Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Gelmiş Geçmiş En Zor Mantık Sorusu!

Gelmiş Geçmiş En Zor Mantık Sorusu!
12 dakika
95,568
  • Mantık

Bundan yıllar önce, mantıkçı ve bilmece ustası Raymond Smullyan, bildiğimiz kadarıyla daha zoru geliştirilmemiş olan bir mantık sorusu geliştirdi. Bu yazıda, bu mantık sorusunu çözeceğiz ve bazı ilginç taraflarını inceleyeceğiz.

En Zor Mantık Sorusu

3 adet tanrı olsun (A, B, C). Bu tanrıların isimleri, herhangi bir sırada, Doğrucu, Yalancı ve Rastgele'dir. Doğrucu tanrı her zaman doğruyu, Yalancı tanrı her zaman yalan, Rastgele tanrı ise tamamen rastgele bir şekilde doğru veya yalan söylemektedir. Göreviniz, sadece 3 adet evet-hayır sorusu sormak şartıyla, A, B, C tanrılarından hangisinin Doğrucu, hangisinin Yalancı, hangisinin Rastgele olduğunu tespit etmektir. Her bir soruyu sadece 1 tanrıya yöneltebilirsiniz. Tanrılar, Türkçe anlamaktadır; ancak kendilerine has bir dilde konuşmaktadırlar. Bu dilde "evet" ve "hayır" sözcükleri "da" ve "ja" sözcüklerine karşılık gelmektedir; ancak hangisinin "evet", hangisinin "hayır" olduğunu bilmiyorsunuz.

Tüm Reklamları Kapat

Sık Sorulan Sorular

Cevaba geçmeden önce, bu bilmeceyle ilgili bazen sorulan sorulara yanıt vermek isteriz:

  • Bir tanrıya birden fazla soru sorabilirsiniz (dolayısıyla tanrılardan birine veya ikisine hiç soru sormamayı seçebilirsiniz).
  • İkinci sorunun ne olacağı ve hangi tanrıya sorulacağı, birinci sorunun yanıtına bağlı olabilir. Aynı şey, üçüncü soru için de geçerlidir.
  • Rastgele tanrısının doğruyu söyleyip söylemediğini, zihninde atılan bir bozuk paranın yazı veya tura gelmesine benzetebilirsiniz. Eğer yazı gelirse doğruyu, tura gelirse yalan söylediğini hayal edebilirsiniz.
  • Rastgele tanrısı da herhangi bir evet-hayır sorusuna "da" veya "ja" cevaplarıyla karşılık vermektedir.

Çözüme Giden Yolda 3 Bilmece

Çözüme geçmeden önce, benzer ama bundan çok daha basit 3 adet bilmeceye göz atacağız. Sonrasında, bu 3 bulmacanın yanıtlarını birleştirerek, gelmiş geçmiş en zor mantık sorusunu çözeceğiz. Bunlardan son ikisine aşina olabilirsiniz; ancak ilki, bu soru üzerinde düşünmemiz sırasında türetilmiş yeni bir bilmecedir.

Tüm Reklamları Kapat

Bilmece 1

Yerlerini önceden kaydetmek kaydıyla, 2 adet as ve 1 adet vale kartını, yüzleri aşağı bakacak şekilde masaya, yan yana koydum. Hangi kartın nereye konduğunu bilmiyorsunuz. Probleminiz, üç karttan herhangi birine işaret etmek ve sonrasında bana tek bir evet-hayır sorusu sormak. Bu sorunun cevabından, üç karttan birinin as olduğunu kesin suretle tespit edebilirsiniz. Soruyu sormadan önce eğer aslardan birine işaret ettiyseniz, sorunuzu dürüstçe cevaplandıracağım. Ama eğer valeye işaret ettiyseniz, evet-hayır sorunuza tamamen rastgele bir şekilde "evet" veya "hayır" cevabını vereceğim. Aslardan birini tespit etmek için hangi soruyu sormalısınız?

Bilmece 2

Diyelim ki Rastgele tanrısı ortada yok ve siz, Doğrucu ve Yalancı tanrılarından biriyle konuştuğunuzu biliyorsunuz; ancak tam olarak hangisiyle konuştuğunuzu bilmiyorsunuz. Ve bir sebeple, konuştuğunuz tanrı, sizinle Türkçe konuşmayı seçti; dolayısıyla "da" ve "ja" gibi bilmediğiniz kelimelerle uğraşmanız gerekmiyor. Ve yine bir sebeple, Duşanbe'nin Kırgızistan'da olup olmadığını öğrenmeniz gerekiyor. Duşanbe'nin Kırgızistan'da olup olmadığını tespit etmek için tek bir soru sorabilecek olsanız, Doğrucu mu yoksa Yalancı mı olduğunu bilmediğiniz bu tanrıya ne sorardınız?

Bilmece 3

Bu defa, kesinlikle Doğrucu tanrıyla konuştuğunuzu biliyorsunuz; ancak bu defa da tanrı sizinle Türkçe konuşmayı reddediyor. Dolayısıyla sadece "da" ve "ja" cevaplarını veriyor. Doğrucu tanrıya tek bir soru sorabilecek olsanız, Duşanbe'nin Kırgızistan'da olup olmadığını hangi soruyu sorarak öğrenirdiniz?

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Dailymail

3 Bilmecenin Çözümleri

İşte bu bilmecelerin çözümleri:

Bilmece 1'in Çözümü

Her zaman ortadaki karta işaret edin ve "Soldaki kart bir as mı?" diye sorun. Eğer "evet" cevabını verirsem, soldaki kartı "as" olduğunu iddia edin; eğer "hayır" cevabını verirsem, sağdaki kartın "as" olduğunu iddia edin. Ortadaki kartın as olup olmamasından bağımsız olarak, "evet" dersem soldaki kartı, "hayır" dersem sağdaki kartı seçerek bir ası bulmayı garanti etmiş olmaktasınız.

Neden mi? Şöyle: Eğer ortadaki kart as ise ve dolayısıyla benim size verdiğim cevap doğruysa; ben "evet" dersem soldaki kart gerçekten de as olmalıdır (çünkü ortadaki kart as ise ben doğru cevaplar veriyorum). "Hayır" dersem, sağdaki kart as olmalıdır. Ama eğer ortadaki kart vale ise, bu durumda her iki taraftaki (hem soldaki hem sağdaki) kartlar as olmak zorundadır ve zaten hangisini seçtiğiniz önemli olmayacaktır. Dolayısıyla sorunuza "evet" dersem, yine soldaki kart as olmalıdır (ki bu durumda sağdaki kartın as olması önemsizdir) ve "hayır" dersem sağdaki kart as olmalıdır (ki bu durumda soldaki kartın as olması önemsizdir).

Bilmece 2'nin Çözümü

Bu bilmeceleri çözmek için, ancak ve ancak (kısaltma: "iff") kavramını kullanacağız - ki göreceğiniz üzere bu kavram, ana sorumuzun çözümünde de çok önemli bir rol oynayacak.

Böyle bir kavramdan yararlanmamızın bir hile olduğunu düşünebilirsiniz; ancak "soru sorduğunuzda cevap alacağınızı bilmek" gibi varsayımlar ne kadar temelse, mantık kuralları da o kadar temel. Örneğin "eğer" içerikli sorular sormanın bir hile olduğunu düşünür müydünüz (örneğin "Eğer bu kart as ise..." diye başlayan bir soru sormak)? Halbuki "eğer" kavramı da mantık sayesinde gündelik hayatımızda kullanabildiğimiz temel kavramlardan biridir. "Ancak ve ancak", "eğer" gibi daha aşina olduğumuz sözcüklere göre daha ağır gelebilir; fakat yine de sıradan bir mantık kuralıdır. Ve bu kuralı bir kez öğrendiğinizde, tıpkı "eğer" sözcüğü gibi "ancak ve ancak" kalıbını da gündelik yaşantınızda çok daha aktif olarak kullanabilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Mantıkta "ancak ve ancak" şöyle çalışır: Her ikisi de doğru veya her ikisi de yanlış olan iki önermenin arasına "ancak ve ancak" veya "iff" koyarsanız, elde edeceğiniz önerme doğrudur. Eğer biri doğru, biri yanlış olan iki önerme arasında "iff" koyarsanız, elde edeceğiniz önerme yanlıştır. Dolayısıyla, örneğin:

  • "Ay, kaşar peynirinden yapılmıştır; ancak ve ancak Roma, Rusya'daysa." önermesi doğru bir önermedir; çünkü "Ay, kaşar peynirinden yapılmıştır." önermesi de, "Roma, Rusya'dadır." önermesi de hatalıdır.
  • "Ay, kaşar peynirinden yapılmıştır; ancak ve ancak Roma, İtalya'daysa." önermesi yanlış bir önermedir; çünkü önermelerden ilki yanlış, ikincisi doğrudur.
  • "Ay'da hava yoktur; ancak ve ancak Roma, Rusya'daysa." önermesi yanlış bir önermedir; çünkü önermelerden ikincisi yanlış, ilki doğrudur.
  • "Ay'da hava yoktur; ancak ve ancak Roma, İtalya'daysa." önermesi doğru bir önermedir; çünkü önermelerden her ikisi de doğrudur.

"Ancak ve ancak" önermesinin sebeplerle, açıklamalarla veya doğa yasalarıyla bir ilgisi yoktur. Sadece bir mantık kuralıdır; bu şekilde çalıştığı varsayılan bir ifadedir. Tıpkı "eğer" sözcüğü gibi...

Trip Advisor

İkinci bilmeceyi çözmek için, tanrıya "Duşanbe, Kırgızistan'da mı?" gibi basit bir soru sormak yerine, "Ancak ve ancak Duşanbe Kırgızistan'daysa, sen Doğrucu tanrı mısın?" gibi karmaşık bir soru sorun. Bu durumda (ve Duşanbe'nin nerede olduğunu gerçekten de bilmediğinizi varsayarsak), 4 olasılık vardır:

  1. Tanrı, Doğrucu tanrıdır ve Duşanbe, Kırgızistan'dadır: Bu durumda alacağınız cevap "evet" olacaktır.
  2. Tanrı, Doğrucu tanrıdır ve Duşanbe, Kırgızistan'da değildir: Bu durumda alacağınız cevap "hayır" olacaktır.
  3. Tanrı, Yalancı tanrıdır ve Duşanbe, Kırgızistan'dadır: Bu durumda alacağınız cevap "evet" olacaktır; çünkü önermelerden sadece birisi doğrudur ve dolayısıyla tüm önermenin doğru cevabı "hayır"dır; ancak Yalancı tanrı, yalan söylemek için "evet" der.
  4. Tanrı, Yalancı tanrıdır ve Duşanbe, Kırgızistan'da değildir: Bu durumda alacağınız cevap "hayır" olacaktır; çünkü önermelerden her ikisi de yanlıştır ve dolayısıyla tüm önermenin doğru cevabı "evet"tir; ancak Yalancı tanrı, yalan söylemek için "hayır" der.

Bu durumda, görebileceğiniz gibi, eğer aldığınız cevap "Evet" ise, Duşanbe Kırgızistan'dadır. Hayır ise, değildir. Soruyu bu şekilde sorduğunuzda, hangi tanrıyla konuştuğunuzun önemi kalmamaktadır. Karmaşık sorunuza verilen cevabı not ederek, Duşanbe'nin Kırgızistan'da olup olmadığını öğrenebilirsiniz.

Tüm Reklamları Kapat

Tekrar vurgulayalım: Burada dikkat edilmesi gereken nokta, Doğrucu veya Yalancı tanrıyla konuşup, "Ancak ve ancak X ise sen Doğrucu tanrı mısın?" diye sorulmaktadır. Cevap, Türkçe olarak gelmektedir. Bu şartlar altında, eğer X doğru ise "evet" cevabını, yanlış ise "hayır" cevabını almaktasınız. Hangi tanrıyla konuştuğunuz önemini yitirmektedir.

Bilmece 3'ün Çözümü

Eğer Bilmece 2'nin çözümünü anladıysanız, 3. bilmecenin çözümü de çok benzerdir. Doğrucu tanrıya "Duşanbe Kırgızistan'da mı?" sorusu yerine "Ancak ve ancak Duşanbe, Kırgızistan'da ise, 'da' sözcüğü evet mi demek?" diye sorun. Yine, 4 olasılık vardır:

  1. "Da", "evet" demektir ve Duşanbe, Kırgızistan'dadır: Bu durumda Doğrucu tanrı "da" diyecektir.
  2. "Da", "evet" demektir ve Duşanbe, Kırgızistan'da değildir: Bu durumda Doğrucu tanrı "ja" diyecektir (ve "ja"nın "hayır" olduğu anlaşılır).
  3. "Da", "hayır" demektir ve Duşanbe, Kırgızistan'dadır: Bu durumda Doğrucu tanrı "da" diyecektir (ve "da"nın "hayır" olduğu anlaşılır).
  4. "Da", "hayır" demektir ve Duşanbe, Kırgızistan'da değildir: Bu durumda her iki önerme de yanlıştır, dolayısıyla bütün önermenin cevabı Türkçede "evet" olacaktır, dolayısıyla Doğrucu tanrı "ja" diyecektir.

Bu durumda, Duşanbe Kırgızistan'da ise "da" cevabını, değilse "ja" cevabını almış olacaksınız. Yani bu soruyu sorarak, "da" veya "ja" sözcüklerinin hangisinin evet, hangisinin hayır olduğunu bilmeden de Duşanbe'nin Kırgızistan'da olup olmadığını öğrenebilirsiniz.

Bu sefer Doğrucu tanrıya "Ancak ve ancak Y ise 'da' evet mi demektir?" diye sormanızın mantığı, eğer Y doğru ise "da" cevabını almanız, yanlış ise "ja" cevabını almanızdır. Soruyu bu şekilde sorduğunuzda, hangisinin hangisi olduğu önemli değildir.

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Sevgi Nereden Gelir?

Eserleri 20 dilde basılan, dünyaca tanınmış sanatçı Daniela Kulot’un yazıp çizdiği “Sevgi Nereden Gelir?” okurlarını sevginin kaynağına heyecanlı bir yolculuğa çıkarıyor. Sincap, geyik ve ördekle birlikte duyguların en güzelinin peşine düşüyor, sevginin her rengine kucak açan, hayal gücüne geniş yer bırakan resimli sayfalarda uzun uzun oyalanıyoruz. Ve aradığımızı buluyoruz! Sözün duruluğunda, dilin melodisinde, mimiklerin büyüsünde, çeşitliliğe olan vurguda… Büyükler tarafından küçüklere sesli okumaya son derece elverişli “Sevgi Nereden Gelir?” her yaştan insanın en temel ihtiyacına karşılık gelen bir hediye niteliğinde.

  • Çevirmen: Olcay Geridönmez
  • İlk Yayın Tarihi: Nisan 2019
  • Baskı Sayısı: 2. Baskı
  • Sayfa Sayısı: 32
  • Cilt Tipi: Karton Kapak
  • Kağıt Cinsi: Kuşe
  • Boyut: 29.5 x 21 cm
  • ISBN: 9786058111141
Devamını Göster
₺45.00
Sevgi Nereden Gelir?

Bu iki noktayı birleştirerek, sadece "da" veya "ja" cevabını alacağınız bilgisi ışığında, Doğrucu veya Yalancı tanrılardan bir tanesine şu çok karmaşık soruyu sorabilirsiniz: "Ancak ve ancak X ise sen Doğrucu tanrıysan; ancak ve ancak "da" evet mi demek?"

Bu soruyu sorduğunuzda, sadece ve sadece X doğru ise "da" cevabını, yanlış ise "ja" cevabını alırsınız. Bu durumda, sorduğunuz tanrının Doğrucu mu yoksa Yalancı mı olduğu önemsizdir. Benzer şekilde, "da" ve "ja" cevaplarından hangisinin hangisi olduğu da önemsizdir.

Şimdi, Gelmiş Geçmiş En Zor Mantık Sorusu'nu çözebiliriz.

io9

Gelmiş Geçmiş En Zor Mantık Sorusunun Çözümü

İlk hamleniz, Rastgele olmadığından emin olduğunuz bir tanrıyı bulmaktır. Yani Doğrucu veya Yalancı tanrıyı tespit etmelisiniz.

Hamle 1: Rastgele Tanrıyı Eleyin!

Bunu yapabilmek için, A tanrısına dönüp, Soru 1'i sorun:

Ancak ve ancak B tanrısı Rastgele tanrı ise sen Doğrucu tanrıysan; ancak ve ancak 'da' evet mi demek?

Eğer A, Doğrucu veya Yalancı tanrı ise, "da" cevabını alırsanız, bu durumda B tanrısı Rastgele tanrı olmalıdır ve dolayısıyla C ya Doğrucu tanrıdır, ya Yalancı tanrıdır.

Ama eğer A tanrısı Doğrucu veya Yalancı tanrıysa ve siz "ja" cevabını alırsanız, bu durumda B tanrısı Rastgele tanrı değildir ve dolayısıyla B tanrısı ya Doğrucu tanrıdır, ya Yalancı tanrıdır.

Peki ya A tanrısı Rastgele tanrıysa?

Eğer A tanrısı Rastgele tanrıysa, ne B ne de C tanrısı Rastgele tanrı olabilir.

Dolayısıyla eğer A tanrısı Rastgele tanrıysa ve "da" cevabını alırsanız, C tanrısı Rastgele tanrısı değildir (B de olamaz; ancak bu önemsizdir). Ve dolayısıyla C tanrısı ya Doğrucu tanrıdır, ya Yalancı tanrıdır.

Tüm Reklamları Kapat

Eğer A tanrısı Rastgele tanrıysa ve siz "ja" cevabını alırsanız, B tanrısı Rastgele tanrı olamaz (ve C tanrısı da Rastgele tanrısı olamaz; ancak bu da önemsizdir). Bu nedenle B tanrısı ya Doğrucu tanrıdır, ya Yalancı tanrıdır.

Dolayısıyla, A tanrısının Doğrucu, Yalancı veya Rastgele olmasından bağımsız olarak, eğer 1. sorunuza aldığınız cevap "ja" ise, C tanrısı ya Doğrucu tanrıdır ya da Yalancı tanrı; eğer 1. sorunuza aldığınız cevap "da" ise, B tanrısı ya Doğrucu tanrıdır ya da Yalancı tanrıdır.

Hamle 2: Kimliğini Kısmen Çözdüğünüz Tanrıya Sorun!

Şimdi, hangisinin kimliğini kısmen çözdüyseniz (B veya C'den biri Doğrucu veya Yalancı olmak zorundadır), ona dönün. Diyelim ki 1. sorunun cevabı sayesinde B tanrısının Doğrucu veya Yalancı olmak zorunda olduğunu fark ettik (eğer C ise, bu noktadan sonra B tanrısı ile C tanrısının isimlerini değiştirin).

Şimdi, ona Soru 2'yi sorun:

Tüm Reklamları Kapat

Ancak ve ancak Roma, İtalya'daysa, "da" evet mi demek?

Doğrucu tanrı "da" diye, Yalancı tanrı "ja" diye cevap verecektir. Dolayısıyla ilk iki soruyla, B tanrısının Doğrucu olduğunu tespit ettiniz (veya B tanrısının Yalancı olduğunu tespit ettiniz). Böylece, bir tanrının kimliğini kesin olarak tespit ettiniz.

Hamle 3: Kimliğini Tamamen Çözdüğünüz Tanrıyla İşi Bitirin!

Bu noktadan sonrası daha basit: 3. ve son sorunuz için, kimliğini tamamen deşifre ettiğiniz tanrıya dönün ve Soru 3'ü sorun:

Ancak ve ancak A tanrısı Rastgele tanrısıysa, 'da' evet mi demektir?

