Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Evrimsel Süreç - 13: Mantarlar, Yüksek Mantarlar, Gelişimleri, Evrimleri ve Çeşitlenmeleri (570 Milyon Yıl Önce - Günümüz)

Evrimsel Süreç - 13: Mantarlar, Yüksek Mantarlar, Gelişimleri, Evrimleri ve Çeşitlenmeleri (570 Milyon Yıl Önce - Günümüz) Pixabay
14 dakika
18,931
  • Evrimsel Biyoloji Tarihi
Evrim Ağacı Akademi: Evrim Tarihi ve Evrimsel Süreç Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim Tarihi ve Evrimsel Süreç yazı dizisinin 13. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Evrimsel Süreç - 1: Evrim Tarihi'nin Büyük Zaman Çizelgesi (1. Kısım)" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al

Evrimsel Süreç'te ilerledikçe, ciddi miktarda büyük canlı grubunun artık ayrılmaya başladığını görmekteyiz. Bu canlı gruplarından en büyüklerinden biri belki de mantarlardır. Bu yazımızda mantarların evrimsel geçmişlerine göz atıp, ekosistemdeki önemlerine ve çeşitliliklerine yer vereceğiz. Böylece canlı çeşitliliğinin bitkiler ve hayvanlardan ibaret olmadığını bir kere daha göreceğiz. Umarız faydalı olacaktır.

Mantarlar (Fungi), geniş bir ökaryotik gruptur ve içlerinde mayaları, küfleri ve halk arasında "mantar" olarak bildiğimiz, esasında İngilizce adı farklı olan "mantarlar"ı (mushroom) barındırır. Burada kolaylıkla göreceğiniz gibi İngilizcedeki (daha doğrusu Latincedeki) "fungus" (çoğulu: fungi) kelimesi ile "mushroom" kelimesi Türkçede "mantar" olarak çevrilmekte, dolayısıyla aradaki fark verilememektedir. Biz burada "mantar" dediğimizde "mushroom" olan grubu değil, "fungi" dediğimiz büyük alemi anlatmaktayız. Gerektiği zaman aradaki farkı belirteceğiz ve ona göre bir terminoloji kullanacağız.

Tüm Reklamları Kapat

Esasında mantarların evrimsel geçmişi günümüzden 1.5 milyar yıl önce gerçekleşen bir dallanmaya kadar dayanmaktadır. Yani bitkiler ve hayvanlardan farklı olarak mantarlar, çok daha ilkin bir dallanma sonucu henüz Dünya'da sadece prokaryotlar varken, Evrim Ağacı üzerinde diğer canlılardan ayrılmışlardır. Elbette ki bahsettiğimiz zamanda ortada hala mantar diye bir canlı yoktur, ancak mantarların atalarının bu dönemde evrimleşmeye başladığını, mantarlara gidecek evrimsel kolun burada dallandığını söyleyebiliriz. 

Fakat mantarların evrimi yaklaşık 1 milyar sene boyunca sessiz kalmıştır ve sadece belli başlı değişimler ve dallanmalarla geçmiştir. Fakat çok hücreliliğin, dolayısıyla karmaşık canlıların oluşumuna kadar tıpkı diğer canlılar gibi mantarlar da geniş bir çeşitliliğe ulaşamamışlardır. Yapılan DNA analizleri "yüksek mantarlar" olarak bilinen günümüzdeki tüm çeşitliliği içine alan grubun evriminin yaklaşık 570 milyon yıl önce başladığı ve hızlandığı görülmektedir. Mantarların, bitkiler ve hayvanlar tam olarak yükselişe geçemeden, Kambriyen Dönemi'nde, 500 küsür milyon yıl önce hızla karalara yayıldığı düşünülmektedir. Günümüz mantarlarının atalarına dair en net fosillere ise Devonyen zamanda, günümüzden 400 milyon yıl önce rastlanmaktadır. O zamandan bugüne kadarsa mantarlarda çok ciddi bir çeşitlenme ve evrim görmekteyiz.

Tüm Reklamları Kapat

Şimdi hep birlikte mantarların evrimine biraz daha yakından göz atalım:

Mantarların en fazla bulunduğu ve en hızlı evrimsel değişim geçirdikleri dönem, Devonyen dönemde gerçekleşmiştir ve bu döneme ait en kapsamlı izleri İskoçya'da bulunan Rhynie Alanı denen bir bölgede bulmaktayız. Ne yazık ki mantarlar çok nadir olarak net bir şekilde fosilleşmektedir, çoğu zaman yanal yöntemlerle mantarların varlığı tespit edilmektedir. Günümüzde, mantarların evrimleştiği döneme dair farklı görüşler bulunmaktadır. Bir görüş, ilkin mantarların (1.5 milyar yıl önceki ataların değil de, yüksek mantarların evrimleştiği dönemin) günümüzden 450 milyon yıl kadar önce, Ordovisyen Periyot'ta evrimleştiğini ileri sürmektedir. Ancak bu görüş, birçok diğer bilim insanı tarafından sarsılmış ve delil yetersizliğinden ötürü çürütülmüştür. İkinci bir görüş, mantarların Proterozoik Çağ'da, günümüzden 1 milyar yıl kadar önce sadece prokaryotlardan ayrılmakla kalmayıp, aynı zamanda hızla çok hücreliliğe doğru evrimleştiğini, çünkü mantarsıların çok başarılı canlılar olduğunu ileri sürmektedir. Bu araştırmalar mantarların evrimleştiği en ilkin dönemlere ait önemli bilgiler vermekle birlikte, dallanmalar konusunda pek az veri sağlamaktadır. Son olarak yapılan çalışmalar göstermektedir ki, mantarlar Ediakaran Periyot'tan önce, hayvanların evriminden önce dallanmaktadır. Bu çalışmalar sayesinde ilkin yüksek mantarların 570 milyon yıl kadar önce farklılaştığını bilmekteyiz. Ancak ilkin ataların 1500 milyon yıl kadar geriye gittiği bilinmektedir.

Mantarların evriminin sıkıntılı olmasının sebebi, yumuşak gövde, vücut, kök ve diğer yapılarından ötürü fosilleşmesinin çok nadir gerçekleşmesidir. Öte yandan bitkiler ve hayvanlar çok daha kolay fosilleşir. Mantarların fosilleşen bölgeleri genellikle prokaryotik canlıların fosillerine benzer izler bırakmakta, bu da onları ayırt etmeyi güçleştirmektedir. Ancak ışık mikroskobu ve TEM (Transmission Electron Microscopy) gibi metotlar sayesinde ince katmanlara ayırılan fosiller incelendiğinde mantarlar, diğer canlıların fosillerinden ayırt edilebilmektedir. Ayrıca kimi zaman baskı altında oluşmuş fosiller, SEM (Scanning Electron Microscopy) metoduyla çok daha kolay analiz edilebilmektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Elimizdeki en eski mantar fosilleri, günümüzden 1430 milyon yıl (1.43 milyar yıl) öncesine aittir. Bu fosillerde çok ilkin lif yapılarına rastlanmaktadır ve henüz mantarlara ait hemen hiçbir özelleşmeye rastlanmaz. Ancak 1060 milyon yıl (1.06 milyar yıl) öncesine geldiğimizde, mantarların evriminin hız kazandığını ve birçok bölgede ilkin mantarsı yapıları görmeye başlarız. Bu evrimsel yayınım 760 milyon yıl öncesine kadar gelmektedir. Günümüzden 542 milyon yıl öncesinde, Kambriyen Patlaması'nın olduğu döneme geldiğimizde mantarların genellikle sucul olduğunu görürüz. 251 milyon yıl öncesine kadar sularda ve karalarda yayılan mantarlar sporlar üremeyi evrimleştirmişlerdir. Bu dönemdeki mantarlarda, günümüzde genelde rastlamadığımız kamçı (flagella) yapısına rastlarız. Günümüz mantarlarının evrimsel süreçte bu özelliklerini yitirdikleri düşünülmektedir. Evrimsel süreçte, yaklaşık 400 milyon yıl öncesinden karalara yayılmaya başlayan mantarlar, bunu uzun milyon yıllar boyunca sürdürür. Bu da onların evrimlerinde yepyeni dallanmalara yol açar ve evrimsel süreci hızlandırır. Özellikle mantarların bu dönemlerde parazitik ve saprobik (çürükçül) yaşantıya doğru evrimleştiği görülmektedir. Aynı zamanda karalara daha çok hakim olabilmek adına bitkilerle ve diğer canlılarla mutualist bir ilişki içerisinde evrimleştikleri görülmektedir. 

Mantarların karaları bitkilerden çok daha önce işgal etmeye başladığı düşünülmektedir. Karalardaki ilk mantar fosillerine günümüzden 490 milyon yıl kadar önce rastlanmaktadır; ancak karalardaki yayılımın hızlanması milyonlarca yıl almıştır. 460 milyon yıl önce karaların içlerine girmeye başlayan mantarlar bitki benzeri yapılar evrimleştirerek, bitkilerle ortak bir evrim geçirmeye başlamışlardır. Daha doğrusu bu dönemde mantarlar ile ilkin bitkiler arasında yakınsak evrim dediğimiz bir olay görürüz. Yani birbirinden bağımsız canlılar, benzer çevre şartları altında benzer özellikleri birbirlerinden bağımsız olarak evrimleştirmişlerdir. 

Silüryen Periyot'ta, yani günümüzden 420 milyon yıl kadar önce Prototaksiler adı verilen bir mantar/liken benzeri canlı evrimleşmiş ve yayılmıştır. Ancak bunların seyrek fosilleri, evrimsel ilişkilerin kurulmasını zorlaştırmaktadır. Mantarların Zigomikota ve Sitridomikoda gibi net gruplarının evrimleştiği dönemin ilk olarak 400 milyon yıl kadar önce olduğunu görmekteyiz, çünkü bu döneme ait elimizde bolca fosil bulunmaktadır. Bu süreçte yine farklı mantar gruplarının evrimleşerek kendi evrimsel patikalarına girdiği görülmektedir. Mantarların günümüzdeki tüm sınıflarının günümüzden 300 milyon yıl kadar önce Geç Karbonifer'de tamamen evrimleştiklerini görmekteyiz. Bu zamandan günümüze kadar ise bu sınıfların altındaki şubeler, takımlar, aileler, cinsler ve türler farklılaşarak evrimleşmiş ve sayıca miktarlarını arttırmışlardır. 

Mantarlara ait en önemli özelliklerden biri olan mutualist ilişkilerin ilk fosillerine 635-551 milyon yıl öncesinde rastlamaktayız. Bu liken benzeri yapıların Çin'deki Doushantuo Bölgesi'nde fosilleştiklerini görmekteyiz. Likenler, mantarlarla fotosentetik canlıların mutualist ilişkisi sonucu ortaya çıkarlar. Bu mutualist ilişki oldukça faydalıdır çünkü mantarlar fotosentez yapamaz; ancak fotosentetik canlılar da mantarlar kadar yayılma, dayanıklılık ve mineral emme konularındabaşarılı değillerdir. Dolayısıyla bu mutualist ilişki evrimsel süreçte mantarlara ciddi avantajlar sağlamıştır.

Ancak bildiğimiz anlamıyla ilk liken yapılarına, yani likenlerin evrimlerinin günümüzdeki türleri ve ilişkileri verdiğine dair net bilgilere günümüzden 400 milyon yıl öncesinde rastlamaktayız. Bu canlının bilinen en eski sporokarp fosili olduğu bilinmektedir ve Paleopyrenomycites cinsine ait olduğu tespit edilmiştir. 

Tüm Reklamları Kapat

Üstelik mantarların sadece makroskobik, yani gözle görülebilir bireyleri evrimleşmemiştir. Her ne kadar fosillerini tespit etmek zor olsa da, mikroskobik mantarların da evrimlerinin 320 milyon yıl kadar önce Pensilvanyen zamanda hızlandığı bilinmektedir. Palaeoancistrus isimli bir cins, 300 milyon yıl kadar önce bir eğreltiotu ile birlikte fosilleşmiş şekilde bulunmuştur. 

İngilizcede "mushroom" olarak geçen ve dilimizde yine "mantar" olarak anılan canlıların atalarının ise ilk olarak 130 milyon yıl önce evrimleşmeye başladığı görülmektedir. Agarikomiketes olarak bilinen bu canlı grubunun içerisindeki ilkin canlı gruplarının ilk olarak bu zamanlarda evrimleştiği bilinmektedir. Öte yandan bildiğimiz anlamıyla mantar yapılarına ilk olarak 90 milyon yıl önce, Orta Kratese'de rastlamaktayız. Bu alanda bilinen en eski mantar türü Archaeomarasmius legletti olarak bilinen bir türdür. O zamandan bu yana ise mantarlar halen farklılaşarak evrimlerini sürdürmektedirler.

Mantarların en hızlı evrimleştiği dönemin 251 milyon yıl önce, Permiyan-Triyasik Yok Oluşu'ndan sonra meydana geldiği görülmektedir. Bu da mantarların zor koşullara adaptasyon geçirme başarılarını göstermektedir. Belki de günümüzdeki başarılarının kökenleri, bu kitlesel yok oluşun zorlu şartlarını atlatabilmelerinde yatmaktadır. 

Sonuç olarak mantar evrimine bakıldığında, kademeli ve basitten karmaşığa doğru bir evrim net olarak görülmekte ve bu açıklamalar, fosil kayıtları ile net bir şekilde örtüşmektedir. 

Tüm Reklamları Kapat

Günümüzde taksonomistler tarafından tanımlanmış 100.000 civarında mantar türü bulunmaktadır. Ancak halen Dünya çapındaki yaygınlıkları net olarak bilinememektedir. Yapılan analizler günümüzde 1.5 milyon mantar türü bulunduğunu düşündürmektedir. Hatta 2011 yılında yapılan kapsamlı bir araştırma bu sayıyı 5 milyonun üzerine çekmektedir. Mantarlarla ilgili bir sorun, onların türlere ayrılmasında karşımıza çıkmaktadır. Uzun yıllar Morfolojik Tür Tanımı kapsamında sınıflandırılan mantarlar, günümüzde genetik metodların gelişmesiyle daha net olarak sınıflandırılabilmektedir, bu da Evrim Ağacı üzerinde birçok değişikliğin olmasına sebep olmaktadır. Ancak genetik çalışmalar da, tekrardan mantarların evrimini net bir şekilde göstermiştir.

Mantarların taksonomisi oldukça karmaşıktır ve burada girmek kafa karışıklığından başka bir şey yaratmayacaktır, zaten amacımız burada okurlarımızı "mantar uzmanı" (mikolog) yapmak değildir. Sadece farklı mantarların nasıl gözüktüğünü görmeniz adına farklı canlı gruplarından bazı örneklerle mantar filogenisini ve evrimini tamamlayacağız. Çok derinlerine girmek isteyenler, konuyla ilgili yazılmış çok kapsamlı kitapları inceleyebilirler.

Öncelikle mantarların filogenisine bir göz atalım:

Evrim Ağacı'nın mantarları kapsayan koluna baktığımızda, mantar evrimsel ayrımının Evrimsel Süreç'in çok eskilerinde meydana geldiğini görebiliriz. Bu dallanma sonrasında burada gösterilen filogeniye göre 5 farklı grup evrimleşmiş ve farklılaşmıştır. Bu evrimleşmeler birbiriyle aynı zamanda olmamış, görüldüğü gibi belli bir sıra ve dallanma miktarı ile gerçekleşmiştir. Bu dallanma sonrası meydana gelen farklı türleşmelere göz atacak olursak:

Tüm Reklamları Kapat

Agora Bilim Pazarı
Modern Dünya Küresi: Siyasi, 30 cm, Işıksız

Yeryüzü dağlarını, ovalarını, nehirlerini, kısaca fiziki durumunu gösteren ürünümüzü, hem gerçek bir eğitim materyali hem de şık bir aksesuar olarak kullanabilirsiniz.

ESTETİK: Modern seri ürünlerimiz grafik, eksen ve ayak tasarımlarıyla bütüncül ve yeni bir estetik yaklaşıma sahiptir. Geliştirmiş olduğumuz yeni üretim teknolojimiz sayesinde demonte yapıya sahip olan yeni serimizde ekvator çizgisinin ışıklandırılması tasarımın güzelliğini ön plana çıkarmaktadır.

ÇEVRE DOSTU: Gürbüz Yayınları olarak tüm ürünlerimizde orijinal ham madde kullanarak sebep olunabilecek çevresel sorunları kendi bünyemizde minimize ettiğini taahhüt ediyoruz. Aynı zamanda modern seri ürünlerimizin demonte yapısı sayesinde, paketleme ve stoklama organizasyonlarında daha az karton ambalaj kullanarak yeşili koruyan çevre dostu bir tutumu destekliyoruz.

  • Harita Türü: Siyasi
  • Çap: 30 santimetre
  • Işık Durumu: Işıksız
Devamını Göster
₺320.00
Modern Dünya Küresi: Siyasi, 30 cm, Işıksız

Daha kapsamlı genetik çalışmalarla bu dallanmalar çok daha netleştirilebilir:

Sanıyoruz ki "Mikolog olmanız değil amacımız." dediğimizde ne demek istediğimizi anlamışsınızdır.

Şimdi, farklı mantar gruplarına ait bazı görsellere bakalım, böylece akılda daha kalıcı bir evrimsel süreç görmüş oluruz. Mümkün olduğunca evrimsel sürece bağlı bir sırada, ilkinden karmaşığa doğru bir sırayla vereceğiz.

İlk olarak, mikroskobik mantarlara bakarak ilkin bakteri evrimini görelim. Aşağıdaki Sitridiyomikota grubu mantar günümüzden 500 milyon yıl kadar önce yaşamış en ilkin mantarlardan biridir:

Bu türün atalarının, yukarıdaki canlının yaşadığı dönemden 1 milyar yıl öncesinden beridir, yani günümüzden 1.5 milyar yıl öncesinden beridir evrimleştiği ve özelleştiği düşünülmektedir. Konuya yukarıdaki yazımızda zaten yer vermiştik. Günümüzde bu türün torun türleri hala atasal türden oldukça farklılaşmakla birlikte yaşamaktadır:

Bu atasal ve torunsal türlerin kamçı benzeri yapıları bulunduğunu ve evrimsel süreçte bu türün torunlarının kamçılarını özelleştirdiğine dikkat ediniz. Ancak bu türün içerisinden dallanarak, aşağıda gösterilen canlılara doğru evrimleşen mantarlarda kamçı yapısı yok olmuştur. Bu, belki de mantarların günümüzde sabit/hareketsiz canlılar olmasının en temel sebeplerinden biridir.

Şimdi, bu ilkin tek hücreliden evrimleşen türleri barındıran ve en yukarıda bahsettiğimiz Rhynie Bölgesi'nden çıkarılan kayaçlara bir göz atalım:

Bu fotoğraftaki fosilleri ayırt etmek uzman olmayan bir göz için zor olabilir, dolayısıyla biz size biraz daha yakından gösterelim. Aşağıda, bu kaya üzerinde bulunan Ornitafilum lornensis türü ilkin mantar yapılarını görmektesiniz:

Yukarıdaki mantar fosilleri günümüzden 450 milyon yıl kadar öncesine aittir ve yüksek mantarların ilkin olarak evrimleştiği zamanları ve evrimleşme biçimlerini bize net bir şekilde göstermektedir.

Ayrıca yukarıda gösterdiğimiz kamçılı mantarlardan ayrılan bir diğer grup karalara Kambriyen Dönem'de geçmeye ve yayılmaya başlamıştır. Günümüz Glomeromycota olarak adlandırılan mantar grubunun atalarını temsil eden bu canlıları şöyle gösterebiliriz:

Tüm Reklamları Kapat

Karalara adapte olmaya başlayan bu canlı ve ataları, mantarların evrimindeki en önemli adımlardan biridir. Zira bu canlıdan evrimleşen bir diğer grup, ilkin karasal adaptasyonlar geçirerek basit kök benzeri yapılar evrimleştirmeye başlamıştır:

Görüldüğü gibi mikroskobik yapıda ilk mantarsı yapıların bu dönemde evrimleştiği görülmektedir. Günümüzde bu tip canlılar halen bulunmaktadır. Ancak bu gruplar içerisinden dallanan diğer mantar yapıları, günümüz karmaşık mantarlarına doğru evrimleşmişlerdir. Ki bunların en güzel örneklerini Prototaksilerin evriminde görüyoruz. Aşağıdaki yapılar, mantarların ayırt edici özellikleri olan miselyum ve ayrışık filamentler (hifler) yapılarının ilkin evrini net bir şekilde göstermektedir:

Bazı araştırmacılar ciğerotları isimli bitkileri prototaksilerle ilişkilendirmektedir ancak ne olursa olsun bu canlıların iki canlı grubunun da (mantarlar ve bitkiler) belli başlı özelliklerini temsil ettiği açıktır. Yapılan araştırmalar prototaksilerin Dünya'ya hızla yayıldığını göstermektedir. Konu hakkında birçok bilimsel çizim yapılmıştır:

Yukarıdaki geniş yeşilliklerin bitkilerden ötürü değil, mantarlardan ötürü oluştuğu düşünülmektedir.

Tüm Reklamları Kapat

İşte bu ilkin türlerden başlayan günümüz modern mantarları ve atalarının evrimi, 400 milyon yıl öncesine yaklaştığımızda gittikçe hızlanmaktadır. Yeni dallanmalar, büyük mantar gruplarının ayrılmasına sebep olmaktadır. Bunların başında da şüphesiz Devonyen Dönem'e ait Zygomycota gelmektedir. Bu mantar grubu, mantarların makroskobik boyutlara doğru evrimleşmesindeki en önemli basamaklardan biridir:

Yukarıdaki ilginç ilkin mantarların birçok alt grubuna rastlanmaktadır. Örneğin Pilobolus, buna güzel bir örnektir:

Bu dönemden hemen sonra ayrılan diğer iki grup ise artık bildiğimiz mantarlara, özellikle de mantarların çok geniş bir grubunu oluştudan keseli mantarlar (sac fungi) denen bir gruba ait çok önemli ilkin örnekleri vermektedir. Burada sadece günümüz modern mantarlarından örnekler vereceğiz, ancak elimizde bu mantarlara ait sayısız fosil ve yapı mevcuttur. İlkin keseli mantarların mikroskobik boyutlarda olanları da bilinmektedir. Yani yukarıdaki canlının ve atalarının evrimleşmesinden önce dallanmanın gerçekleştiği düşünülmektedir. Kimi araştırmacı ise bu mantarların yeniden mikroskobik boyutlara döndüğünü ileri sürmektedir. Bu konudaki araştırmalar halen sürmektedir.

Sonrasında bu ilkin, mikroskobik türlerden daha karmaşık ve makroskobik türlerin evrimleştiğini görmekteyiz:

Tüm Reklamları Kapat

Bu daha ilkin formlardan evrimsel süreçte çok daha karmaşık yapıların evrimleştiği görülmektedir:

Yapıların daha da karmaşıklaştığını görmek mümkündür, sırasıyla bakacak olursak:

 

 

Tüm Reklamları Kapat

Daha sonra bu kol içerisinde kısa bir süre sonra meydana gelen bir diğer dallanma, bugün şapkalı mantarlar (club fungi) olarak bildiğimiz grubun evrimleşmesine sebep olmuştur. Bu canlılara ait de ilkin türlerin mikroskobik boyutlarda evrimleştiğini görmekteyiz:

Daha sonra bu daha ilkin ve mikroskobik yapılardan, biraz daha karmaşık mantarların evrimleştiği görülür. Sırasıyla bakacak olursak:

 

 

Tüm Reklamları Kapat

Bu noktadan sonra oldukça ilginç dallanmalar görmek mümkündür. Aşağıdaki mantarlar, yukarıdaki canlıların atalarının evrimi sırasında meydana gelen dallanmalardan ve özelleşmelerden oluşmuştur:

 

Öte yandan şapka yapılarında da evrimsel süreçte oldukça ilginç özelleşmeler görmekteyiz:

 

Tüm Reklamları Kapat

 

 

 

Görüldüğü üzere her canlı grubunda olduğu gibi mantarlarda da kademeli bir evrim görmek son derece kolaydır. Evrim, canlıları bir noktadan alıp tamamen farklı noktalara götürmekte uzmanlaşmış, kör bir saatçi gibi işlemektedir. Önceden kestirilemeyen evrimsel süreç, uzun geçmişe baktığımızda kolaylıkla görülmektedir.

