Gece Yeme Sendromu Nedir? Geceleri Yemek Yemek, Tehlikeli Bir Hastalığa Dönüşebilir!

Gece Yeme Sendromu Nedir? Geceleri Yemek Yemek, Tehlikeli Bir Hastalığa Dönüşebilir!
Gece yemek yemek için açılmış bir buzdolabı.
Healthy Women
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı  Ahmet BerkeCandan Podcast Seslendirmeni Ahmet Berke Candan
4 dakika
3,426 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tıbbi İçerik Uyarısı

Bu içerik tıp ve sağlık ile ilişkilidir. Sadece bilgi amaçlı olarak hazırlanmıştır. Bireysel bir tıbbi tavsiye olarak görülmemelidir. Evrim Ağacı'ndaki hiçbir içerik; profesyonel bir hekim tarafından verilen tıbbi tavsiyelerin, konulan bir teşhisin veya önerilen bir tedavinin yerini alacak biçimde kullanılmamalıdır.

Daha Fazla Bilgi Al

Geceleri yemek yemek aslında birçoğumuzun sahip olduğu kötü alışkanlıklardan. Bütün dünyada olduğu gibi Türk yemek kültüründe de yeri var. Ülkemizdeki bazı bölgelerde gece yatmadan önce yenilen yemeğe “yat geber ekmeği” veya “uykuluk” denildiğini biliyoruz. Günümüzde bu alışkanlığın kilo alma riskini arttırıcı bir davranış olduğunu bilimsel olarak izah edebiliyoruz; ancak bu isimlerden de anlaşılıyor ki, asırlar önce de insanlar, gece yemek yemenin olumsuz sonuçlar doğurabildiğini fark etmişler.

Gece yemek yemek zaman zaman birçok insanın yaptığı bir davranış, fakat ne zaman, hangi koşullarda, ne seviyede bir sağlık sorununa, bir "sendroma" dönüşür? Hangi fizikel ve ruhsal hastalıklarla bağlantısı vardır? Toplumda görülme sıklığı nedir? Bu yazımızda bu soruların cevaplarını bulmaya çalışacağız.

Gece Yeme Sendromu (İng: "Night Eating Syndrome" ya da kısaca NES veya GYS), sabahları iştahsızlık, akşamları fazla yeme (hiperfaji) ve insomnia (uykusuzluk) ile karakterize klinik bir yeme bozukluğu hastalığıdır. Toplumun yaklaşık %1.5 ‘inde görülse de insomnia, obezite, yeme davranış bozukluğu ve psikolojik hastalıkları olan insanlarda bu oran artmaktadır.

Reklamı Kapat

Tanı

2010 yılında yapılan bir araştırma sonucunda GYS için şu tanı kriterleri önerilmiştir:

  • Kriter A (en az 1'i bulunmalı):
  • Enerji miktarının %25’inden fazlasının akşam yemeğinden sonra karşılanıyor olması,
  • Haftada en az iki kez gece yemek yeme davranışı
  • Kriter B:
  • Akşam ve gece yemek yeme davranışının farkında olma ve hatırlama
  • Kriter C (en az 3'ü bulunmalı):
  • sabahları iştahsızlık ve/veya haftada 4 veya daha fazla kez kahvaltı öğününün atlanması,
  • akşam yemeğinden gece yatana kadar veya geceleri de dahil olmak üzere iştahta artış,
  • haftada 4 kereden fazla uykuya dalışta zorluk,
  • uykuya geçiş için yeme zorunluluğunun oluğuna karşı duyulan inanç,
  • akşam ve sonrası duygu durumunun kötüleşmesi
  • Kriter D:
  • Bozukluk, gündelik fonksiyonda dikkate değer miktarda rahatsızlık ve bozulma ile ilişkilidir.
  • Kriter E:
  • Bozulmuş yeme düzeninin en az 3 ay boyunca sürmesi gerekir.
  • Kriter F:
  • Bozukluk, uyuşturucu madde kullanımı ve bağımlılığı, tıbbi sorunlar, ilaç tüketimi veya diğer psikiyatrik bozuklukları takiben ortaya çıkmış olmamalıdır.

