Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Gece Yeme Sendromu Nedir? Geceleri Yemek Yemek, Tehlikeli Bir Hastalığa Dönüşebilir!

Gece Yeme Sendromu Nedir? Geceleri Yemek Yemek, Tehlikeli Bir Hastalığa Dönüşebilir!
Gece yemek yemek için açılmış bir buzdolabı.
Healthy Women
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Her birimiz sıklığı kişiden kişiye değişmek üzere farklı sebeplerle yanlış olduğunu bilmemize rağmen geceleri yemek yiyebiliyoruz. Toplumda görülme sıklığı yüksek olan Gece Yeme Sendromu ise bu yeme davranışının bir yansıması. Altında yatan birçok sebep, yarattığı birçok sonuç var. Bu yazımızda GYS nedir? Hangi hastalıklarla bağlantısı var? Tanı kriterleri nedir bu soruların cevaplarını inceleyeceğiz.

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik, profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır. Daha fazla bilgi için buraya tıklayınız.

Geceleri yemek yemek aslında birçoğumuzun sahip olduğu kötü alışkanlıklardan. Bütün dünyada olduğu gibi Türk yemek kültüründe de yeri var. Ülkemizdeki bazı bölgelerde gece yatmadan önce yenilen yemeğe “yat geber ekmeği” veya “uykuluk” denildiğini biliyoruz. Günümüzde bu alışkanlığın kilo alma riskini arttırıcı bir davranış olduğunu bilimsel olarak izah edebiliyoruz; ancak bu isimlerden de anlaşılıyor ki, asırlar önce de insanlar, gece yemek yemenin olumsuz sonuçlar doğurabildiğini fark etmişler.

Gece yemek yemek zaman zaman birçok insanın yaptığı bir davranış, fakat ne zaman, hangi koşullarda, ne seviyede bir sağlık sorununa, bir "sendroma" dönüşür? Hangi fizikel ve ruhsal hastalıklarla bağlantısı vardır? Toplumda görülme sıklığı nedir? Bu yazımızda bu soruların cevaplarını bulmaya çalışacağız.

Gece Yeme Sendromu (İng: "Night Eating Syndrome" ya da kısaca NES veya GYS), sabahları iştahsızlık, akşamları fazla yeme (hiperfaji) ve insomnia (uykusuzluk) ile karakterize klinik bir yeme bozukluğu hastalığıdır. Toplumun yaklaşık %1.5 ‘inde görülse de insomnia, obezite, yeme davranış bozukluğu ve psikolojik hastalıkları olan insanlarda bu oran artmaktadır.

Tanı

2010 yılında yapılan bir araştırma sonucunda GYS için şu tanı kriterleri önerilmiştir:

  • Kriter A (en az 1'i bulunmalı):
  • Enerji miktarının %25’inden fazlasının akşam yemeğinden sonra karşılanıyor olması,
  • Haftada en az iki kez gece yemek yeme davranışı
  • Kriter B:
  • Akşam ve gece yemek yeme davranışının farkında olma ve hatırlama
  • Kriter C (en az 3'ü bulunmalı):
  • sabahları iştahsızlık ve/veya haftada 4 veya daha fazla kez kahvaltı öğününün atlanması,
  • akşam yemeğinden gece yatana kadar veya geceleri de dahil olmak üzere iştahta artış,
  • haftada 4 kereden fazla uykuya dalışta zorluk,
  • uykuya geçiş için yeme zorunluluğunun oluğuna karşı duyulan inanç,
  • akşam ve sonrası duygu durumunun kötüleşmesi
  • Kriter D:
  • Bozukluk, gündelik fonksiyonda dikkate değer miktarda rahatsızlık ve bozulma ile ilişkilidir.
  • Kriter E:
  • Bozulmuş yeme düzeninin en az 3 ay boyunca sürmesi gerekir.
  • Kriter F:
  • Bozukluk, uyuşturucu madde kullanımı ve bağımlılığı, tıbbi sorunlar, ilaç tüketimi veya diğer psikiyatrik bozuklukları takiben ortaya çıkmış olmamalıdır.

GYS ile İlişkili Hastalıklar

GYS ‘nin birçok hastalıkla bağlantılı olabildiğinden söz etmiştik şimdi onları inceleyelim:

GYS ve Obezite

GYS, BKİ (beden kütle indeksi) değeri fark etmeksizin normal ağırlıkta veya obez tüm bireylerde görülebilir; fakat yapılan çalışmalar, oranın obez bireylerde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Öyleyse GYS ile obezite arasında doğrusal bir ilişki vardır denebilir. Ancak bu, her obez veya şişman bireyde GYS var demek değildir. GYS sahibi bireylerde farklı olarak gece daha fazla uyanık kalma ve gece uykudan uyanıp yemek yeme yaygındır.

GYS olan bireylerin gün içerisindeki enerji alımlarını gösteren araştırma
GYS olan bireylerin gün içerisindeki enerji alımlarını gösteren araştırma
JAMA

Tabloda da görülmektedir ki GYS olan bireyler kontrol grubuna göre gece boyunca yemek yemeye ve yine gece boyunca enerji alımlarını arttırmaya devam etmektedir. Bu da GYS'nin obeziteyle olan ilişkisini gösterir.

GYS ve Diyabet

Diyabet hastalarında GYS görülme oranı genel toplumda GYS görülme oranının 2 katından fazladır. Bu oranın altında yatan sebepte kişide geceleri hipoglisemiye girme korkusu ile geceleri yeme, uykudan kalkıp yemek yeme davranışlarının görülmesi yatar.

GYS ve Psikolojik Hastalıklar

Araştırmalara göre GYS olanlar olmayanlara göre daha sık depresif duygudurum belirtmişlerdir ancak diğer depresif hastalardan farklı olarak bu hastaların geceleri daha fazla depresif hissettikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca depresif atakların gece yeme sırasında arttığı da bilinmektedir.

GYS olan bireylerin melatonin seviyesini gösteren araştırma
GYS olan bireylerin melatonin seviyesini gösteren araştırma
JAMA

Melatonin hormonu uyku döngüsünü ve biyolojik ritmi düzenleyen ayrıca insan psikolojisinde de olumlu etkileri olan bir hormondur. Tabloda görülmektedir ki GYS olan bireylerin (fazla kilolu yada normal kiloda olmalarından bağımsız olarak) melatonin seviyeleri normal insanlara göre düşüktür. Bu da insomnia ve psikolojik hastalıklar ile GYS arasındaki ilişkiyi açıklar.

Sonuç

Toplumda görülme sıklığı ve ilişkili olduğu hastalıklar göz önüne alındığında Gece Yeme Sendromu ciddiye alınması gereken bir yeme bozukluğu hastalığıdır.

Tanı kriterlerine baktığımızda ise toplumda görülme sıklığının bu kadar fazla olması anlaşılır olmakta. Öyle ki geceleri yemek, uykusuzluk, akşam saatleri ve sonrasında yaşanan depresif ruh hali toplumumuz da dahil olmak üzere tüm dünyada sık yaşanan sağlık problemlerindendir. Ayrıca yemek yemekle ilgili bir hastalık olduğu için sadece kilolu ve obez insanları kapsıyor gibi bir algı oluşmamalıdır. Unutulmamalı ki GYS normal bki değerlerindeki bireyler arasında da oldukça yaygındır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 3
  • Tebrikler! 2
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/09/2020 16:49:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9092

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Retrovirüs
Korku
Element
Eşey
Factchecking
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Lgbt
Bilim İnsanı
Enfeksiyon
Kanser Tedavisi
Santigrat Derece
Yayılım
İnsanın Evrimi
Amerika
Kan Hastalıkları
Bağışıklık Sistemi
Maskeler
Küresel Isınma
Göz
Popülasyon
Manyetik Alan
Türlerin Kökeni
Kitap
Cinsellik Araştırmaları
Matematik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bilim ve sanat, itibar görmediği toplumları terk eder.”
İbn-i Sina
Geri Bildirim Gönder