Cevaplar, 4 olasılığı barındırır ve hepsi işi bitirir:

  • Diyelim ki B, Doğrucu tanrı olsun. Bu durumda:
  • Eğer "da" cevabını alırsanız, A tanrısı Rastgele tanrıdır ve dolayısıyla: A tanrısı Rastgele tanrısı, B tanrısı Doğrucu tanrı, C tanrısı Yalancı tanrıdır. İş tamam, bilmeceyi çözdünüz.
  • Eğer "ja" cevabını alırsanız, A tanrısı Rastgele tanrı değildir ve dolayısıyla: A tanrısı Yalancı tanrı, B tanrısı Doğrucu tanrı, C tanrısı Rastgele tanrıdır. İş tamam, bilmeceyi çözdünüz.
  • Diyelim ki B, Yalancı tanrı olsun. Bu durumda:
  • Eğer "da" cevabını alırsanız, B tanrısı yalancı olduğu için, A tanrısı Rastgele tanrı değildir ve dolayısıyla: A tanrısı Doğrucu tanrı, B tanrısı Yalancı tanrı, C tanrısı Rastgele tanrısıdır. İş tamam, bilmeceyi çözdünüz.
  • Eğer "ja" cevabını alırsanız, B tanrısı yalancı olduğu için, A tanrısı Rastgele tanrısıdır ve dolayısıyla: A tanrısı Rastgele tanrısı, B tanrısı Yalancı tanrı, C tanrısı Doğrucu tanrıdır. İş tamam, bilmeceyi çözdünüz.

İşte bu kadar!

Tüm Reklamları Kapat

"Gelmiş geçmiş en zor mantık sorusu" derken abartmıyormuşuz, öyle değil mi?

Gizmodo

Sonuç ve Bilmecenin Önemi

Sözlerimizi tamamlamadan, bu bilmecenin önemine de kısaca değinelim.

Mantıkta "dışlanmış orta yasası" isimli bir mantık yasası vardır. Buna göre, ya X doğrudur ya da "X değildir" önermesi doğrudur. Bu, tüm X'ler için geçerlidir. Öte yandan "Çelişki Yasası", X ve X değildir önermelerinin ikisinin de aynı anda doğru olamayacağını söyler.

Matematikçiler ve filozoflar ara sıra "dışlanmış orta yasası"na aralıklarla saldırarak, bunun geçerli bir yasa olmadığını söylerler. Bu tartışmayı bu yazıda sonuca erdirmemiz mümkün değil; ancak Bilmece 1'de kaçınılmaz olarak "As, ortadaki kart olsa da olmasa da..." diyerek bu yasaya başvurduğumuzu belirtmekte fayda var.

Tüm Reklamları Kapat

Gelmiş Geçmiş En Zor Mantık Sorusu'ndan ve bizim daha basit olan Bilmece 1'imizden de görebileceğimiz gibi, günlük yaşantıda bile alternatif olasılıklarla boğuşabilme becerimiz, eğer "dışlanmış orta yasası" olmasaydı tamamen felç olurdu.

Ha bu arada... Duşanbe, Tacikistan'dadır. Kırgızistan'da değil.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
115
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 23
  • Muhteşem! 20
  • Tebrikler! 16
  • İnanılmaz 9
  • Merak Uyandırıcı! 5
  • Korkutucu! 4
  • Bilim Budur! 3
  • Grrr... *@$# 3
  • Üzücü! 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/02/2023 02:09:36 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/8570

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Bilgi
Gezegen
Sağlık Bilimleri
Kuyruk
Toprak
Antibiyotik
Teyit
Algoritma
İklim Değişimi
Balina
Bilinç
Analiz
Deri
Diyabet
Coğrafya
Bilimkurgu
Antikor
Bağırsak
Hidrotermal Baca
Maske
Zehirli Mantar
Kuş
Kadın Doğum
Bakteri
Uyku
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
G. Boolos, et al. Gelmiş Geçmiş En Zor Mantık Sorusu!. (19 Nisan 2020). Alındığı Tarih: 6 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/8570
Boolos, G., Bakırcı, Ç. M. (2020, April 19). Gelmiş Geçmiş En Zor Mantık Sorusu!. Evrim Ağacı. Retrieved February 06, 2023. from https://evrimagaci.org/s/8570
G. Boolos, et al. “Gelmiş Geçmiş En Zor Mantık Sorusu!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı, Evrim Ağacı, 19 Apr. 2020, https://evrimagaci.org/s/8570.
Boolos, George. Bakırcı, Çağrı Mert. “Gelmiş Geçmiş En Zor Mantık Sorusu!.” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Translated by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, April 19, 2020. https://evrimagaci.org/s/8570.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.