Hamamböcekleri Modern Türleri Dinozor Kakası İçinde Yaşamaktan Kurtardı!

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

PLOS One dergisinde yayımlanan bir makale, şu sözlerle başlıyor:

Dinozorlar şüphesiz ki çok fazla dışkı bıraktırlar. Peki onların arkasını kim temizledi?

Müzelerde, taşlaşmış dinozor kakalarına dair birçok örnek bulunmaktadır, ancak bunların miktarı, aslında olması gereken miktara göre çok daha azdır. Öyle ki, belki de günümüzde Mesozoik hayvan pisliklerinden oluşan dağlar içerisinde yürümemiz gerekirdi. Ancak hamamböcekleri, bizi bu dışkı havuzundan kurtarmış olabilir. Konuyu inceleyen makalenin girişinin devamı şu şekilde:

Bok böcekleri ve sinekler Mesozoik Dönem'in büyük bir kısmında, oldukça az sayıda bulunmaktaydılar. Dolayısıyla [dinozorların pisliğini temizleme görevine] aday olan canlıların başında Blattulidae olarak bilinen, soyu tükenmiş hamamböcekleri geliyor. Bu canlıların yaşadıkları zaman aralığı, herbivor dinozorlarla aynıdır. Bu hipotezi test etme fırsatı, Lübnan'dan çıkarılan bir reçine içerisindeki tam gelişmemiş bir hamamböceğinden çıkarılan koprolitlerle (antik dışkı) mümkün oldu. Bu dışkı, sinkotron X-ışını mikrotomografisi kullanılarak incelendi.

Hacmin %1.06'sı, düzgün kenarlı odun parçalarından oluşmaktaydı ki bunun büyüklüğü dağılımı, dış ön-sindirimi doğrudan doğrulamaktadır. Büyük parçacıkların (az miktarda odun ile birlikte) bulunuyor olmasından ötürü mantarların yaptığı ayrıştırma işlemi göz ardı edilebilir ve odun üzerinde hasarların olmayışı, bunların otçul dinozorlardan gelmekte olabilceğini göstermektedir. Daha küçük parçacıklar biyokimyasal olarak hamamböceğinin arka sindirim kanalında parçalanmıştır. Bu da, dinozor dışkısından beslenen hamamböceklerinin sindirim kanalına, lignin ayrıştırıcı termit ve hamamböceği endosimbiyontunun transfer edilmiş olabileceğini göstermektedir.

Uzun lafın kısası, her ne kadar konu biraz teknik olsa da, günümüz hamamböceklerinin evrimsel süreçteki ataları, 65 milyon yıl önce yok olan dinozorların arkalarında bıraktığı dışkıları yiyerek Dünya'yı bir dinozor pisliği çölünden kısmen de olsa arındırmış olabilirler. 

Teşekkürler hamamböcekleri!

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 1
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
  • 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • P. Vršanský, et al. (2013). Cockroaches Probably Cleaned Up After Dinosaurs. PLOS One.
  • J. Diaz. Cockroaches Saved Humans From Living On A Planet Made Of Dinosaur Poop. (2013, Aralık 10). Alındığı Tarih: 10 Mart 2019. Alındığı Yer: Gizmodo

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder