Beynimizdeki Sinaps Sayısı, Evren'deki Yıldız Sayısından Çok Mudur?

Beynimizdeki Sinaps Sayısı, Evren'deki Yıldız Sayısından Çok Mudur? Of the Box
2 dakika
6,929 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

İddia

Beynimiz o kadar muazzam bir organ ki, beyindeki sinir bağlantılarının (sinapsların) sayısı, Evren'deki bütün yıldızların sayısından, hatta Evren'deki atomların sayısından bile daha fazla!

Gerçek mi?

Sahte
Sahte

Gerçek Ne?

Evrendeki yıldız sayısı, beynimizdeki sinaps sayısından ortalama bir tahminle 700.000.000 (700 milyon) kat daha fazladır. Evrendeki atom sayısı, en tutucu tahminle beyindeki sinaps sayısından 1.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000.000 (106610^{66} kat) fazladır.

Reklamı Kapat

İddianın Kökeni

Bu tür mitlerin kaynakları çok farklı olabilmektedir. Sinaps sayısını Evren'deki atom sayısıyla karşılaştırma ve hatalı bir bilgi ileri sürme gafletinde bulunanlardan birisi Amélie isimli filmdir. Yıldız sayısıyla kıyaslayan kaynaklar ise daha çoğunluktadır. Bunlar arasında sahtebilimciler tarafından yazılan "kozmik güç" kitapları başı çekmektedir. Beynin sizi heyecanlandırması için saçma sapan sayı ve kıyaslara ihtiyacınız yok. Bundan 2 milenyum önce Hipokrat'ı bu sayılar olmaksızın da yeterince heyecanlandırmış, sizi de yeterince heyecanlandırabilir. Hipokrat şöyle diyor:

Bütün zevklerimiz, mutluluğumuz, kahkahalarımız ve jestlerimiz ve acılarımız, kederlerimiz, ümitsizliklerimiz ve gözyaşlarımız beyinden ve yalnızca beyinden kaynaklanır.

Bilgiler

Beyin karmaşık bir organdır. Bazı bilim insanlarına göre yapısal dinamikleri bakımından Evren'de karşılaştığımız en karmaşık yapılardan birisidir. Hoş, bu kıyası neye göre yapabildiğimiz hem felsefi, hem bilimsel temelde son derece tartışmalıdır. Ancak tartışma ne düzlemde yapılırsa yapılsın, beynin evrimsel sürecin en ilgi çekici ürünlerinden biri olduğu tartışmasızdır. Ancak bu durum, beynin abartılı anlatımlara konu edilmesini ve gerçeklikten uzaklaşmasını da kaçınılmaz olarak beraberinde getirmiştir. Çünkü insanlar olarak abartmazsak rahat duramıyoruz. Gerçek, ne kadar nefes kesici olursa olsun, yeterli gelmiyor. Mutlaka bir mistik hava katmamız ve abartmamız gerekiyor. Bu mitte de gördüğümüz budur.

Evren devasa bir yerdir. Bırakın Evren'i, Gözlenebilir Evren bile akıl almayacak kadar büyük bir yerdir. Beyin, her türlü mikro ve nano yapısıyla Evren yanında bir hiç kalır. Ancak zaten bu kıyaslama kategorik olarak saçmadır. Daha önce bir başka yazımızda eleştirdiğimiz gibi, farklı boyutlardaki cisimlerin uzunluk ve miktarlarını birbiriyle kıyaslamak saçmadır. "Vücudumuzdaki kan hücresi sayısı, Güneş Sistemi'ndeki asteroit sayısından fazladır." diye bir kıyaslama yapılabilir. Ancak bunun bize kattığı hiçbir bilgi yoktur. Zira kan hücreleri çok küçüktür, asteoritler ise çok farklı boyutlarda olabilir. Birinin sayıca diğerinden fazla olması anlamsızdır. Bir şeyin ilginçliğini dile getirmek için, alakasız bir boyuttaki (mikro, mezo veya makro boyuttaki) alakasız bir diğer şeyle kıyaslamak herhangi bir bilgi edinmenizi sağlayamaz.

Yetişkin bir insanın beyninde 100.000.000.000 (100 milyar) sinir hücresi bulunur. Bunların her biri ortalamada 1000 sinaps (sinir bağlantısı) yapar. Yani beynimizde toplamda 100.000.000.000.000 (100 trilyon) civarında sinaps bulunur. Gözlenebilir Evren içerisinde ortalama 70.000.000.000.000.000.000.000 (710227*10^{22} veya 70 sekstilyon) yıldız bulunmaktadır. Bir diğer deyişle, beyninizdeki her bir sinaps için orada bir yerlerde 700.000.000 (700 milyon) adet yıldız vardır. Sayılar çok ciddi anlamda farklılık gösterebiliyor olsa da, Gözlenebilir Evren içerisinde 108010^{80} (100 tredesilyon) atom bulunmaktadır. Bazı kaynaklara göre bu sayı sadece Hidrojen atomlarıdır, dolayısıyla çok daha devasa sayılara ulaşmak mümkün olabilir. Ancak ne olursa olsun bu sayıların hiçbiri sinaps sayısıyla; hatta bugüne kadar yaşamış bütün insanların toplam sinaps sayısıyla bile kıyaslanabilir değildir. Sinaps sayısı bu sayılar yanında ufak kalmaktadır. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 5
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Drost-Lopez. The Neural Spark. (10 Eylül 2010). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Decode the Mind | Arşiv Bağlantısı
  • E. Howell. How Many Stars Are In The Universe?. (17 Mayıs 2017). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Space | Arşiv Bağlantısı
  • L. Martin. Neurons & Synapses. (23 Haziran 2018). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Human Memory | Arşiv Bağlantısı
  • Kurzweil AI. Ibm Simulates 530 Billion Neurons, 100 Trillion Synapses On Supercomputer. (19 Kasım 2012). Alındığı Tarih: 23 Haziran 2018. Alındığı Yer: Kurzweil AI | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/09/2021 00:56:39 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/3508

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Şempanze
Factchecking
Psikiyatri
Irk
Evrimsel Biyoloji
Diyet
Covid-19
Koaservat
Santigrat Derece
Hayvan Davranışları
İletişim
Pandemi
Doğru
Ölümden Sonra Yaşam
Kedigiller
Deprem
Samanyolu Galaksisi
Hamilelik
Meteor
Moleküler Biyoloji
Böcekler
Genler
Cinsiyet Araştırmaları
Atom
Bilişsel
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın