Paylaşım Yap
Tüm Reklamları Kapat
Tüm Reklamları Kapat

Dişler Aslında Kemik mi? Dişler Nasıl Gelişir?

Dişler Aslında Kemik mi? Dişler Nasıl Gelişir? Eastern Dental
2 dakika
8,553
Tüm Reklamları Kapat

İnci gibi beyaz dişlerinize bakım yapmak, ağzımızdaki kemik çıkıntılarını cilalamak gibi hissettirebilir. Dişleriniz kemiklerinizle aynı renkte ve kemikler gibi dışı sert ve içi süngerimsi yapıdadır. Ancak dişleriniz de kemik sayılır mı?

Dişler ve kemikler birçok ortak özellik taşımalarına rağmen, bu ikisini birbirinden ayıran bazı temel farklar vardır. Bu yüzden dişler, kemik olarak nitelendirilmezler.

Tüm Reklamları Kapat

Öncelikle, kemiklerin yüzeyi çoğunlukla kolajenden oluşur. Diş yüzeylerinde ise doğal bir kalsiyum fosfat minerali olan hidroksiapatitten meydana gelen ve dişi koruyan bir diş minesi tabakası bulunur.[1] Şaşırtıcı bir şekilde diş minesi kemikten, hatta çelikten bile daha sert olmasına rağmen bunlardan çok daha kırılgan bir yapıdadır. Yani, diş minesini çizmek son derece zor, kırıp parçalamaksa oldukça kolaydır. Ancak kemiklerin aksine, diş minesi kendisini onaramaz. Daha önce National Health Service'de diş hekimliği yapmış olan Ollie Jupes, IFLS'a şunları söylüyor:

Diş minesi, ameloblast adı verilen muhteşem hücrelerden oluşur. Bu hücreler mineyi oluşturmayı bitirdikleri anda ölür. Bu nedenle, diş minesi kendisini onaramaz ya da yeniden oluşturamaz.
Diş minesi (üstte) ve dentin tabakasının (altta) kesit görüntüsü.
Diş minesi (üstte) ve dentin tabakasının (altta) kesit görüntüsü.
Wikimedia Commons

Ayrıca, kemiklerin dış katmanının altında süngerimsi bir kemik tabakası bulunurken, diş minesinin altında "dentin" adı verilen bir tabaka vardır. Jupes, dentin tabakasının dayanıklılık bakımından kemiğe benzediğini ancak kemiklerin aksine kendini yenileyemediğini belirtiyor. Sözlerine şöyle devam ediyor:

Tüm Reklamları Kapat

Diş hekimleri işte bu noktada devreye giriyor. Dentin tabakası içerisinde sinir uçları ve sıvı barındıran mikroskobik kanallarla kaplıdır. Böylece dişleriniz çürüdüğünde acı hissedebilirsiniz.

Sonuç olarak, başta da belirttiğimiz gibi, dişler kemik değildir. O halde dişler nasıl gelişir?

Dişler Nasıl Gelişir?

Dişler, henüz insanlar doğmadan önce gelişmeye başlar. Bebekler doğduklarında süt dişleri diş etlerinin altında gelişmeye devam eder. Süt dişleri bir yıl içerisinde çıkmaya başlar.

Altıncı yaştan itibaren çocukların hem süt dişleri hem de kalıcı dişleri çıkmaya hazırdır. Bütün kalıcı dişler çıktığı zaman, diş çıkarma süreci tamamlanır. Düşen ya da kırılan dişlerin yerine yenisi çıkmaz. Yine de bilim insanları, dişleri yeniden çıkarmanın yollarını aramaktadır.[2]

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Çocukların çenelerinde süt dişlerinin arkasında gelişerek sırasını bekleyen kalıcı dişler bulunur.
Çocukların çenelerinde süt dişlerinin arkasında gelişerek sırasını bekleyen kalıcı dişler bulunur.
Wikimedia Commons

Öte yandan kemikler, insan hayatı boyunca kendilerini onarmaya ve yenilemeye devam eder. Böylece çocukların boyunun uzayabilmesi için iç içe geçmiş kemik parçalarından oluşan kemik yapılarına gerek kalmaz.

Yani dişlerin ve kemiklerin gelişim süreçleri de oldukça farklıdır.

Bu Makaleyi Alıntıla
Okundu Olarak İşaretle
45
0
  • Alıntılı Paylaş
  • Tekrar Paylaş
  • Alıntılı Paylaşımları Göster
Paylaş
Sonra Oku
Notlarım
Yazdır / PDF Olarak Kaydet
Bize Ulaş
Yukarı Zıpla

İçeriklerimizin bilimsel gerçekleri doğru bir şekilde yansıtması için en üst düzey çabayı gösteriyoruz. Gözünüze doğru gelmeyen bir şey varsa, mümkünse güvenilir kaynaklarınızla birlikte bize ulaşın!

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 20
  • Merak Uyandırıcı! 10
  • Bilim Budur! 6
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Muhteşem! 2
  • İnanılmaz 1
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: IFL Science | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/02/2024 19:33:51 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/11704

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Tüm Reklamları Kapat
Keşfet
Akış
İçerikler
Gündem
Kedigiller
Göğüs Hastalığı
Kitlesel Yok Oluş
Uygulama
Üreme
Siyah
Modern
Genel Halk
Canlılık
Nöron
Mikrobiyoloji
Sağlık
Yavru
Sinaps
Doğa Olayları
Filogenetik
Antikor
Nükleer
Hastalık Kataloğu
Evrim Tarihi
Sıvı
Yeşil
Malzeme
İlaç
Burun
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Video Konu Önerisi
Başlık
Gündem
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Ekle
Soru Sor
Sosyal
Yeniler
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Youtube
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Havacılık Tarihinin 90 Yıllık En Gizemli Olayı Çözülmüş Olabilir mi?
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Duvarın İçinden Geçebilen Oyuncak Nasıl Çalışıyor? | Sihirli Kılıç!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Bu Takviyeyi İçin, