildiği gözlenmiştir.

Çoğu çalışma, kanser hücrelerinde yüksek seviyelerde eksprese (ifade) olan ve proteaz aracılığı ile aktive olan ön-ilaçlar üretilmesi üzerinedir. İlaveten araştırmacılar, HDACs’yı inhibe ederek tümörlerin büyümesini yavaşlatmaya çalışmaktadırlar. HDAC inhibitörleri aynı zamanda normal hücrelerdeki enzimlerin çalışmasını da engelleyebilmektedir. Ueki ve arkadaşlarının yaptığı, ilaç normal hücrelerden daha çok kaçınan ve kanser hücrelerini daha çok hedef alan bir ilaç olabilirdi. Ueki şöyle diyor:

Biz, puromisin kullanarak sadece bir tanesini kanıtladık.

Boc-KAc-Puro’nun özellikle pankreatik, servikal ve karaciğer kanser hücrelerini in vitro ortamda hedef aldığı gözlenmiştir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

İhtiyaçların Geliştirilmesi

Ueki, bu ilacın klinikte kullanılmasından önce çok daha fazla deneysel çalışmalar yapılması gerektiğinin altını çiziyor. Şöyle diyor:

Ayrıca daha fazla kanser hücrelerini hedef alınmasını sağlamaya çalışmalıyız. Dahası, bu tedavinin kanser olan hayvan çalışmalarında da daha fazla doğrulanması gerekmektedir.

Stanford Üniversitesi'nden Matthew Bogyo, bu çalışma üzerine şöyle diyor:

Boc-KAc-Puro’nun puromisine nasıl dönüştüğünü ve nasıl kanser hücrelerine spesifik olmayı başardığını henüz bilemiyoruz.

Özellikle; CTSL’nin puromisinden lizini nasıl ayırdığına dair yeterli kanıt yoktur. Çalışmaların işaretleyici problar ile lizin veya asetile lizinin modifiye olduğunu ve kanser hücrelerini hedef aldığını görüntülemişlerdir. Kanser hücrelerini hedef aldıklarında problar ışık vermektedir. Ama CTSL inhibitörlerinin yokluğunda daha az aktivite göstermektedirler. Probların aynı zamanda kanser olmayan hücrelerde daha az aktif olduğu gösterilmiştir. CTSL’nin rolünü daha iyi anlayabilmek için CTSL’nin "knock-down" yöntemi ile daha iyi anlaşılabileceğine parantez açmıştır 

Makale dışında bir şeyler söylecek olur isek; daha önce bulunan kanser ilaçları günümüzde kullanılmaktadır. Ama bu ilaçların temel sorunlarından bir tanesi, makalede de yer alan sadece kanser hücrelerini değil, aynı zaman da normal hücrelere de saldırmasıdır. İlaveten, ölmeyen kanser hücrelerinin daha güçlenebileceği ya da kanser hücrelerini tamamen yok etsek dahi normal olan hücrelerin bu sefer kanserleşmeye girebileceği ihtimaldir. Normal hücreler kanser hücrelerine dönüşmese bile belirli bir derece hasara uğrayabileceği ve kanserin daha sonra yeniden nüksedebileceği de ortadır.

Reklamı Kapat

Bu kadar olumsuzluklara rağmen, bu makalede olduğu gibi kanser ilaçları üzerine yapılan her çalışma bizlere yeni bilgiler sunmaktadır. Bir sonraki aşama eminiz ki çok daha etkili olacaktır ve bir şekilde daha uygulanabilir ilaçlar üretilecektir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/05/2021 16:01:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1713

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Yas
Etoloji
Yıldız
Tutarlılık
Abiyogenez
Evrim Kuramı
Maskeler
Paleontoloji
Sars
Ahlak
Acı
Hematoloji
Uzaylı
Makale
Hayvanlar
Saç
Kalp
Ecza
Avrupa
Bilimsel
Bilim Felsefesi
Çin
Mühendislik
Ortak Ata
İspat Yükü
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın