Doğal Çeşitlilik: Ilık Kuzey Atlantik Okyanusu, ABD ve Avrupa'da İklim Değişimine Neden Oluyor!

Doğal Çeşitlilik: Ilık Kuzey Atlantik Okyanusu, ABD ve Avrupa'da İklim Değişimine Neden Oluyor!
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
3 dakika
267 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

1 Nisan 2014’te yayınlanan bir çalışmaya göre, geçtiğimiz kış mevsimlerinde ABD’nin doğu yakası ve Avrupa’da gözlenen aşırı soğuk havaya deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki doğal, uzun vadeli değişimler neden oluyor.

California Irvine Üniversitesi’nden araştırmacılar, Atlantik Çokyıllık Salınımı (AMO) olarak bilinen bir olayın -her 60 ila 70 yılda bir pozitif fazdan negatif faza geçen Kuzey Atlantik deniz yüzeyi sıcaklıklarında gözlenen doğal bir değişim örüntüsü- kışın Kuzey Yarımküre’deki sıcaklık ve yağışları kontrol eden ve Kuzey Atlantik Salınımı (NAO) olarak bilinen atmosferik bir akım örüntüsünü etkileyebileceğini göstermişlerdir.

Çalışma, AMO’nun pozitif fazda ve deniz yüzeyi sıcaklıklarının da ılık olmasının, esas olarak kış mevsiminde NAO negatif fazını teşvik ettiğini gösterdi; bu da Kuzey Atlantik üzerinde kısmî “engellemeler”e yol açarak Avrupa ve doğu ABD üzerinde soğuk hava sistemlerinin hâkim olmasına neden oluyor.

Çalışmanın sonuçları, IOP Publishing dergisinde Environmental Research Letters bölümünde yayınlandı. Araştırmacılar, bu sonuçlara ulaşmak için, geçen yüzyılın gözlemleriyle AMO’nun neden olduğu atmosferik tepkilerin iklim simülasyonlarını birleştirdiler.

Reklamı Kapat

Araştırmacıların gözlemlerine göre, negatif ve daha soğuk fazıyla karşılaştırıldığında AMO’nun pozitif fazı sırasında, Gulf Stream (Körfez Akıntısı) bölgesindeki Atlantik deniz yüzeyi sıcaklıkları, 1,5 °C’ye kadar daha sıcak olabilir. İklim simülasyonları, özellikle deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki bu anomalilerin NAO’daki değişimi teşvik etmede etkili bir rol oynayabileceğini ortaya koyuyor. Çalışmanın baş yazarları Yannick Peings ve Gudrun Magnusdottir, bu konuda şunları söylediler:

“Sonuçlarımız, kış mevsimindeki pozitif AMO’nun esas olarak NAO negatif fazının oluşumunu teşvik ettiğini gösterdi. Kış mevsimindeki NAO genellikle doğu ABD ve kuzeybatı Avrupa’daki soğuk havayla yakından ilişkilidir.”

Söz konusu gözlemler, ayrıca, AMO pozitif fazının NAO üzerinde önemli bir etkisi olabilmesi için 10-15 yıl geçmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Bu gecikmenin nedeni bilinmiyor; bununla birlikte AMO fazlarının ancak zaman içinde tam olarak şeklini alabilmesi, bu gecikmeye bir açıklama olabilir.

1990’ların başlarından beri AMO’nun pozitif bir fazda olması, Birleşik Devletler ve Avrupa’nın ikisinin de son yıllarda yaşadığı aşırı kışları şiddetlendirmiş olabilir.

Bununla birlikte araştırmacılar, AMO’nun gelecekteki gelişimini tam olarak bilemediklerini, çünkü atmosferik akım örüntüsüyle etkileşimlerinde Kutup’taki deniz buzu kaybı, güneş radyasyonundaki değişimler, yanardağ patlamaları ve atmosferde sera gazlarının yoğunlaşması gibi birçok başka etmenin de rol alabileceğini bildiriyorlar. 

AMO, ayrıca, her 60-70 yılda bir görülen değişimlere ek olarak bir yıldan diğerine de şiddetli değişimler gösterir, bu da belirli aşırı kışları AMO’nun etkilerine dayandırmayı zorlaştırır. Bu kış Birleşik Devletler’in doğu yakasında hâkim olan aşırı havaya ilişkin sorulara Yannick Peign şöyle cevap verdi:

2012/2013 kışından farklı olarak bu kış AMO endeksi nispeten daha düşük değerlerdeydi, deniz yüzeyi sıcaklık anomalilerinin örüntüsü de tipik pozitif AMO örüntüsüyle uyumlu değildi. Dahası Avrupa’da yaşanan göreceli olarak yumuşak kışla birlikte NAO da çoğunlukla pozitifti. Dolayısıyla Birleşik Devletler’in doğu yakasında, pozitif AMO’nun belirleyici bir rol oynamış olması pek mümkün değil, gerçi bu soruya cevap vermek için ek çalışma yapmak gerekir. Böyle bir olay atmosfer içindeki büyük değişimlerle uyumludur, diğer dış zorlamalar rol oynamış olabilir. Bundan sonraki çalışmalarımızı Kutup’taki deniz buzu anomalilerine göre AMO’nun rolünü karşılaştırmak üzere yapacağız, deniz buzundaki bu anomalilerin de atmosferik akım örüntüsünü etkiledikleri ve daha soğuk, daha aşırı kışlara neden oldukları gösterilmiştir.
Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 26/07/2021 04:13:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2188

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Büyük Patlama
Veri
Ağız
Maskeler
Örümcek
Sosyal Medya
Ağız Sağlığı
Beyin
Karanlık Enerji
Kimyasal Element
Covid-19
Eczacılık
Sağlık Örgütü
Cansız
Avrupa
Hızlı
Nükleik Asit
Stres
Şehir Hastanesi
Pandemik
Tahmin
Mitler
Aşı
Bilimsel
Uydu
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın