Erken Dönem Uzun Ticaret Yolları, Sibirya Köpeklerinin Evrimini Şekillendirdi!

Antik köpek DNA'ları üzerine yapılan bir analiz, Arktik Sibirya sakinlerinin 2000 yıl kadar önce Avrasya'dan köpek ithal etmeye başladığını ortaya koyuyor.

Erken Dönem Uzun Ticaret Yolları, Sibirya Köpeklerinin Evrimini Şekillendirdi! Highland Canine Training
C. Caner Telimenli Editör C. Caner Telimenli
3 dakika
526 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Antik köpek DNA'ları üzerine yapılan bir analiz, Arktik Sibirya sakinlerinin 2000 yıl kadar önce Avrasya'dan köpek ithal etmeye başladığını ortaya koyuyor.

Arkeolojik buluntular, Kuzeybatı Sibirya'nın Arktik bölgelerindeki insanların 2000 yıl kadar önce Avrasya popülasyonlarıyla uzun vadeli ticaret bağlantıları kurduklarını gösteriyor. Ticari ilişkilerin başlaması, bu dönemde meydana gelen bir dizi önemli sosyal değişiklikten biriydi. Üstelik, LMU'dan paleogenetikçi Laurent Frantz liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibinin şimdi gösterdiği gibi, bu değişikliklerin Sibirya köpeklerinin genomları üzerinde bile etkisi oldu. Ekip, kapsamlı genetik analizlere dayanarak, köpeklerin Sibirya Arktik bölgesine ithal edildiği ve bu sürecin nihayetinde Samoyed gibi Sibirya'ya ait köpek nesillerinin ortaya çıkmasına yol açtığı sonucuna varıyor.

Taş Devri'nden Holosen'e Kadar Uzanan Genomlar

Araştırmacılar, Sibirya ve Avrasya'daki yerleşim yerlerinden 60.000 ile 11.000 yıl öncesine tarihlenen 49 köpeğin genomlarını analiz ettiler. Köpeklerin dördü, Rus ve Kanadalı arkeologların yaklaşık 2000 yıl öncesine ait 100'den fazla köpeğin kalıntılarını ortaya çıkardığı Ust-Polui'den geliyor. Sayısız buluntu, Kuzeybatı Sibirya'nın ücra bir köşesi olan Yamal Yarımadası'ndaki bu yerleşim yerinin yaklaşık 400 yıllık bir süre boyunca büyük olasılıkla tören amaçlı kullanıldığını gösteriyor. Alberta Üniversitesi'nden araştırmanın baş arkeoloğu Dr. Robert Losey şöyle diyor:

Reklamı Kapat

Orada bulunan köpeklerin bir kısmı kasıtlı olarak gömülmüş gibi görünüyor. Fakat birçoğunun yendiğini gösteren kanıtlar da var. Köpekler, yalnızca bir ulaşım aracı olarak değildi. Potansiyel bir avlanma ortağından, yiyecek kaynağı olmaya kadar uzanan çeşitli amaçlar için kullanılmıştı.

Ust-Polui'de ortaya çıkarılan eserler arasında yerel olarak üretilmesi mümkün olmayan cam boncuklar ve metalden yapılmış nesneler yer alıyor. Bozkır bölgesinden, Karadeniz bölgesinden veya Yakın Doğu'dan tedarik edilmiş olma ihtimalleri çok yüksek. Bu nedenle, Yamal yarımadasında yaşayan insanlar 2000 yılı aşkın bir süre önce uzun menzilli ticaret ağlarına entegre olmuş olmalılar. Demir cevheri ve ren geyiğinin koşum takımıyla ilgili eserlerin sahada bulanmasının belirttiği gibi bu aynı zamanda önemli bir sosyal ve teknolojik değişim zamanıydı. Şu anda bu bölgedeki yerli halk tarafından yaygın olarak uygulanan büyük ölçekli ren geyiği pastoralizmi, burada ancak son birkaç yüzyılda ortaya çıktı.

"Ticari Mal" Olarak Köpekler

Yeni genetik analizler, köpeklerin aynı zamanda Arktik Sibirya'ya o dönemde daha güneydeki bölgelerden ithal edilen mallar arasında olduğunu da ortaya çıkardı. Kopenhag Üniversitesi'ndeki makalenin baş yazarı Dr. Tatiana Feuerborn şöyle diyor:

Arktik köpekler en az 7000 yıl önce izole olarak evrimleşirken, Demir Çağı ile Orta Çağ arasındaki tarihlerde yaşamış Sibirya köpeklerinden izole edilen genomik DNA, elde edilen genetik materyalin giderek artan bir oranının Avrasya bozkırları ve Avrupa'da yaşamış köpeklerden geldiğini gösteriyor.

Bu nedenle, Yamal Yarımadası'ndaki köpekler arasında Sibirya kökenli olmayanların oranı bu dönemde önemli ölçüde arttı. Frantz şöyle diyor:

Köpekler potansiyel olarak değerli varlıklardı ve alınıp satıldılar.

Öte yandan, Arktik Sibirya'daki insan genomları bu uzun süre boyunca oldukça sabit kaldı ve Kuzey Kutbu dışındaki popülasyonlardan gelen çok az genetik girdi işareti var.

Yeni çalışmanın yazarları, daha uzaklardan köpeklerin ithal edilmesinin Sibirya'daki toplumsal geçiş sürecinin bir yansıması olduğunu varsayıyor. Frantz şöyle diyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kuzey Kutbu'nda evcilleştirilen ilk köpekler, öncelikle kızak köpekleri olarak hizmet etti. Sibirya popülasyonları pastoralizme döndüğünde, ren geyiği gütmek için daha uygun olan diğer yararlı davranış özelliklerine sahip köpeklere ihtiyaç duymuş olabilirler. Kuzey Kutbu köpeklerinin diğer popülasyonlarla karışması, potansiyel olarak hem sürü gütmeye uygun hem de sert iklim koşullarına uyum sağlamış köpek nesillerinin ortaya çıkmasına yol açtı.

İşçi Köpekten, Samoyed'e...

Bu melezleme ve gelişmiş özellikler için seçim stratejisi, sonunda Samoyed gibi modern Sibirya köpek nesillerinin ortaya çıkmasına yol açtı. Frantz şöyle diyor:

Samoyed genomunun büyük bir kısmı, atalardan kalma Arktik kan bağlarına kadar izlenebilir, ama aynı zamanda, örneğin Husky adlı köpek nesli ile karşılaştırıldığında çok daha fazla Batı etkisi gösteriyor.

Aynı zamanda, diğer köpek nesilleriyle çok az melezleşme meydana geldiğinden, Samoyedler Orta Çağ'dan beri büyük ölçüde değişmeden kalmıştır. Buna karşılık, diğer modern köpek nesillerinin çoğu, 19. ve 20. yüzyıllarda yetiştiricilerin belli bir hedefi olan çabalarının sonucudur. Ernest Shackleton gibi kutup kaşifleri Kuzey Kutbu'ndan köpekler alıp üretmeye başladıklarında, bu köpek nesli de modern adı olan Samoyed'i aldı. Frantz şöyle diyor:

Bundan önce bu nesil, sadece işçi bir köpek popülasyonuydu.
Okundu Olarak İşaretle

Feragatname: Evrim Ağacı, doğrudan üniversiteler tarafından yayınlanan bu basın açıklamalarını temel editöryal düzenlemeden geçirmektedir; ancak açıklamaların isabetliliğinden sorumlu değildir. Basın açıklaması konusundaki sorularınızı aşağıdaki medya irtibat kişisine yöneltebilirsiniz.

Medya İrtibat
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 3
  • Tebrikler! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/10/2021 13:16:53 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10993

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Arı
Nörobilim
Einstein
Doğum
Biliş
Işık Hızı
Gezegen
Nobel Ödülü
Çekirdek
Kimya Tarihi
Aşı
Diş Gelişimi
Savunma
Protein
Sayı
Karadelik
Jinekoloji
Göğüs
Öğrenme Teorileri
Amerika Birleşik Devletleri
Ekonomi
Gelişim
Bilgisayar
Eğitim
İnternet
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın