Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Etraflarındaki Örüntüleri Bilinçsiz Olarak Fark Etmeye Daha Meyilli Olanlar, Tanrı İnancına Daha Yatkın Olabilir!

Etraflarındaki Örüntüleri Bilinçsiz Olarak Fark Etmeye Daha Meyilli Olanlar, Tanrı İnancına Daha Yatkın Olabilir!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Georgetown Üniversitesi'nden sinirbilimcilerin yaptığı bir araştırmaya göre, karmaşık örüntüleri bilinçsiz bir şekilde fark etmeye, yani örtülü (örtük) örüntü öğrenmesine daha meyilli olan bireylerin bir tanrının var olduğuna yönelik inanç besleme ihtimali daha yüksek olabilir.

Araştırmanın sonuçları Nature Communications dergisinde yayınlandı.[1] Bu çalışma, örtülü örüntü öğrenme ile dini inançlar arasındaki ilişkiyi inceleyen ilk araştırma olma özelliğini taşıyor. Araştırmacılar, kültürel ve dini olarak oldukça farklı olan iki gruba, ABD ve Afganistan'a odaklandılar.

Araştırmanın amacı, örtük örüntü öğrenmenin dini inançların temeli olup olmadığını anlamak ve eğer öyleyse, bu tür bir ilişkinin farklı iman türleri ve kültürler için geçerli olup olmadığını ortaya çıkarmaktı. Araştırmacılar gerçekten de örtük örüntü öğrenmenin, birçok farklı dini anlamanın anahtarı olabileceğini keşfettiler. Araştırmanın başında bulunan ve Georgetown Üniversitesi Psikoloji ve İnterdisipliner Sinirbilim Programı Bölümü'nde yardımcı doçent olan Adam Green, araştırmayla ilgili şöyle diyor:

Düzen yaratmak için yaşadığımız dünyaya bir şekilde müdahale eden tanrı veya tanrılara inanmak, küresel olarak bütün dinlerin temelinde bulunan elementlerden birisidir. Bu araştırma, Tanrı'nın varlığı veya yokluğuyla ilgili değil; daha ziyade, beyinlerin tanrılara inanmasının ardındaki sebebi anlamaktı. Hipotezimiz, çevrelerindeki örüntüleri bilinçdışı bir şekilde ayırt etmeyi başaran kişilerin, bu örüntüleri daha üst bir gücün yaratımı olarak görmeye daha meyilli olacakları yönündeydi. Araştırmamızın en ilginç gözlemlerinden birisi, çocuklukta ve yetişkinlikte olanlarla ilgiliydi.

Verileri, çocuklar eğer ki çevrelerindeki örüntüleri bilinçsiz olarak algılarlarsa, bu çocukların büyüdükçe inançlarının da arttığını gösteriyordu. Üstelik bu çocuklar inançsız ailelerde yetişiyorlarsa bile! Benzer şekilde, eğer ki çocuklar etraflarındaki örüntüleri bilinçsiz olarak fark etmiyorlarsa, büyüdükçe inançları da azalıyordu. Dindar aileler tarafından büyütülseler bile!

Araştırma, örtük örüntü öğrenmesini incelemek için oldukça iyi çalışılmış bir testi kullandı. Kaılımcılar, bir ekranda belirip yok olan noktaları izlediler ve her bir nokta için bir tuşa bastılar. Noktalar hızlı hareket ediyordu; ama bazı katılımcılar (en güçlü örtük örüntü öğrenme yetisine sahip olanlar), bilinçdışı bir şekilde bir sonraki nokta daha belirmeden, o noktaya karşılık gelen tuşa basabilmeye başladılar. Ama en iyi örtük öğreniciler bile noktaların aslında bir örüntüye sahip olduğunun farkında değildi; yani bu öğrenme gerçekten de bilinçaltında yaşanıyordu.

Araştırmanın ABD kısmı, çoğunlukla Hıristiyan olan ve Washington D.C. bölgesinde yaşayan 199 katılımcıyı ele alıyordu. Afganistan kısmı ise çoğunluğu Müslüman olan 149 Kabilli'yi ele alıyordu. Araştırmanın baş yazarı ve Green'in laboratuvarında doktora sonrası araştırmacı olarak çalışan Adam Weinbergerdi, eş yazarlar arasında bulunan Zachery Warren ve Fathali Moghaddam ise Afgan ekibinin başındaydı; onlar, Kabil'den gelen verileri topladılar. Warren şöyle diyor:

Bu araştırmanın benim ve Afgan ekibi için en ilginç olan tarafı, her iki kültürde de bilişsel süreçlerin ve inançların aynı şekilde tekrarlanmasıydı. Afganlar ve Amerikalılar, farklı olduklarından çok benzer olabilirler; en azından dini inançları ve etrafımızdaki dünya hakkında anlamlar üretmelerini sağlayan bilişsel süreçler açısından. Kişinin imanından bağımsız olarak, bulgularımız inancın doğasına yönelik heyecan verici bilgiler veriyor.

Green ise şöyle ekliyor:

Örtük örüntü öğrenmeye daha eğilimli olan bir beyin, o beynin bulunduğu çevreden ve dini kültürden bağımsız olarak bir tanrıya inanmaya daha eğilimli olabilir.

Ancak daha fazla yargıya varmamak konusunda da uyarıyor; çünkü daha fazla araştırma gerekiyor. Şöyle diyor:

Optimistik olarak bakacak olursak, bu kanıtlar, apayrı inançların inananları arasında nörokognitif bir düzlemde bazı ortak noktalar olduğunu gösteriyor olabilir.

Orta Doğu'da bir araştırmacı olan Moghaddam, aynı zamanda Georgetown Üniversitesi Psikoloji Bölümü profesörü. Doktorasını Georgetown Psikoloji Bölümü'nden alan Warren, aynı zamanda ilahiyat yüksek lisansına sahip ve Asya Vakfı'nın Afgan Halkı Araştırması'nın başında. Diğer yazarlar arasında Natalie Gallagher ve Gwendolyn English bulunuyor.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 8
  • İnanılmaz 7
  • Merak Uyandırıcı! 7
  • Muhteşem! 1
  • Grrr... *@$# 1
  • İğrenç! 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı
  • ^ A. B. Weinberger. (2020). Implicit Pattern Learning Predicts Individual Differences In Belief In God In The United States And Afghanistan. Nature Communications, sf: 4503. doi: 10.1038/s41467-020-18362-3. | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/09/2020 05:07:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9324

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Ölümden Sonra Yaşam
Canlılık Ve Cansızlık Arasındaki Farklar
Sperm
Yeni Koronavirüs
Kozmoloji
Atom
Vaka
Kadın
Veri
Hidrotermal Baca
Moleküler Biyoloji
Virüsler
Yaşlılık
Evrimsel Biyoloji
Elektron
Zehir
Şempanze
Sağlık Bakanlığı
Doğal Seçilim
Enerji
Besin Değeri
Sars Virüsü
Yaşamın Başlangıcı
Boyut
Molekül
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Önceleri, insanların gerçeği bulmalarını engellemek için bir sürü kitabı imha etmeniz gerekiyordu. Bugün ise gerçeği, bir Google aramasının 20. sayfasına yönlendirerek gizlemeniz yeterli oluyor.”
Lenny Pozner
Geri Bildirim Gönder