GYS ile İlişkili Hastalıklar

GYS ‘nin birçok hastalıkla bağlantılı olabildiğinden söz etmiştik şimdi onları inceleyelim:

GYS ve Obezite

GYS, BKİ (beden kütle indeksi) değeri fark etmeksizin normal ağırlıkta veya obez tüm bireylerde görülebilir; fakat yapılan çalışmalar, oranın obez bireylerde daha yüksek olduğunu göstermiştir. Öyleyse GYS ile obezite arasında doğrusal bir ilişki vardır denebilir. Ancak bu, her obez veya şişman bireyde GYS var demek değildir. GYS sahibi bireylerde farklı olarak gece daha fazla uyanık kalma ve gece uykudan uyanıp yemek yeme yaygındır.

GYS olan bireylerin gün içerisindeki enerji alımlarını gösteren araştırma
GYS olan bireylerin gün içerisindeki enerji alımlarını gösteren araştırma
JAMA

Tabloda da görülmektedir ki GYS olan bireyler kontrol grubuna göre gece boyunca yemek yemeye ve yine gece boyunca enerji alımlarını arttırmaya devam etmektedir. Bu da GYS'nin obeziteyle olan ilişkisini gösterir.

GYS ve Diyabet

Diyabet hastalarında GYS görülme oranı genel toplumda GYS görülme oranının 2 katından fazladır. Bu oranın altında yatan sebepte kişide geceleri hipoglisemiye girme korkusu ile geceleri yeme, uykudan kalkıp yemek yeme davranışlarının görülmesi yatar.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

GYS ve Psikolojik Hastalıklar

Araştırmalara göre GYS olanlar olmayanlara göre daha sık depresif duygudurum belirtmişlerdir ancak diğer depresif hastalardan farklı olarak bu hastaların geceleri daha fazla depresif hissettikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca depresif atakların gece yeme sırasında arttığı da bilinmektedir.

GYS olan bireylerin melatonin seviyesini gösteren araştırma
GYS olan bireylerin melatonin seviyesini gösteren araştırma
JAMA

Melatonin hormonu uyku döngüsünü ve biyolojik ritmi düzenleyen ayrıca insan psikolojisinde de olumlu etkileri olan bir hormondur. Tabloda görülmektedir ki GYS olan bireylerin (fazla kilolu yada normal kiloda olmalarından bağımsız olarak) melatonin seviyeleri normal insanlara göre düşüktür. Bu da insomnia ve psikolojik hastalıklar ile GYS arasındaki ilişkiyi açıklar.

Sonuç

Toplumda görülme sıklığı ve ilişkili olduğu hastalıklar göz önüne alındığında Gece Yeme Sendromu ciddiye alınması gereken bir yeme bozukluğu hastalığıdır.

Tanı kriterlerine baktığımızda ise toplumda görülme sıklığının bu kadar fazla olması anlaşılır olmakta. Öyle ki geceleri yemek, uykusuzluk, akşam saatleri ve sonrasında yaşanan depresif ruh hali toplumumuz da dahil olmak üzere tüm dünyada sık yaşanan sağlık problemlerindendir. Ayrıca yemek yemekle ilgili bir hastalık olduğu için sadece kilolu ve obez insanları kapsıyor gibi bir algı oluşmamalıdır. Unutulmamalı ki GYS normal bki değerlerindeki bireyler arasında da oldukça yaygındır.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 4
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/10/2021 17:24:41 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9092

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Şüphecilik
Elementler
Makina
Renk
Kütle
Hematoloji
Güve
Astrofotoğrafçılık
Enzim
Deri
Sosyal Mesafelendirme
Sars-Cov-2
Kuş
Genetik
Doğa Yasaları
Kilo
Safsata
Yılan
Nükleotit
Kemik
Elektromanyetizma
Bilimsel
Onkoloji
Doğa
Besin Değeri
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın