Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat

Galyum

Galyum Nedir? Özellikleri Nelerdir ve Nerelerde Kullanılır?

Galyum Flickr Public Domain
Galyum kristali
3 dakika
8,787
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 31. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
Tüm Reklamları Kapat

Özellikler

Periyodik cetvelin dördüncü periyodunun 3A grubunda yer alan Galyum elementinin sembolü "Ga", atom numarası 31 ve atom ağırlığı ise 69.723'tür. Erime noktası 302.91 K (29.76°C veya 85.57°F) ve kaynama noktası ise 2477 K (2204°C veya 3999°F) olarak ölçülmüştür. Oda sıcaklığında katı fazda bulunmaktadır.[1]

Galyum bir geçiş sonrası metaldir. Geçiş sonrası metaller, periyodik tablodaki geçiş metalleri ile metaloidler (metal olmayanlar) arasında bulunan metal elementlerdir. Galyum, gümüşi beyaz renge sahiptir ve bıçakla kesilebilecek kadar yumuşaktır. Yüzeysel oksidasyon nedeniyle mavimsi bir renk alabilir.

Sıvı metal olan galyum, cam ve benzeri yüzeylere yapışır veya bu tarz yüzeyleri ıslatır. Katı metal olan galyum ise kuru hava şartlarında diğer elementlere göre daha stabildir. Kimyasal olarak alüminyum ile benzerlik gösteren galyum, nemli havada koruyucu bir film tabaka oluşana kadar yavaşça oksitlenir. Hava veya oksijen ile temas ettiğinde beyaz oksit Ga2O3'ü oluşturur. Bileşiklerinin çoğunda galyum, +3 ve birkaçında +1 (örneğin Ga2O) oksidasyon durumuna sahiptir. Galyum asitler ve alkalilerle reaksiyona girer ve bu maddeler içerisinde çözünür.

Bulunma Sıklığı ve Üretimi

Galyum vücudumuzda da bulunan bir elementtir. Kütlesi 70 kilogram olan bir insanın vücudunda yaklaşık 0.7 miligram galyum vardır. Bu elementin vücudun temel faliyetlerine yönelik kanıtlanmış bir faydası bulunmamaktadır. Yalnızca doğal ortamda, suda, sebze ve meyvelerde kalan küçük kalıntılar aracılığıyla vücuda geçişi sağlanabilmektedir.[2]

Uygulama ve Kullanım Alanları

Galyumun birincil kullanım alanı; cep telefonları, optoelektronikler, güneş panelleri ve LED'leri üretmek için kullanılan yüksek hızlı yarı iletkenlerdir. Bu cihazları üretmek için galyum, galyum arsenit (GaAs) ve galyum nitrür (GaN) bileşikleri yapımında kullanılır. Galyumun diğer uygulamaları arasında düşük erime noktalı metal alaşımları, aynalar ve tıbbi termometreler bulunur. Galyum ayrıca bazı farmasötiklerde ve radyofarmasötiklerde kullanılır. Örneğin, radyoaktif izotop Ga-67, vücuttaki iltihaplanma, enfeksiyon veya kanseri araştırmak için bir nükleer tıp testi olarak kullanılır.

Tarihi

Galyum, 1875'te Paul-Émile Lecoq de Boisbaudran tarafından Paris'te keşfedildi. Boisbaudran, Pirene dağlarından çinko blende cevheri (ZnS) örneğinden çıkardığı bir çinkonun atomik spektrumunda yeni bir mor çizgi gözlemledi. Bu mor çizginin, bilinmeyen bir unsura ait olduğunu biliyordu. Boisbaudran'ın farkına varmadığı şey, periyodik tabloda alüminyumun altında henüz keşfedilmemiş bir boşluk olduğunu gösteren Mendeleev tarafından tahmin edilmiş olduğuydu. Mendeleev, eksik elementin atom ağırlığının 68 civarında olacağını ve bunun yoğunluğu 5.9 gram/cm3 olacağını tahmin etmişti. 1875 kasımına gelindiğinde Boisbaudran, yeni metali izole edip saflaştırdı ve alüminyuma benzer özelliklerinin olduğunu gösterdi. Aralık 1875'te Fransız Bilimler Akademisine ilan etti.[3]

Etimolojisi

Galyum, adını -kaşifini de onurlandıracak biçimde- Latince "Fransa" anlamına gelen Gallia kelimesinden almaktadır.

Tüm Reklamları Kapat

Önlem ve Güven

Galyum ile ilgili en büyük tartışmaların odağında genellikle nükleer silahların yapımında tercih edilmesi ve çevre kirliliğine sebep olmasıdır. Galyum, bazı nükleer bomba çukurlarını bir arada tutmak için kullanılır. Bununla birlikte, çukurlar kapatıldığında ve plütonyum oksit tozu oluştuğunda, galyum plütonyum içinde kalır.

Daha sonra plütonyum patlama esnasında etkisiz hale gelir çünkü içerde kalan galyum diğer bazı elementleri aşındıracaktır. Böyle bir durumda galyum "formülden" çıkarılırsa, plütonyum tekrar kullanışlı hale gelebilir. Bu işlemlerde temel problem ise galyumu etkisizleştirme işleminin radyoaktif maddelerle yapılması ve bu esnada da büyük miktarda su kirliliğine yol açmasıdır.[2]

İlginç Bilgiler ve Diğer

  • Galyum elementi, galyum tabanlı güneş panelleri, uydular ve Mars gezici görevleri gibi uzay uygulamalarında güç sağlamak için kullanılır.
  • Galyum, kristal yapıyı koruyabilmek için nükleer bombalarda kullanılmıştır.
  • Galyumun kaynama noktası, mutlak ölçekte erime noktasından sekiz kat daha yüksektir. Bu da herhangi bir elementin erime noktası ile kaynama noktası arasındaki en büyük orandır.
Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Periyodik Cetvel ve Elementler Yazı Dizisi

Bu yazı, Periyodik Cetvel ve Elementler yazı dizisinin 31. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Hidrojen" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
20
0
  • Paylaş
  • Alıntıla
  • Alıntıları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 9
  • Bilim Budur! 3
  • İnanılmaz 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/05/2024 14:14:56 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9888

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Hızlı
Mantar
Kartal
Gün
Bilgi
Işık Yılı
Bağırsak
Coronavirus
Araştırmacılar
Erkek
Halk Sağlığı
Doktor
Teşhis
Jeoloji
Aslan
Kültür
Virüs
Vaka
Samanyolu Galaksisi
Balina
Gerçek
Evren
Travma
İhtiyoloji
Karbonhidrat
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
Evrim Ağacı'na Destek Ol

Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katın.

Evrim Ağacı'nı Takip Et!
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
C. Yazıcı, et al. Galyum. (6 Şubat 2021). Alındığı Tarih: 19 Mayıs 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/9888
Yazıcı, C., Şahin, D. (2021, February 06). Galyum. Evrim Ağacı. Retrieved May 19, 2024. from https://evrimagaci.org/s/9888
C. Yazıcı, et al. “Galyum.” Edited by Damla Şahin. Evrim Ağacı, 06 Feb. 2021, https://evrimagaci.org/s/9888.
Yazıcı, Cansu. Şahin, Damla. “Galyum.” Edited by Damla Şahin. Evrim Ağacı, February 06, 2021. https://evrimagaci.org/s/9888.
ve seni takip ediyor

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close