Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Plastik Kirliliğine Bir Bakış!

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Plastik Kirliliğine Bir Bakış! Institution of Mechanical Engineers
Çöp Alanı
3 dakika
444
Tüm Reklamları Kapat

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, Türkiye'nin yedi siyasi bölgesinden biridir. Ocak 2023 itibariyle bölge, endüstriyel ve ekonomik olarak diğer bölgelerin gerisinde kalan 9 şehre ve bu şehirlerde 8 milyondan fazla insana ev sahipliği yapmaktadır.[1] Bölgede fiili kutuplar Gaziantep ve Diyarbakır olarak kabul edilir.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi.
Cicicee

Bölgede su kirliliğinin en büyük sorun olduğu Şanlıurfa ili dışında her belediyenin önceliği hava kirliliğidir.[2] Bunun nedeni bölgenin Diyarbakır, Siirt, Batman ve Mardin dahil olmak üzere ülkenin en kirli havasına sahip şehirlerinden bazılarına sahip olmasıdır. Bölgedeki kirli havanın ölümcül hastalıklara yüksek oranda neden olduğu da bilinmektedir; örneğin Diyarbakır'da son 10 yılda akciğer kanseri teşhisi konan 20.000 kişinin hastalık nedenleri arasında baş şüpheli hava kirliliğidir.[3]

Tüm Reklamları Kapat

Plastik ürünlerin aşırı üretimi ve tüketimi, Dünya çapında hava ve su kirliliğine büyük katkı sağlamaktadır. Örneğin, 2019 yılında plastik ürünler yüzünden atmosfere 850 milyon metrik ton sera gazı salınmıştır.[4] Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde de durum aynıdır.

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında 1977 yılından bu yana bölgede 22 baraj inşa edilmiştir.[5] Yeni barajların inşa edilmesi ile plastik çöplerin %60 ila % 80'i yasa dışı olarak barajlara atılmaya başlanmış ve plastik ürünlerin negatif etkisi artmıştır.[6] 9 ildeki 22 barajı ile Güneydoğu Anadolu Bölgesi bu durumdan oldukça etkilenmiş, dolayısıyla su kirliliği belediyeler için önemli bir sorun haline gelmiştir.

Tüm Reklamları Kapat

Bölgenin karşı karşıya olduğu bir diğer sorun da petrol çıkarımıdır. Ülkedeki 1.226 petrol rafinerisinden 1.199'u (%97.79) Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer almaktadır.[7] Bu yoğun petrol çıkarımının sonuçları, daha büyük depolama alanları kullanılması ve artan kirliliktir.

Çöp Sahaları ve Etkileri

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, ülkenin geri kalanına kıyasla nispeten küçük nüfusuna ve az gelişmiş sanayisine rağmen Diyarbakır, Şırnak, Şanlıurfa ve Siirt gibi İstanbul ve İzmir'in ardından Türkiye'nin en büyük ve en kirli çöplüklerinden bazılarına sahiptir.[8]

Bu çöplüklerin çoğunluğu dünyanın geri kalanına benzer bir şekilde plastik ürünlerden oluşmaktadır.[9] 2020 yılında, Türkiye’de plastik ve diğer malzemeler de dahil olmak üzere 104,8 milyon ton atık üretilmiş ve bunların 77,7 milyon tonu çöp sahalarına ve diğer depolama tesislerine gönderilmiştir.[10] Ayrıca, bu atıkların 30,9 milyon tonu da insan yaşamı ve çevre için tehlikeli olarak sınıflandırılmıştır.[10]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin çöp sahaları nedeniyle karşılaştığı bir diğer sorun da uygunsuz atık yönetimidir. Bu çöplüklerde atıklar uygun olmayan depolama yöntemleriyle boşaltıldığı ve bazı atıklar rastgele yakıldığı için sera gazları açığa çıkmaktadır.[8] Ayrıca uygun olmayan atık yönetimi nedeniyle, atık içindeki sıvılar yağmur suları ile birleşerek ekosistemde istenmeyen yerlere taşınmaktadır.[11]

Tüm bu faktörler; petrol çıkarma, atık üretimi ve uygun olmayan atık yönetimi ve diğer daha küçük çaplı sorunlarla birleştiğinde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nin plastik sorununu ortaya çıkararak hava, su ve toprak kirliliği ile sonuçlanmaktadır.

Şehirlerde Plastik Sorunu

Söz konusu sorunlar nedeniyle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki kentler için plastik kirliliği büyük önem taşımaktadır. Aşağıda, şehirler için plastik kirliliği önceliğinin bir haritası bulunmaktadır:

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Plastik Atıkların Öncelik Haritası
Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Plastik Atıkların Öncelik Haritası
ISBS

Haritadan da görüleceği üzere plastik kirliliği en fazla olan iller Diyarbakır, Şanlıurfa, Siirt ve Şırnak'tır. Aynı zamanda 9 şehrin 8'inin plastik kirliliğini ilk 3 önceliklerinin içinde bulundurduğu görülmektedir. Buna rağmen bölgede sadece Gaziantep ve Şanlıurfa'da atıklar uygun bir şekilde depolanmaktadır.[12]

Sonuç

Yukarıda bahsedilen tüm sorunlar ve yanlış uygulanan yöntemler nedeniyle Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde plastik kirliliği büyük bir sorundur; öyle ki 8 şehir sorunu çözülmesi gereken bir öncelik olarak görmektedir. Ayrıca 9 ilden 8'inde bölgede plastik kirliliğinden kaynaklanan hava kirliliği birinci öncelik olarak belirlenmiştir. İklim değişikliği ve küresel ısınmanın da eklenmesiyle bölgeden göç son yıllarda hızlanarak az gelişmiş olan bölgeyi daha da geride bırakmıştır.[13]

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
32
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 10
  • Tebrikler! 5
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • Korkutucu! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/02/2024 01:41:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/14886

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kas
Balıklar
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Çalışma
Argüman
Diş Gelişimi
Konuşma
Kuyruksuz Maymun
Hormon
Patojen
Böcek
Mitler
Mikrobiyoloji
Mars
Lazer
Akademi
Kromozom
Dilbilim
Onkoloji
Tümör
Genetik Mühendisliği
Karanlık Madde
Kırmızı
Yüz
Besin Değeri
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Yeni Yapay Zeka
Yeni Yapay Zeka "Sora", YouTube'un Sonu Olabilir mi?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Filler Neden Farelerden Korkar?
Büyünün Çalışıp Çalışmadığını Nasıl Anlarsınız?
Büyünün Çalışıp Çalışmadığını Nasıl Anlarsınız?
Yıldırım Topu: Bulutlardan Gelen Gizemli Elektrik Topu!
Yıldırım Topu: Bulutlardan Gelen Gizemli Elektrik Topu!
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Arabada/Gemide Neden Mideniz Bulanıyor (Araç Tutuyor)?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Y. E. Nas, et al. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Plastik Kirliliğine Bir Bakış!. (22 Kasım 2023). Alındığı Tarih: 21 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/14886
Nas, Y. E., Alparslan, E. (2023, November 22). Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Plastik Kirliliğine Bir Bakış!. Evrim Ağacı. Retrieved February 21, 2024. from https://evrimagaci.org/s/14886
Y. E. Nas, et al. “Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Plastik Kirliliğine Bir Bakış!.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, 22 Nov. 2023, https://evrimagaci.org/s/14886.
Nas, Yiğit Efe. Alparslan, Eda. “Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ndeki Plastik Kirliliğine Bir Bakış!.” Edited by Eda Alparslan. Evrim Ağacı, November 22, 2023. https://evrimagaci.org/s/14886.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close