Önümüzdeki yazımızda bitkilerin evrimine olabildiğince detaylı bir bakış attıktan sonra, Hayvanlar Alemi'ne giriş yapacağız.

Alıntı Yap
Okundu Olarak İşaretle
Evrim Ağacı Akademi: Evrim Tarihi ve Evrimsel Süreç Yazı Dizisi

Bu yazı, Evrim Tarihi ve Evrimsel Süreç yazı dizisinin 13. yazısıdır. Bu yazı dizisini okumaya, serinin 1. yazısı olan "Evrimsel Süreç - 1: Evrim Tarihi'nin Büyük Zaman Çizelgesi (1. Kısım)" başlıklı makalemizden başlamanızı öneririz.

Yazı dizisi içindeki ilerleyişinizi kaydetmek için veya kayıt olun.

EA Akademi Hakkında Bilgi Al
7
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • Bilim Budur! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 06/02/2023 13:34:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/300

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Meyve
Sürüngen
Sinirbilim
Kanat
Veri Bilimi
Avcı
Doğa
Hızlı
Sinek
Biyocoğrafya
Radyo
Nüfus
Eşcinsellik
Anne
Besin
Sıcak
Habercilik
Beslenme Bilimi
Sahte
Neandertal
Hava
Türlerin Kökeni
Kalp
Psikiyatri
Öğrenme
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Bugün Türkiye'de bilime ve bilim okuryazarlığına neler katacaksın?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Alıntı Yap
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
Ç. M. Bakırcı. Evrimsel Süreç - 13: Mantarlar, Yüksek Mantarlar, Gelişimleri, Evrimleri ve Çeşitlenmeleri (570 Milyon Yıl Önce - Günümüz). (16 Şubat 2012). Alındığı Tarih: 6 Şubat 2023. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/300
Bakırcı, Ç. M. (2012, February 16). Evrimsel Süreç - 13: Mantarlar, Yüksek Mantarlar, Gelişimleri, Evrimleri ve Çeşitlenmeleri (570 Milyon Yıl Önce - Günümüz). Evrim Ağacı. Retrieved February 06, 2023. from https://evrimagaci.org/s/300
Ç. M. Bakırcı. “Evrimsel Süreç - 13: Mantarlar, Yüksek Mantarlar, Gelişimleri, Evrimleri ve Çeşitlenmeleri (570 Milyon Yıl Önce - Günümüz).” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, 16 Feb. 2012, https://evrimagaci.org/s/300.
Bakırcı, Çağrı Mert. “Evrimsel Süreç - 13: Mantarlar, Yüksek Mantarlar, Gelişimleri, Evrimleri ve Çeşitlenmeleri (570 Milyon Yıl Önce - Günümüz).” Edited by Çağrı Mert Bakırcı. Evrim Ağacı, February 16, 2012. https://evrimagaci.org/s/300.

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'ndaki reklamları, bütçenize uygun bir şekilde, kendi seçtiğiniz bir süre boyunca kapatabilirsiniz. Tek yapmanız gereken, kaç ay boyunca kapatmak istediğinizi aşağıdaki kutuya girip tek seferlik ödemenizi tamamlamak:

10₺/ay
x
ay
= 30
3 Aylık Reklamsız Deneyimi Başlat
Evrim Ağacı'nda ücretsiz üyelik oluşturan ve sitemizi üye girişi yaparak kullanan kullanıcılarımızdaki reklamların %50 daha az olduğunu, Kreosus/Patreon/YouTube destekçilerimizinse sitemizi tamamen reklamsız kullanabildiğini biliyor muydunuz? Size uygun seçeneği aşağıdan seçebilirsiniz:
Evrim Ağacı Destekçilerine Katıl
Zaten Kreosus/Patreon/Youtube Destekçisiyim
Reklamsız Deneyim
Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Moderatöre Bildir

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya size sunulan (oylama gibi) diğer araçlar ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Kural İhlali Seç
Öncül Ekle
Sonuç Ekle
Mantık Hatası Seç
Kural İhlali Seç
Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.