Geliştirilmekte Olan SARS-CoV-2 Aşı Türleri Neler, Hangi Aşı Hangi Aşamada, Zamana Karşı Yürütülen Bu İnanılmaz Aşı Yarışı Nasıl Değerlendirilmeli?

Şu ana kadar ulaşılan veriler, etkili ve güvenli aşıların yıllar yerine aylar içinde elde edilebileceğini gösteriyor!

Geliştirilmekte Olan SARS-CoV-2 Aşı Türleri Neler, Hangi Aşı Hangi Aşamada, Zamana Karşı Yürütülen Bu İnanılmaz Aşı Yarışı Nasıl Değerlendirilmeli?
Clinical Trials Covid-19
Pinterest
Yazar Florian Krammer Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
12 dakika
4,312 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Bu yazının hazırlandığı zaman itibariyle birkaç farklı platforma dayalı, 180'den fazla aşı adayı geliştirilme aşamasındadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ veya WHO), geliştirilmekte olan aşıların çoğunu içeren çevrimiçi bir liste tutmaktadır.

Platformlar; inaktive (etkisizleştirilmiş) veya canlı virüs aşıları, son zamanlarda lisanslı aşılarla sonuçlanan platformlar (rekombinant proteinler, vektörlü aşılar) ve lisanslı bir aşı için hiç kullanılmamış platformlar (RNA ve DNA aşıları) gibi "geleneksel" kategorilere ayrılabilir.

Farklı Aşı Türleri ve Güncel Durumları

İnaktif Aşılar

İnaktive aşılar, SARS-CoV-2'nin hücre kültüründe, genellikle kimyasal inaktivasyonun ardından Vero hücrelerinde (Afrika yeşil maymununun böbrek epitel hücresinde) yetiştirilmesi ile üretilir.

Reklamı Kapat

Nispeten kolay üretilebilirler, ancak verimleri hücre kültüründeki virüsün üretkenliği ve üretim tesislerinin biyogüvenlik seviyesi-3 (BSL3) gereklilikleri ile sınırlı olabilir. Çin'deki Sinovac Biotech Ltd. tarafından geliştirilen CoronaVac (başlangıçta PiCoVacc olarak adlandırıldı ) ve yine Çin'de ve Hindistan'da Bharat Biotech ve Kazakistan'daki Biyolojik Güvenlik Sorunları Araştırma Enstitüsü tarafından geliştirilen birkaç aday aşı, bu tür aşılara örnek verilebilir.

Bu aşılar genellikle kas içine zerk edilir (uygulanır) ve Alüminyum Sülfat veya diğer adjuvanlar (güçlendirici) ile güçlendirilebilir. Adjuvanlar, “kendileri immünojen olmayan ve antikor oluşturmayan ancak verildikleri antijenin immünojenitesini artıran, güçlendiren maddelerdir.”

Virüsün tamamı bağışıklık sistemine sunulduğundan, bağışıklık tepkilerinin sadece Spike (S) proteinini değil aynı zamanda matriksi, zarfı ve nükleoproteini de hedeflemesi muhtemeldir.

Çin'deki Faz III'te olan üç aşı adayı ve Hindistan, Kazakistan ve Çin'deki Faz I/II’de olan inaktive aşı adayları ile klinik denemelere geçilmiştir.

Canlı Zayıflatılmış (Atenüe) Aşılar

Canlı zayıflatılmış aşılar; sınırlı bir seviyede çoğalan, hiçbir hastalığa neden olmayan ancak doğal enfeksiyonun indüklediği bağışıklık yanıtına benzer bağışıklık tepkileri uyandıran genetik olarak zayıflatılmış virüs versiyonlarının oluşturulmasıyla üretilir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Zayıflatma, virüsü olumsuz koşullara adapte ederek (örneğin: düşük sıcaklıkta büyüme, insana ait olmayan hücrelerde büyüme) veya rasyonel olarak değiştirerek (örneğin, kodon de-optimizasyonu veya doğuştan gelen/innate bağışıklık tanımasına karşı koymaktan sorumlu genleri silerek) başarılabilir.

Bu aşıların önemli bir avantajı, intranazal (burun içine) yoldan verilebilmeleri ve virüsün ana giriş portalı (giriş yeri) olan üst solunum yolunu koruyabilen mukozal immün tepkileri indükleyebilmeleridir.

Ek olarak aşı virüsü, aşı olan kişide kopyalandığından bağışıklık tepkisi muhtemelen hem yapısal hem de yapısal olmayan genleri antikorlar ve hücresel bağışıklık tepkileri ile hedefleyecektir.

Elbette, güvenlik endişeleri ve geleneksel şekilde yapıldığında zaman alıcı olan ve ters genetik kullanıldığında teknik olarak zorlayıcı olan virüsü değiştirme ihtiyacı dahil olmak üzere bu aşıların dezavantajları da vardır.

Reklamı Kapat

Şu an, Codagenix ve Hindistan Serum Enstitüsü arasındaki işbirliğinde kodon de-optimizasyonu (protein ifadesinin başarısına katkıda bulunan kritik faktörlerden biri) ile zayıflatılan bir aşı da dahil olmak üzere yalnızca üç canlı zayıflatılmış aşı adayı, klinik öncesi geliştirme aşamasındadır.

Rekombinant Protein Aşıları

Rekombinant aşılar mikroorganizmanın tamamı yerine küçük bir parçasını içeren aşılardır. Rekombinant protein aşıları; rekombinant Spike proteini bazlı aşılar, rekombinant RBD aşıları ve virüs benzeri partikül (VLP) aşılarına ayrılabilir. Bu rekombinant proteinler; böcek hücreleri, memeli hücreleri, maya ve bitkiler dahil olmak üzere farklı ifade sistemlerinde ifade edilebilir. RBD bazlı aşılar da Escherichia coli (E. coli/Koli Basili) bünyesinde ifade edilebilir.

Birçok rekombinant protein aşısı şu anda klinik öncesi geliştirme aşamasındadır ve birkaç S (Spike) ve RBD aşısı klinik deneylere girmiştir. Bunlardan Novavax NHP (Naturel Health Products), Faz I verilerini raporlamıştır. Medicago tarafından üretilen bir VLP aşısı da klinik deneylere girmiştir. İnaktive aşılara benzer şekilde, bu adaylar tipik olarak enjekte edilir ve sağlam mukozal bağışıklık ile sonuçlanması beklenmez.

DNA Aşıları

DNA aşıları, büyük ölçüde bakterilerde üretilebilen plazmid DNA'ya dayanmaktadır. Tipik olarak bu plazmidler, memeli ekspresyon promotorlarını ve aktarım yoluyla aşılananlarda eksprese edilen S genini içerir.

Reklamı Kapat

Bu teknolojilerin büyük avantajı, plazmid DNA'nın yüksek stabilitesinin yanı sıra E. coli'de büyük ölçekli üretim olasılığıdır. Bununla birlikte, DNA aşıları genellikle düşük immünojenisite (bağışıklık sağlayıcılık) gösterir ve bunları verimli hale getirmek için dağıtım cihazları aracılığıyla aktarılmaları gerekir.

Elektroporatörler (Gen aktarımı tabancası) gibi bu tür aktarım cihazlarına olan ihtiyaç, kullanımlarını sınırlar. Dört farklı DNA aşısı şu anda Faz I / II klinik denemelerindedir.

RNA Aşıları

Son olarak, RNA aşıları nispeten yeni bir gelişmedir. DNA aşılarına benzer şekilde, antijenin kendisi yerine antijen için gerekli genetik bilgi aktarılır. Antijen daha sonra aşılanan kişinin hücrelerinde ifade edilir.

İki teknoloji mevcuttur: Ya mRNA (modifikasyonlu) ya da kendi kendini kopyalayan bir RNA kullanılır. RNA aşıları son yıllarda büyük umut vaat etmektedir ve birçoğu geliştirme aşamasındadır.

Bir dizi aşı adayının umut verici klinik öncesi sonuçları yayınlandı. Pfizer ve Moderna sahip oldukları faz III denemelerindeki aşılar ile şu an öncü durumda. Yine Curevac ve Arcturus Faz I/II denemelerindeler ve İmparatorluk Koleji ve Çin Kurtuluş Ordusu'ndan bir aday Faz I denemesindedir.

Teknolojinin avantajları, aşının tamamen in vitro (laboratuvar ortamında, yapay olarak) olarak üretilebilmesidir. Bununla birlikte, teknoloji yenidir ve büyük ölçekli üretim ile uzun vadeli depolama stabilitesi açısından hangi sorunlarla karşılaşılacağı belirsizdir (donmuş depolama gereklidir). Ek olarak, bu DNA aşı adayları güçlü mukozal bağışıklığı indükleme (tetikleme) olasılığı düşük olan enjekte edilen aşılardır.

Agora Bilim Pazarı
Nexus Seti: Nexus, Crux, Apex (3 Kitap)

NEXUS
-Yükle-
İNSANOĞLU GÜNCELLENİYOR
Yıl 2040… Deneysel bir nano-uyuşturucu olan Nexus, insanları zihinsel olarak
birbirine bağlamaktadır. Kimileri bu ürünü geliştirmek, kimileriyse kökünü kurutmak
istemektedir. Bazılarıysa, kendi çıkarları için kullanmak niyetindedir.
Genç bir bilim insanı Nexus’u geliştirmeye çalışırken yakalanınca, başına büyük bir
bela açılmış olur. Uluslararası istihbarat örgütleri işin içindedir ve tehlike, tahmin
edilenden çok daha büyüktür.
NEXUS, bilim koridorlarından güç odaklarına, Washington DC’deki seçkin bir örgütün
merkezinden Şangay’daki gizli bir laboratuvara, San Francisco’nun çılgın yeraltı
partilerinden Bangkok’taki biyoteknoloji pazarlarına, uluslararası nörobilim konferansından Tayland kırsalındaki bir manastıra kadar uzanan ve soluk almadan
okunan müthiş bir roman.

CRUX
-Güncelle-
Nexus 5’in tüm dünyaya dağılmasının üzerinden altı ay geçmiştir. Dünya artık farklı
ve daha tehlikeli bir yerdir.
Birleşik Devletler’de İnsan Ötesi Kurtuluş Cephesi adlı örgüt ele geçirdiği insanları,
Nexus’u kullanarak Başkan’a ve destekçilerine suikastlar düzenlemek için birer saatli
bombaya dönüştürmektedir.
Aynı zamanda gizli bir Nexus bağımlısı olan bir bilim insanı, bilmek istediğinden çok
daha fazlasını öğrenir. Suikastçıların ardındaki gücü keşfeder ve kendini içinden
çıkılmaz bir labirentte bulur.
Beyninde Nexus ile doğan bir grup çocuğun arasında yaşayan Samantha Cataranes,
Taylan’da huzurlu ve mutludur. Ancak yeni ailesi dağılma tehlikesiyle karşı karşıya
kalınca, Sam sevdiklerini korumak amacıyla her şeyi göze alır.
Vietnam’daki Kade ve Feng ise, CIA tarafından Kade’in başına konan ödülü
kazanmak üzere peşlerine düşen avcılardan kaçmak için yola koyulur.
Kade, insan ve insan ötesi arasında küresel bir savaş başlatmadan önce Nexus’u
kötü niyetle kullanan teröristleri durdurması gerektiğinin farkındadır. Ancak bunu
başarabilmek için peşine düşenlerden daima bir adım önde olmalıdır.
Şangay’daysa Ling Shu ismindeki insan ötesi bir çocuk, annesini Çinli otoritelerin
elinden kurtarabilmek için büyük bir felakete neden olmaya hazırdır.
İnsan ve insan ötesi arasında yaşanacak savaşın fitili ateşlenmiştir. Dünya artık
kesinlikle eskisi gibi olmayacaktır!

