Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Gelecekte Beyninize Matrix'teki Gibi Bilgi Yüklemeniz Mümkün Olabilir mi?

Gelecekte Beyninize Matrix'teki Gibi Bilgi Yüklemeniz Mümkün Olabilir mi?
3 dakika
1,710
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 8 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Tüm Reklamları Kapat

Bilim insanları, beynimize anında yetenek yükleyen Matrix benzeri bir cihaz icat ettiklerini iddia ediyorlar.

Eğer gerçek olamayacak kadar kulağa fazla güzel geliyorsa, muhtemelen öyledir. Bu hafta, “HRL Laboratuvarları” adlı Kaliforniya’daki bir araştırma tesisinden bir ekip, öğrenmeyi ve beceri geliştirmeyi hızlandırdığını söyledikleri, transkraniyal (kafatasından kafatasına) doğru akım uyarımı (tDCS) olarak adlandırılan bir yöntem kullanarak, bir uçuş simülatöründe tamamen acemi insanlara pilotluk yapmayı öğretebilecek bir arayüz (interface) icat ettiklerini duyurdular. Baş araştırmacı Matthew Phillips şöyle söylüyor:

Altı sivil ve askeri pilotun beyin etkinliği örüntülerini ölçtük ve sonra bu örüntüleri, gerçekçi bir uçuş canlandırıcısında (simülatöründe) uçak uçurmayı öğrenen acemi deneklere aktardık. Sistem, onların uçak uçurma yeteneklerini anında geliştirerek bu işi profesyoneller gibi yapmalarını sağladı.

Kulağa şaşırtıcı geliyor, öyle değil mi? Tıpkı “Matrix” filminde Neo’nun beynine Kung-Fu ve jujitsu yüklenmesi gibi. (Çevirmenin notu: Ya da “G.O.R.A”da Arif'in beynine Kung-Fu ile karışık yetenekler yüklenmesi gibi.) Hiç çabalamadan yeni bir beceri öğrenmek herkesin hayalidir.

Tüm Reklamları Kapat

Ancak "Bilim insanları beyninize nasıl bilgi yükleyeceklerini keşfettiler." ve "Kırmızı hapı alın: araştırmacılar, anında yetenek öğreten Matrix benzeri beyin uyarıcısı geliştirdi." gibi manşetlere rağmen, üstüne basa basa açıklıyoruz ki, bunu gerçekleştirmekten çok uzağız.

Mahvedici hayal kırıklığını bir yana bırakıp, yukarıda bahsedilen çalışmada neyin hatalı olduğuna bakalım. HRL Laboratuvarları ekibi, İnsan Sinirbiliminin Öncüleri (Frontiers of Human Neuroscience) adlı bir dergide yayınlanan ve hiç pilot eğitimi olmayan 32 araştırma deneği ile beraber altı uzman pilotu kapsayan deneylerini anlattı. Pilotlara, beyin etkinlikleri gözlenirken gerçekçi bir uçuş canlandırıcısında bir uçağı uçurmaları söylendi. Ardından denekler, uçuş canlandırıcısına bağlandı ve beyinleri, pilotların beyin etkinliklerinin taklidi için uyarıldı. Beyinleri bazen rastgele uyarılarak plasebo etkisi hükümsüz kılındı. Popular Mechanics'ten John Wenz, sonuçları şöyle açıklıyor:

En kayda değer sonuçlar, 4-7Hz enerji aralığında, yani “teta dalgaları”nda bulundu. Acemi pilotlara, uçağı indirmek de dahil çeşitli havacılık görevleri verilmişti. Uçağı indirmede başarı gösterdiler fakat hatalı çalışma taklidi yapan bir otomatik pilottan gelen uçuş sapmalarını çözemediler.

Araştırma denekleri yeni yetenekler öğrenirken kontrol grubunun öğrenmediğini gören araştırmacılar, "düşük akımlı elektrik ile beyni uyarmanın, gerçek dünyaya ait karmaşık becerilerin öğrenimini değiştirebildiğini” keşfettiler.

Bütün bunlar ile ilgili ilk sorun, ekibin araştırmalarını yayınlamak için seçtikleri dergi. Wenz'in belirttiği üzere, İnsan Sinirbiliminin Öncüleri (Frontiers of Human Neuroscience) adlı derginin sahibi Frontiers Media, geçen yıllarda pek çok tartışmanın merkezindeydi çünkü pek çok sahte çalışmayı alenen geri çekmeye zorlanmıştı. Buna cevaben bahsi geçen medya grubu, bilim insanları tarafından geniş ölçüde kınanan ve hayli şüphe çeken "yayınlamak için para öde" tarzını ise savunmak durumunda kalmıştı. 

Tüm Reklamları Kapat

Bu olayda, Gizmodo'dan George Dvorsky bunun "yardım ve yataklık suçu" olduğunu, "fakat bir çalışmanın gücünün çoğu kez, yayınlandığı derginin kalitesinden anlaşılabileceğini" söylüyor.

İkinci sorun ise ekibin, bu icadı çalıştırmak veya en azından öyle görünmesini sağlamak için epey bir baskı altında bulunuyor gibi görünmesi. Dvorsky'nin açıklamasına göre HRL Laboratuvarları, Boeing Company ve General Motors şirketleri için araştırma geliştirme yapıyor ve 'beyin-güçlendirici' arayüzleri için zaten bir patent başvurusu yapmışlardı. Bu yüzden mali kazanç beklentisi; araştırma sonuçlarını, ya da şirketin sonuç algısını, bulandırmış olabilirdi.

Güney Karolina Tıp Fakültesinde Psikiyatri, Radyoloji ve Sinirbilim profesörü olan ve aynı zamanda Beyin Uyarımı (Brain Stimulation) adlı bir bilim dergisinin de başyazarı olan Mark S. George sonuçların, bekleme aşamasında olan ve araştırma neticesinden etkilenecek olan patentleri dolayısıyla iş garantisi olmayan bilim insanları tarafından gerçekleştirilmiş küçük bir örnek çalışmaya dayandığını söylüyor. Geçmişte, tDCS (transkraniyal doğru akım uyarımı) çalışmalarından çıkan sonuçların tekrarlanmasında başarısız olunduğunu da sözlerine ekliyor.

Görünüşe göre burada olan şey, bunların gerçek sonuçlar olabileceği. tDCS (transkraniyal doğru akım uyarımı), kontrol grubuyla karşılaştırıldıklarında test deneklerinin, uçuş canlandırma yeteneklerinde bir gelişme kaydetti. Yani sistem, aslında bir kişinin öğrenme yeteneğini güçlendiriyor olabilir. Fakat bu, bir insandan diğerine bilgiyi veya becerileri anında aktarabilmekten çok daha farklı bir şey. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Evet, bir beceriyi öğrenme işi zordur, fakat bunun nasıl daha kolay hale getirileceğine dair, eski moda olsa da bilim destekli birkaç ipucu bulunuyor. 

Bekleyip, göreceğiz.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
15
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 5
  • Tebrikler! 2
  • İnanılmaz 2
  • Korkutucu! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 22/04/2024 11:39:02 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4258

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kafatası
Beslenme Biçimi
Hastalık
Jinekoloji
Hayvan Davranışları
Uygulama
Bilinç
Obstetrik
Tıp
Evrimsel Tarih
Küresel Isınma
Bilim
İnsan
Asteroid
Bebek Doğumu
İletişim
Dilbilim
Önlem
Genel Halk
Elektrokimya
Tohum
Hukuk
Uzun
Parçacık
Foton
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
B. Crew, et al. Gelecekte Beyninize Matrix'teki Gibi Bilgi Yüklemeniz Mümkün Olabilir mi?. (26 Mart 2016). Alındığı Tarih: 22 Nisan 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/4258
Crew, B., Zaloğlu, O., Özdil, A. Ş. (2016, March 26). Gelecekte Beyninize Matrix'teki Gibi Bilgi Yüklemeniz Mümkün Olabilir mi?. Evrim Ağacı. Retrieved April 22, 2024. from https://evrimagaci.org/s/4258
B. Crew, et al. “Gelecekte Beyninize Matrix'teki Gibi Bilgi Yüklemeniz Mümkün Olabilir mi?.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Translated by Ozan Zaloğlu, Evrim Ağacı, 26 Mar. 2016, https://evrimagaci.org/s/4258.
Crew, BEC. Zaloğlu, Ozan. Özdil, Ayşegül Şenyiğit. “Gelecekte Beyninize Matrix'teki Gibi Bilgi Yüklemeniz Mümkün Olabilir mi?.” Edited by Ayşegül Şenyiğit Özdil. Translated by Ozan Zaloğlu. Evrim Ağacı, March 26, 2016. https://evrimagaci.org/s/4258.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close