Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Evcil Hayvanlar Otizmli Çocukların Sosyal Becerilerini Güçlendirebiliyor!

Evcil Hayvanlar Otizmli Çocukların Sosyal Becerilerini Güçlendirebiliyor! Shutterstock
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Alert isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Evinde evcil hayvanı olan otizmli bir çocuk, daha güçlü sosyal beceriler ve özgüven geliştirebiliyor. Bu hayvan kedi, köpek, tavşan, hatta örümcek bile olabilir.

Araştırma, bir evcil hayvanla birlikte yaşamalarına izin verildiğinde otizmli çocukların daha iyi sosyal beceriler geliştirebildiğini gösterdi. Üstelik bu durum, kedi ya da köpek sahiplenmeye yüklü bir yatırım yapmak gerektiği anlamına gelmiyor. Eğer çocuk bir ev hayvanıyla bağ kurabiliyorsa -ki bazı durumlarda bu, ürkütücü sürüngenler bile olabilir- bunun otizmli bir çocuğun çevresindeki dünyayla nasıl ilişki kuracağı üzerinde büyük bir etkisi olabiliyor.

ABD’deki Missouri Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi’nde İnsan-Hayvan Etkileşimi Araştırma Merkezi’nden (ReCHAI) bir bilim insanı, hayatlarındaki hayvanların varlığının onların sosyal becerilerine nasıl etki ettiğini görmek için otizmli çocukları olan 70 aileyle çalıştı.

Hiç kuşkusuz köpek sahipleri köpeklerini sever. 2006’da 3.000’in üzerinde yetişkinle yapılan bir Pew Araştırma Merkezi çalışması, yakın ilişkileri sorulduğu zaman insanların %94’ünün köpeklerini, %87’sinin annelerini, %84’ünün kedilerini ve %74’ünün babalarını saydığını ortaya çıkardı. Araştırmaya göre, köpek sahiplerinin %85’i hayvanlarını ailenin bir parçası olarak görüyor.

Bu hayvanların başka insanlarla ilişki kurmak için mücadele eden otizmli çocuklar üzerinde de kanıtlanmış bir etkisi var. Avustralyalı Rehber Köpekler Kuruluşu bile kendi Otizm Yardım Köpeği Programı'nı işletmekte. Doğaldır ki herkes köpek bakamayabilir, bu yüzden daha küçük ve daha altından kalkılabilir bir şey olsa daha iyi olmaz mıydı? Araştırmacı Gretchen Carlisle bu konuyla ilgili şöyle diyor:

Köpeklerle yaşayan otizmli çocukların sosyal becerilerini onlarla yaşamayanlarınkiyle karşılaştırdığımda, köpeği olan çocukların daha iyi sosyal becerileri olduğu gözüküyor. Ama daha önemlisi veriler, evde herhangi bir türden evcil hayvanı olduğu söylenen çocukların, kendilerini tanıtmak, soru sormak ya da başka insanların sorularına yanıt vermek gibi davranışlar göstermesinin daha olası olduğunu gösteriyor. Bu tür sosyal beceriler tipik olarak otizmli çocuklar için zordur fakat bu çalışma, eğer bir evcil hayvanla yaşıyorlarsa çocukların özgüveninin daha fazla olacağını gösteriyor.

Carlisle evcil hayvanları “sosyalleşmeyi kolaylaştıran unsurlar” olarak tanımlıyor. Sınıfta bir evcil hayvan varsa onun sayesinde çocukların birbirleriyle ilgilenmesi daha mümkün hale geliyor.

Bir partide olduğunuzu ve kimseyi tanımadığınızı düşünün. Aniden bir kedi çıkageliyor. Siz onunla oynamaya başlıyorsunuz ve sonra sizin gibi kimseyi tanımayan bir başkası daha geliyor ve o da onunla oynamaya başlıyor. Hayvanın sevimli bakışlarıyla eğlenirken birbirinizle iletişim kurmaya başladığınızı fark ediyorsunuz. Tabii ki bu oldukça basit bir örnek ama çoğumuzun benzer tecrübeleri vardır. Carlisle şöyle diyor:

Engelli çocuklar onlara hizmet eden köpekleri dışarıya çıkardıkları zaman, diğer çocuklar durup ilgileniyor. Otizmli çocuklar başkalarıyla ilgilenme konusunda genelde zorluk çekerler fakat evde çocuğun bağlandığı bir evcil hayvan varsa ve eve gelen bir misafir hayvan hakkında sorular sormaya başlarsa, çocuğun yanıt vermesi daha kolay oluyor.

Carlisle, en az bir çocuğu 8-18 yaş arasında, otizmli olan ve Missouri Üniversitesi Thompson Otizm ve Nörogelişimsel Bozukluklar Merkezi’nde tedavi gören, 70 aile üzerinde araştırma yaptı. Çocukların yüzde 67’sinin köpeği ve yaklaşık yüzde 50’sinin de kedisi olduğunu gördü. Bunların arasında balık, tavşan, fare, sıçan, sürüngen, kuş ve çiftlik hayvanları da vardı. Hatta (cesur) bir çocuğun evcil örümceği bile vardı.

Journal of Autism and Developmental Disorders dergisinde yayımladıkları çalışmalarında Carlisle, Sosyal Beceriler Geliştirme Sistemi Derecelendirme Ölçeği adı verilen standart bir değerlendirme aracı kullanarak köpeklerle yaşayan otistik çocukların sosyal beceriler konusunda onlarla yaşamayanlardan daha iyi ortalama puanları olduğunu ortaya çıkardı. İletişim becerileri, birlikte çalışma kabiliyeti, özgüven, sorumluluk alma, diğerleriyle empati kurma, özdenetim becerisi ve başkalarıyla ilgilenme gibi bireysel beceriler sınandı. Carlisle herhangi bir türden evcil hayvanı olanların, hiç evcil hayvanı olmayanlara kıyasla, bariz bir şekilde daha fazla özgüven becerisi olduğunu gördü.

Sonuçlar; köpek aileyle beraber ne kadar uzun süre yaşamışsa çocukların sosyal becerilerinin de o ölçüde güçlendiğini ve ayrıca yaşı daha büyükken bir köpek sahibi olan çocukların, daha küçük yaşta bir köpek sahibi olanlara göre köpekle olan bağlarını daha zayıf olarak derecelendirdiklerini de gösterdi. Carlisle’nin çalışmasındaki çocuklar, en güçlü bağları daha küçük köpeklerle kurduklarını bildirdiler. Yani illa büyük, hantal, sevimli bir labradora sahip olmanız gerekmiyor. Carlisle basın açıklamasında şöyle dedi:

Otizmli çocukların daha küçük köpeklere daha güçlü şekilde bağlandığının ortaya çıkarılması ve ailelerin çocukları ve diğer evcil hayvanlar (tavşan ya da kedi gibi) arasında güçlü bağlar olduğunu bildirmeleri, başka tür evcil hayvanların da otizmli çocuklara yarar sağlayacağına kanıt teşkil ediyor.

ABD’de evcil hayvan sahibi olan ailelerin ortalama oranı yüzde 66 iken, bu çalışmadaki ailelerin yüzde 81’inin bir tür evcil hayvanı olması şaşırtıcıydı. Bu da onların bu hayvanların otizmli çocuklar için ne kadar değerli olabileceğini zaten iyi bildiklerini gösteriyor. Tabii ki bu küçük bir örneklem boyutu ve bu araştırmaların daha fazla aileyi kapsaması elbette daha isabetli olacaktır, ancak herhangi türden bir hayvanın bile farklılık yaratacağını bilmek gerçekten harika. Carlisle şunları söylüyor:

Köpekler bazı otizmli çocuklar için iyi ama her çocuk için en iyi seçenek olmayabilir. Otizmli çocuklar fazlaca bireysel ve kendine özgü oluyorlar, bu yüzden başka tür hayvanlar da en az köpekler kadar yarar sağlayabilir. Ebeveynler köpek beslemenin çocuklarına yardımcı olacak en iyi şey olduğunu varsaysa da, benim verilerim, evinde herhangi bir tür evcil hayvanla yaşayan otizmli çocukların daha çok sosyal becerileri olduğunu gösteriyor.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 3
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Alert | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 13/08/2020 17:49:50 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/6989

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Agora
Kromozom
Nörobiyoloji
Wuhan
Hayvanlar Alemi
Yağ
Skeptisizm
Robot
Etoloji
Metabolizma
Türleşme
Obstetrik
Balıklar
Lhc (Büyük Hadron Çarpıştırıcısı)
Vaka
Şempanze
Viral Enfeksiyon
Su
Sars Virüsü
Göğüs Hastalığı
Aşı
Doğa Gözlemleri
Normal Doğum
Etimoloji
Ölüm
Adaptasyon
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Gizleyecek hiçbir şeyiniz olmadığı için kişisel gizlilik haklarının ihlaline karşı çıkmamak, söyleyecek hiçbir şeyiniz olmadığı için ifade özgürlüğü haklarının ihlaline karşı çıkmamak gibidir.”
Edward Snowden
Geri Bildirim Gönder