APEX
-Bağlan-
NEXUS ve CRUX Romanlarına Bomba Gibi Bir Son
ABD, Çin ve diğer ülkelerde küresel bir sorun yaşanır.
Yönetimdekilerin sırları ve yalanları, halkın öfkesinin zihinden zihne dalgalar hâlinde
yayılmasına sebep olur.
Birbirlerine zihinsel olarak bağlı protestocularla polisler arasında çatışmalar başlar.
Ordu harekete geçer ve siyasi düzen çöker.
Nexus’la yönlendirilen devrim artık kapıdadır. Ortam böyleyken, insan ötesi çocuklar
daha da güçlenirler. Geçmişte bedenen ölen bilim insanı kadın, gördüğü işkenceler
sonucunda tamamen delirir ve gezegenin elektronik sistemlerini eline geçirmek, her
şeyi kendi hayalindekine göre yeniden düzenlemek için planını devreye sokar.
Böylece dönüşümün doruk noktasına ulaşan yeni bir nesil ortaya çıkar.
Dünya asla eskisi gibi olmayacaktır. Profesyonel bir teknoloji uzmanı olan Ramez
Naam’ın, Nexus ile başlayan, Crux ile devam eden muhteşem üçlemesi, nefes kesen
Apex cildiyle son buluyor.

Set İçindeki Ürünler:

  • Nexus
  • Crux
  • Apex

Bilgiler ve Uyarılar:

  1. Bu ürün sipariş alındıktan 1-3 gün içinde postalanacaktır.
  2. Lütfen sipariş vermeden önce iade ve ürün değişikliği ile ilgili bilgilendirmemizi okuyunuz.
  3. Bu kampanya, Panama Yayıncılık tarafından Evrim Ağacı okurlarına sunulan fırsatlardan birisidir.
Devamını Göster
₺99.99 ₺136.50
Nexus Seti: Nexus, Crux, Apex (3 Kitap)

Faz I/II Klinik Araştırmalarından Elde Edilen Sonuçlar

Zamana karşı yürütülen bu inanılmaz yarışta, 35 aşı şimdiye kadar klinik denemelere girdi ve 9'u şu anda Faz III denemelerinde bulunuyor.

Moderna / VRC aşısı ile ilk Faz I denemesi, SARS-CoV-2'nin ilk kez bildirilmesinden ancak 3 ay sonra Mart 2020'de başlayabildi. Burada bu bulgular, nötralize edici antikor yanıtları, mevcut olduğunda T hücre yanıtları ve güvenlik verileri üzerine odaklanarak tartışılacak.

Yine, nötralize edici antikor titreleri karşılaştırılırken, nötralize edici antikorları ölçmek için tahlillerin büyük ölçüde değiştiğine ve karşılaştırmaların bir tuz tanesi ile yapılması gerektiğine işaret etmek önemlidir.

SİNOVAC BİOTECH-CoronaVac

Sinovac Biotech, çok yakın zamanda, inaktive aşısı CoronaVac (NHP sonuçlarını açıklayan yazıda PiCoVacc adı kullanılmıştır) ile 18-59 yaş arası 600 sağlıklı yetişkinde gerçekleştirdiği randomize, çift kör plasebo kontrollü bir Faz II çalışmasının sonuçlarını (NCT04352608) bildirdi.

2 haftalık veya 4 haftalık prime-boost rejiminde alüminyum hidroksit ile adjuvanlanmış 3 ug veya 6 ug olmak üzere iki doz kullandılar. PBS, bir plasebo kontrolü olarak kullanıldı. İmmünojenisite okumaları arasında RBD enzim bağlantılı immünosorbent deneyleri (ELISA'lar) ve otantik SARS-CoV-2 ile nötralizasyon deneyleri (sitopatik etki (CPE) tabanlı) yer aldı.

Aşının güvenlik profili mükemmeldi ve her iki doz da plasebo ile karşılaştırılabildi. 3. Derece yan etkisi bildirilmemiştir. Genel olarak, bireylerin % 90'ından fazlası serokonversiyon (Enfeksiyon geçirildiğinin veya başarılı bir aşılamanın göstergesi olarak kanda özgül antikorların görülmesi) göstermiştir. Titreler yaşa göre sınıflandırılmıştır. 18-39 yaş aralığındakiler, yaşlı bireylere göre açıkça daha yüksek antikor tepkilerine sahipti, bu da yaşlılar için daha yüksek dozların veya farklı adjuvanların gerekli olabileceğini düşündürüyordu.

Bu aşı adayı şu anda yetişkinler ve yaşlılarda Faz III klinik deneylerinde değerlendirilmektedir (NCT04456595).

