Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Epigenetik: Genetik Hakkındaki Düşüncelerimizi Değiştirmemiz İçin 100 Neden

Epigenetik: Genetik Hakkındaki Düşüncelerimizi Değiştirmemiz İçin 100 Neden
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bu haber 6 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Yıllardır sadece kalıtımın genler tarafından aktarıldığı düşünülüyordu. Artık bu düşünce şekli değişti. Biyologlar, bir canlının hayatı boyunca edindiği genetik olmayan çeşitliliklerin bizden sonraki nesillere aktarıldığı durumlar keşfetmekteler. Bu olaylar “epigenetik” olarak da biliniyor. Haziran 2009’da The Quaterly Review of Biology dergisinde de listelendiği gibi, 100’ü aşkın oldukça net/anlaşılmış epigenetik kalıtım örneği, araştırmacılara DNA'sız kalıtımın sanıldığından daha sıkça gerçekleştiğini gösteriyor.

Biyologlar, yıllarca hücresel bazda bir tür epigenetik kalıtımın gerçekleştiğinden şüpheleniyorlardı. Buna vücudumuzdaki farklı hücrelerden örnekler verebiliriz. Örneğin, deri ve beyin hücrelerimiz, tamamıyla aynı DNA’ya sahip olmalarına rağmen farklı şekil ve işlevlere sahipler. Burada deri hücrelerini bölündükten sonra da deri hücresi olarak kalmalarını sağlayacak, DNA haricinde bir düzenek olmak zorunda.

Araştırmacılar, hücreler ve türler arasında DNA haricindeki bir kalıtım sisteminin moleküler kanıtlarını henüz keşfediyorlar. Esas soru ise bu kalıtımın ne kadar sık görülmesi. İsrail’in Tel Aviv Üniversitesi’nden Eva Jablonka ve Gal Raz şöyle söylüyor:

Bu bilgilerin analizi, epigenetik kalıtımın son derece yaygın olduğunu gösteriyor.

Makaleleri; bakteri, protista, mantar, bitki ve hayvanlarda epigenetik kalıtımsal çeşitliliğin önemini gösteriyor. Jablonka ve Raz’ın alıntı yaptıkları makalelerin birinde, meyve sineklerinin belli bir kimyasala maruz bırakılmaları sonucunda en az 13 nesillerinin gözlerinde kıllı çıkıntılar oluştuğu yazıyor. Yine başka araştırma, hamile bir fareye eşeysel hormonlarını etkileyecek bir kimyasalın verilmesi durumunda yavrunun ve sonraki nesillerin hastalıklı olduklarını gösteriyor. Başka bir araştırma ise, kötü ve eksik beslenmiş yetişkinlerin çocuk ve torunlarında kalp hastalıkları ve diyabet riskinin daha yüksek olduğunu ortaya koyuyor. Bütün bu durumlarda ve Jablanka ve Raz’ın alıntı yaptığı öteki vakalarda, bu çeşitliliklerin sebebi, DNA'dan ziyade epigenetik kalıtım. 

Epigenetik kalıtımın 4 tane bilinen mekanizması bulunmakta. Jablonka ve Raz’a göre, bu mekanizmalardan en iyi anlaşılmış olan DNA metilasyonu (metil grubunun bağlanması). Metil, DNA’nın çeşitli bölgelerine bağlanarak bu genlerin aktif ya da pasif olmasını düzenliyor. Genlerin "açılıp kapanması" ile metil, hücre ve canlının şekil ve işlevlerini, DNA’da bir değişiklik yapmadan değiştirebiliyor. Eğer metilin normal düzeni, kimyasal bir yöntemle değiştirilirse, bu yeni düzen de yeni nesillere aktarılabiliyor.

Lamarck Yeniden İncelendi

Jablonka ve Raz şöyle söylüyor:

Bu yeni kalıtım yöntemleri, evrim araştırmaları için de çıkarımlarda bulunuyor. Bu yeni kalıtım yönteminin evrim teorisinde yer bulması, evrimsel düşünceyi geliştiriyor ve kalıtım ile evrime gelişimiyle ilgili bilgiler sunuyor.

Bu, 18. yüzyıl doğa bilimcilerinden Jean Baptiste Lamarck için de bir tür doğrulama niteliğinde. Charles Darwin’den önce sunmuş olduğu evrim teorisinde Lamarck, edinilmiş özelliklerin aktarımının evrimleşmeye sebep olduğunu öne sürmüştü. Zürafaların atalarının yüksek ağaçlardaki dallara uzanabilmek için boyunlarını uzattıklarını, bu çabalarının da boyunlarının gelecek nesillerde daha uzun olmasını sağladığını öne sürmüştü.

Mendel genetiği ve DNA’nın keşfi ile Lamarck’ın fikirleri tamamen gözden düşmüştü. Epigenetik hakkında yapılan araştırmalar, Lamarck’ın zürafaları olmasa da, edinilmiş özelliklerin aktarımı hakkında pek de yanılmamış olduğunu ortaya koyuyor.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 4
  • Tebrikler! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Muhteşem! 1
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2020 06:43:01 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2725

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Enzim
Araştırma
Balık
Yörünge
Erkek
Üreme
Büyük Patlama
Hekim
İhtiyoloji
Memeli
Deniz
Nörobilim
Sağlık
Ağız
Botanik
Deri
Endokrin Sistemi Hastalıkları
Viral Enfeksiyon
Sars Virüsü
Sars Mers
Hamilelik
Charles Darwin
Besin Değeri
Genetik Mühendisliği
Göğüs
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Yalnızca aptallar ve ölüler fikirlerini değiştirmezler. Aptallar değiştirmez, ölüler ise değiştiremez.”
John H. Patterson
Geri Bildirim Gönder