Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Doğal Çeşitlilik: Ilık Kuzey Atlantik Okyanusu, ABD ve Avrupa'da İklim Değişimine Neden Oluyor!

Doğal Çeşitlilik: Ilık Kuzey Atlantik Okyanusu, ABD ve Avrupa'da İklim Değişimine Neden Oluyor!
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

1 Nisan 2014’te yayınlanan bir çalışmaya göre, geçtiğimiz kış mevsimlerinde ABD’nin doğu yakası ve Avrupa’da gözlenen aşırı soğuk havaya deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki doğal, uzun vadeli değişimler neden oluyor.

California Irvine Üniversitesi’nden araştırmacılar, Atlantik Çokyıllık Salınımı (AMO) olarak bilinen bir olayın -her 60 ila 70 yılda bir pozitif fazdan negatif faza geçen Kuzey Atlantik deniz yüzeyi sıcaklıklarında gözlenen doğal bir değişim örüntüsü- kışın Kuzey Yarımküre’deki sıcaklık ve yağışları kontrol eden ve Kuzey Atlantik Salınımı (NAO) olarak bilinen atmosferik bir akım örüntüsünü etkileyebileceğini göstermişlerdir.

Çalışma, AMO’nun pozitif fazda ve deniz yüzeyi sıcaklıklarının da ılık olmasının, esas olarak kış mevsiminde NAO negatif fazını teşvik ettiğini gösterdi; bu da Kuzey Atlantik üzerinde kısmî “engellemeler”e yol açarak Avrupa ve doğu ABD üzerinde soğuk hava sistemlerinin hâkim olmasına neden oluyor.

Çalışmanın sonuçları, IOP Publishing dergisinde Environmental Research Letters bölümünde yayınlandı. Araştırmacılar, bu sonuçlara ulaşmak için, geçen yüzyılın gözlemleriyle AMO’nun neden olduğu atmosferik tepkilerin iklim simülasyonlarını birleştirdiler.

Araştırmacıların gözlemlerine göre, negatif ve daha soğuk fazıyla karşılaştırıldığında AMO’nun pozitif fazı sırasında, Gulf Stream (Körfez Akıntısı) bölgesindeki Atlantik deniz yüzeyi sıcaklıkları, 1,5 °C’ye kadar daha sıcak olabilir. İklim simülasyonları, özellikle deniz yüzeyi sıcaklıklarındaki bu anomalilerin NAO’daki değişimi teşvik etmede etkili bir rol oynayabileceğini ortaya koyuyor. Çalışmanın baş yazarları Yannick Peings ve Gudrun Magnusdottir, bu konuda şunları söylediler:

“Sonuçlarımız, kış mevsimindeki pozitif AMO’nun esas olarak NAO negatif fazının oluşumunu teşvik ettiğini gösterdi. Kış mevsimindeki NAO genellikle doğu ABD ve kuzeybatı Avrupa’daki soğuk havayla yakından ilişkilidir.”

Söz konusu gözlemler, ayrıca, AMO pozitif fazının NAO üzerinde önemli bir etkisi olabilmesi için 10-15 yıl geçmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Bu gecikmenin nedeni bilinmiyor; bununla birlikte AMO fazlarının ancak zaman içinde tam olarak şeklini alabilmesi, bu gecikmeye bir açıklama olabilir.

1990’ların başlarından beri AMO’nun pozitif bir fazda olması, Birleşik Devletler ve Avrupa’nın ikisinin de son yıllarda yaşadığı aşırı kışları şiddetlendirmiş olabilir.

Bununla birlikte araştırmacılar, AMO’nun gelecekteki gelişimini tam olarak bilemediklerini, çünkü atmosferik akım örüntüsüyle etkileşimlerinde Kutup’taki deniz buzu kaybı, güneş radyasyonundaki değişimler, yanardağ patlamaları ve atmosferde sera gazlarının yoğunlaşması gibi birçok başka etmenin de rol alabileceğini bildiriyorlar. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

AMO, ayrıca, her 60-70 yılda bir görülen değişimlere ek olarak bir yıldan diğerine de şiddetli değişimler gösterir, bu da belirli aşırı kışları AMO’nun etkilerine dayandırmayı zorlaştırır. Bu kış Birleşik Devletler’in doğu yakasında hâkim olan aşırı havaya ilişkin sorulara Yannick Peign şöyle cevap verdi:

2012/2013 kışından farklı olarak bu kış AMO endeksi nispeten daha düşük değerlerdeydi, deniz yüzeyi sıcaklık anomalilerinin örüntüsü de tipik pozitif AMO örüntüsüyle uyumlu değildi. Dahası Avrupa’da yaşanan göreceli olarak yumuşak kışla birlikte NAO da çoğunlukla pozitifti. Dolayısıyla Birleşik Devletler’in doğu yakasında, pozitif AMO’nun belirleyici bir rol oynamış olması pek mümkün değil, gerçi bu soruya cevap vermek için ek çalışma yapmak gerekir. Böyle bir olay atmosfer içindeki büyük değişimlerle uyumludur, diğer dış zorlamalar rol oynamış olabilir. Bundan sonraki çalışmalarımızı Kutup’taki deniz buzu anomalilerine göre AMO’nun rolünü karşılaştırmak üzere yapacağız, deniz buzundaki bu anomalilerin de atmosferik akım örüntüsünü etkiledikleri ve daha soğuk, daha aşırı kışlara neden oldukları gösterilmiştir.
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/10/2020 09:49:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2188

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Köpek
Astrofotoğrafçılık
Taksonomi
Organ
Ses
Memeli
Deizm
Kimya
Cinsellik
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Mühendislik
Bakteri
Makale
Depresyon
Diş
Pandemi
Doktor
Maskeler
Tutarlılık
Hastalık
Öğrenme Alanı
Kas
Dünya Dışı Yaşam
Mistisizm
Homo Sapiens
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Beş duyuyla donanmış olan insanlık, kendisi etrafındaki evreni keşfetme yolculuğuna çıkmıştır. Bu yolculuğun adı, bilimdir.”
Edwin Hubble
Geri Bildirim Gönder