Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Hayvanlarda Ölü Taklidi: Bazı Sürüngenler Ölürken Neden Sırt Üstü Yatacak Şekilde Dönüyorlar?

Hayvanların Ölü Taklidi Yapması, Onlara Nasıl Avantaj Sağlıyor?

Hayvanlarda Ölü Taklidi: Bazı Sürüngenler Ölürken Neden Sırt Üstü Yatacak Şekilde Dönüyorlar? Softpedia News
Gerçekten ölmüş bir sürüngen
3 dakika
14,238
Tüm Reklamları Kapat

Eğer sürüngenleri, özellikle de bazı kertenkele türlerini yakından inceleme ve yaşam döngülerini takip etme fırsatı bulduysanız, birçoklarının ölümden kısa bir süre önce sırt üstü yatarak, bu pozisyonda öldüğüne tanıklık etmiş olabilirsiniz. Bu her zaman ve her türde böyle değildir; ancak böyle olduğu durumlar oldukça ilginçtir çünkü canlı, sanki öleceğinin farkındaymışçasına, adeta bilinçli bir şekilde sırt üstü dönerler. Dolayısıyla bu durum, bir açıklamayı hak etmektedir.

Aslında bu, sürüngenlerdeki (ve az sonra söz edeceğimiz ve görsellerden de görebileceğiniz gibi birçok diğer hayvanda görülen) tanotoz ya da tonik hareketsizlik (immobilite) adı verilen bir savunma davranışından kaynaklanmaktadır. Yani ölü taklidi yapma! Sürüngenler, tehdit altında hissettikleri zaman sırt üstü dönüp ölü taklidi yaparlar. Böylece taze av peşindeki avcılarının, kendilerinin ölü olduğunu düşünmesini sağlarlar ve bir ihtimal, kurtulurlar.

Ölü taklidi yapan opossum
Ölü taklidi yapan opossum
Wikipedia

Tabii tamamen hareketsiz kalmanın, kaç ya da savaş tepkisinin genelde atlanan üçüncü seçeneği olan donma tepkisi açısından da katkısı vardır: Bazı avcılar, harekete fazlasıyla duyarlıdırlar ve donma tepkisi vermek, avların hayatta kalma ihtimalini arttırır. Benzer şekilde, kediler gibi avcılar bile avları birden hareketsizleşecek olursa onlara ilgilerini kaybedebilirler. Bu gibi durumlarda, avcı uzaklaştıktan sonra, ölü taklidi yapan sürüngenin hızlıca normale dönüp oradan uzaklaştığını görebilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Ölü taklidi yapan kurbağa
Ölü taklidi yapan kurbağa
Wikipedia

İşte ölümün gelme biçimine bağlı olarak, bazı sürüngenlerin sırt üstü yatarak ölmesi de bundandır. Kimi zaman sürüngenlerin ölümü, tıpkı diğer hayvanlarda olduğu gibi yavaş ve sancılı olabilir. Bu durumda sürüngen, kendini tehdit altında hissedecek ve içgüdüsel olarak savunma mekanizmaları devreye girecektir. Eğer bu şekilde ömrünün son anlarını yaşayan bir sürüngen, donakalacak olursa, kimi zaman dış kuvvetlerin etkisiyle, kimi zamansa donma davranışının (rutininin) bir parçası olarak sırt üstü dönebilirler.

Ölü taklidi yapan çim yılanı
Ölü taklidi yapan çim yılanı
Wikipedia

Ayrıca ölüm her zaman yaşlılık veya hastalık nedeniyle de gelmeyebilir: Kimi zaman, yedikleri besinler (örneğin zehirli örümcekler veya kurbağalar) dolayısıyla kısa bir süre içinde ölürler. Ancak ölme yolunda hızla ilerlerken kendilerini iyi hissetmedikleri için tehdit altında olduklarını düşürünürler ve aynı davranışı sergilerler. Sonunda, ölüm nedenleri her neyse, gerçekten de hayatlarını kaybettiklerinde, sanki bilerek sırt üstü dönüp öldüklerini düşünmemize neden olurlar.

Ölü taklidi yapan kuş
Ölü taklidi yapan kuş
Wikipedia

Aslında tonik immobilite sadece sürüngenlere özgü bir davranış değildir; birçok memelide, kuşta ve hatta insanlarda bile görülmektedir. Fakat sürüngenlerde bu durum daha sık görüldüğü için, sırt üstü dönerek ölme davranışı da sürüngenlere daha sık atfedilmektedir. Benzer bir durum, örümceklerin öldükten sonra top şeklini almasında da geçerlidir; bu konuda daha fazla bilgiyi buradaki yazımızdan alabilirsiniz.

Tabii ki ölü taklidi yapmanın tek nedeni savunma değildir. Aynı zamanda Pisaura mirabilis gibi örümcek türlerinin erkekleri, dişileriyle çiftleşme sonrasında, onların kendilerini yemelerini önlemek için ölü taklidi yaparlar. İlginç bir şekilde dişiler, kendilerine ölü taklidi yapan erkeklerle çiftleşmeye daha meyillidirler! Bu durum, ölü taklidi davranışının aynı zamanda cinselliğin de bir parçası olabildiğini göstermektedir.

Tüm Reklamları Kapat

Ayrıca elbette avcılar da bu taktiği avlarına karşı kullanabilirler: Nimbochromis olarak bilinen "uyuyan sihlid balıkları", sanki ölüymüş gibi göl tabanına yan yatarlar ve beklerler. Sonrasında leşçiller üzerine üşüştüğünde birdenbire canlanarak saldırırlar ve onları avlarlar.

Uzun lafın kısası, hayvanların davranış repertuvarında son derece ilginç davranışlar bulmak mümkündür. Bunlar, milyonlarca yıldır süregelen evrimsel süreç boyunca, hayatta kalma ve üreme mücadelesi tarafından şekillendirilen davranışlardır. Kimi zaman bize komik veya şaşırtıcı gelen bu davranışlar, vahşi doğada bir türün (veya en azından bir bireyin) devamlılığının anahtarı olabilecek kadar önemli olabilmektedir.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
63
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 30
  • İnanılmaz 13
  • Merak Uyandırıcı! 9
  • Muhteşem! 7
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 6
  • Bilim Budur! 5
  • Güldürdü 5
  • Umut Verici! 2
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 29/05/2024 11:20:38 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8214

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Neandertaller
Ornitoloji
Atmosfer
Meyve
Temel
Entropi
Kas
Yumurta
Enfeksiyon
Doğal Seçilim
Maskeler
Filogenetik
Çağ
Konuşma
Köpekbalığı
Eğilim
Toplumsal Cinsiyet
Hayvanlar Alemi
Sars Mers
Kilometre
Metabolizma
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Karbonhidrat
Fizyoloji
Sağlık
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Hayvanlarda Ölü Taklidi: Bazı Sürüngenler Ölürken Neden Sırt Üstü Yatacak Şekilde Dönüyorlar?. (22 Ocak 2020). Alındığı Tarih: 29 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8214
Bakırcı, Ç. M. (2020, January 22). Hayvanlarda Ölü Taklidi: Bazı Sürüngenler Ölürken Neden Sırt Üstü Yatacak Şekilde Dönüyorlar?. Evrim Ağacı. Retrieved May 29, 2024. from https://evrimagaci.org/s/8214
Ç. M. Bakırcı. “Hayvanlarda Ölü Taklidi: Bazı Sürüngenler Ölürken Neden Sırt Üstü Yatacak Şekilde Dönüyorlar?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 22 Jan. 2020, https://evrimagaci.org/s/8214.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Hayvanlarda Ölü Taklidi: Bazı Sürüngenler Ölürken Neden Sırt Üstü Yatacak Şekilde Dönüyorlar?.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, January 22, 2020. https://evrimagaci.org/s/8214.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close