Reklamı Kapat

CanSino-AdV5 Tabanlı Aşı

CanSino, modifiye edilmemiş Spike proteinini eksprese eden, replike olmayan AdV5 bazlı bir aşı geliştirmektedir. Bu aday için şu anda halka açık hiçbir NHP verisi bulunmamaktadır. Bununla birlikte CanSino; randomize, çift kör, plasebo kontrollü bir Faz II denemesinin (NCT04341389) ardından Faz I klinik araştırma sonuçlarını ilk yayınlayan Çin merkezli bir biyofarmasötik şirketidir. Bu aşı şu anda Çin ordusunda kullanılmak üzere lisanslıdır.

Aşı, 18 yaş ve üstü, 508 sağlıklı yetişkinde iki doz, 5x109 virüs partikülü ve 1x1011 VP'de tek seferlik aşı olarak test edildi. Aşılamadan 28 gün sonra hem hücresel yanıtlar hem de nötralize edici antikor yanıtları değerlendirildi. Nötralizasyon tahlilleri, gerçek SARS-CoV-2 ile gerçekleştirildi, ancak tahlil prosedürü hakkında hiçbir ayrıntı verilmemiştir, T-hücresi yanıtları, periferal kan mononükleer hücreleri (PBMC'ler) üzerinde örtüşen Spike peptidleri ile bir IFN-y enzim bağlantılı immünospot (ELISpot) tahlili ile değerlendirilmiştir. RBD'ye karşı antikor tepkileri de izlenmiştir.

Yaşlıların AdV5 bağışıklığına sahip olma olasılığının daha yüksek olduğu aşıya karşı düşük bağışıklık tepkilerinin ilişkili olduğu bulunmuştur. Güvenlik açısından, aşının, özellikle yüksek dozda, nispeten reaktojenik olduğu görüldü. Ateş, yorgunluk ve baş ağrısı yaygındı, enjeksiyon bölgesinde ağrı bireylerin% 50'sinde bildirildi. 3. Derece yan etkiler (çoğunlukla ateş), yüksek doz grubundaki bireylerin % 9'unda ve düşük doz grubundaki % 1'inde bildirilmiştir.

5x105 VP dozundaki bu aşı adayı şu anda Faz III klinik deneylerinde (NCT04526990, NCT04540419 vb.) değerlendirilmektedir.

AstraZeneca-ChAdOxnCoV-19

Oxford Üniversitesi, AstraZeneca ve Hindistan Serum Enstitüsü işbirliğinde, replike olmayan ChAdOx1 vektörü ile uzun süredir devam ettirilen deneylere dayanarak, Spike proteinin tam uzunlukta yabani tip versiyonunu ifade eden ChAdOxnCoV-19'u geliştirmektedir.

Yakın zamanda, 18-55 yaş arası 1077 katılımcıda (NCT04324606) Faz I/II tek kör randomize kontrol denemesinin ön sonuçlarını bildirdiler. Plasebo kontrol grubunda, güvenlik profilinin lisanslı bir aşı ile karşılaştırılmasına izin veren bir menenjit aşısı kullanıldı. Nötralize edici antikor tepkilerini belirlemek için, 35 kişilik bir alt grup analiz edildi. Az sayıda katılımcıda (% 4) SARS-CoV-2'ye karşı önceden var olan bağışıklık görülmüştür. En yaygın yan etkiler yorgunluk (>% 70) ve baş ağrısıydı (>% 60). Ateşli hissetmek veya yüksek ateşe sahip olmak nispeten yaygındı.

Reklamı Kapat

Genel olarak, ChAdOxnCoV-19, yan etkileri hafifletmek için parasetamol verilmiş olsun ya da olmasın, plasebo kolunda kullanılan lisanslı menenjit aşısından daha kötü bir güvenlik profiline sahipti.

Bu aşı adayı şu anda birkaç ülkede tek dozlu veya iki dozlu rejim olarak (ISRCTN89951424, NCT04516746) Faz III klinik denemelerinde değerlendirilmektedir.

Moderna-mRNA-1273

Moderna ve VRC, mRNA bazlı aşıları ile yakın zamanda bir Faz I açık etiketli doz artırma denemesinin ön verilerini bildirdi. Aday mRNA-1273 (NCT04283461) 18-55 yaş arası 45 sağlıklı birey üzerinde denendi.

mRNA-1273, LNP'ler aracılığıyla verilen ve iki stabilize edici mutasyonla tam uzunluktaki Spike proteinini ifade eden bir mRNA aşısıdır. Üç doz, 25 ug, 100 ug ve 250 ug veya RNA dahil olmak üzere 4 haftalık bir aralık ile bir prime-boost rejiminde değerlendirildi. Okumalar, tam uzunlukta S ELISA, psödovirüs ve virüs nötralizasyon deneylerinin yanı sıra, stimülasyon için bir S peptit havuzu kullanılarak hücre içi sitokin boyama (ICS) yoluyla farklı T-hücresi popülasyonlarının değerlendirilmesini içerir.

Katılımcıların % 50'sinden azı, başlangıçtan sonra psödotiplenmiş parçacıkları nötralize edebilen antikorları indükledi. Prime sonrası ateş saptanmazken 100 ve 250 ug dozlarının % 40 ve %67'sinde bulundu.

Bu aşı adayı şu anda yetişkinlerde ve yaşlı yetişkinlerde (NCT04470427) Faz III klinik deneylerinde 100 ug dozunda değerlendirilmektedir.

Novavax NVX-CoV2373

Novavax, randomize, gözlemci, kör, plasebo kontrollü Faz I denemesinin sonuçlarının birincil analizini yakın zamanda yayınladı. Novavax, polibazik bölünme bölgesi silinmiş ve böcek hücrelerinde ifade edilen ve membran ekstraksiyonu ile saflaştırılmış iki stabilize edici prolin mutasyonu ile tam uzunluktaki Spike proteininin rekombinant bir versiyonunu kullanıyor. Bu, Novavax tarafından "nanopartikül" olarak adlandırılan hidrofobik kuyrukları (Sanofi'nin FluBlok rekombinant HA bazlı aşısına benzer.) yoluyla Spike’ın rozet oluşumuna yol açar.

Reklamı Kapat

Antijen, saponin içeren adjuvan Matrix-M ile veya olmadan formüle edildi ve 3 haftalık aralıklı bir prime boost rejiminde 5 veya 25 ug'lik dozlarda verildi. Lokal reaktojenite ve sistemik olaylar, birinci dozdan sonra ikinci doza göre daha hafifti ve çoğunlukla adjuvan tarafından yönlendirildi. Halsizlik, yorgunluk ve baş ağrısı en sık görülen yan etkilerdi, ancak ateş nadirdi. İlk aşılamadan sonra iki katılımcıda ciddi olaylar (halsizlik, yorgunluk, baş ağrısı) ve ikinci aşılamadan sonra sekiz kişide (enjeksiyon bölgesinde hassasiyet, kas ağrısı, bulantı/kusma, eklem ağrısı, halsizlik, yorgunluk ve baş ağrısı) görülmüştür.

Bu aday şimdi Faz II denemelerine (NCT04533399) geçti.

Klinik Deneylerin Özeti

Tolere edilebilirlik açısından, inaktive edilmiş aşılar ve rekombinant protein aşılarının nispeten iyi performans gösterdiği görülmektedir, ardından ikinci aşılamadan sonra artan reaktojenite gösteren mRNA aşıları, ardından AdV vektörlü aşılar gelmektedir.

Genel Bakış

Faz III denemelerinde halihazırda bulunan dokuz aşı adayı ve NHP'ler ile Faz I, II veya I/II denemelerindeki birçok adaydan gelen veriler ihtiyatlı bir şekilde olumlu olarak tanımlanabilir. Ancak geride pek çok bilinmeyen var.

Faz III araştırma sonuçlarının, aşıların daha büyük bir popülasyonda etkili ve güvenli olduğunu göstermesi gerekir. Şu anda, NHP verilerine ve yapılan küçük bir çalışmaya dayanarak nötralize edici antikorların, koruyucu bir ilişkisi olabileceği tahmin edilmektedir. Bununla birlikte, bunun insanlarda gösterilmesi gerekir ve hücresel bağışıklık tepkileri dahil diğer faktörler de koruyucu bir rol oynayabilir.

Bir diğer önemli nokta, klinik çalışmalardaki mevcut tüm aşılar kas içinden uygulanır. Bu yol, alt solunum yolunu koruyan güçlü IgG tepkilerini indüklerken, doğal enfeksiyonun yaptığı gibi üst solunum yolunu koruyan salgısal IgA tepkilerini tetiklemez.

Ayrıca aşı bağışıklığının ne kadar süreceği bilinmemektedir. Şu anda, doğal enfeksiyondan sonra, antikorların zaman içinde şiddetli bir şekilde azalmadığı, ancak bazılarının neden olduğu "normal" bir bağışıklık tepkisine benzeyen bir durum görüyoruz. Aşının neden olduğu bağışıklık tepkilerinin, doğal enfeksiyonun neden olduğu bağışıklık tepkilerine göre daha uzun veya daha kısa ömürlü olup olmadığı bilinmemektedir. Bununla birlikte, birçok aşı için birkaç yılda bir takviye dozları verilmektedir ve bu bağışıklığın daha uzun sürmesini sağlayacak, büyük bir olumsuz etkiye sahip olmayacaktır.

Diğer bir bilinmeyen ise, en riskli olan yaşlı bireylerin aşıya ne kadar iyi yanıt vereceğidir. Ayrıca, ruhsatlandırıldıktan sonra aşıların küresel olarak nasıl yaygınlaştırılacağı ve dağıtılacağı da net değildir.

Ülkeler içinde bile dağıtım ve sunum henüz net değildir! Pek çok ülkede yüksek risk gruplarını ve sağlık çalışanlarını aşılamak için ilk dozların kullanılması muhtemeldir, ancak bunun tartışılması ve oluşturulması gerekmektedir. Kişi başına iki aşıya ihtiyaç olduğu varsayıldığında, 16 milyar doz aşı üretilmelidir.

Reklamı Kapat

Pek çok aşı üreticisinin geliştirme aşamasında iyi adaylara sahip olduğunu ve aşı platformları ve üreticilerin coğrafi konumları açısından yüksek çeşitlilik olduğunu görmek cesaret vericidir çünkü tek bir firma, ihtiyaç duyulan aşı miktarını üretemeyecektir. Şırıngalar, cam şişeler vb. ihtiyaç duyulan bu yüksek doz sayısı önemsiz olmadığından bir darboğaz haline gelebilir.

Buradaki özel bir endişe, daha önce bir aşıyı lisanslamamış ve bunu pazar için büyük ölçekte üretmemiş olan aşı üreticileri (örn. Moderna veya Novavax) ya da pazar ölçeğine göre büyük ölçüde üretilmemiş platformlara dayalı aşı (mRNA, DNA) adaylarının varlığıdır. Bunlar, adayın öngörülemeyen zorluklarının ölçeğini büyütme, üretme, dağıtma, teknolojiler veya organizasyon yapılarıyla ilgili sınırlı deneyim nedeniyle ortaya çıkabileceğidir.

mRNA aşıları söz konusu olduğunda ise, dondurulmuş depolama ve dağıtım ihtiyacı halihazırda zorluklar yaratmaktadır, özellikle düşük gelirli ülkelerde normal soğuk zincirlerin bile sürdürülmesi zordur.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 4
  • Tebrikler! 2
  • Umut Verici! 2
  • Muhteşem! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Nature | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 07/12/2021 21:23:34 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9399

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Şempanze
Makroevrim
İnsanlar
Kan Hastalıkları
Ateş
Eğitim
Balıklar
Nobel Ödülü
Sanat
Teyit
Komplo Teorisi
Foton
Moleküler Biyoloji
Kilometre
Dinozor
Korku
Çocuk
Güve
Homo Sapiens
Risk
Nükleotit
Hipotez
Mikoloji
Fosil
Ekonomi
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Bu Eseri Neden Tavsiye Ediyorsun?
Aşağıdaki kutuya, isimli neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin faydalı bulunması halinde Evrim Ağacı kullanıcılarından daha fazla UP kazanman [UP bilgi linki] mümkün olacak. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Tavsiye Et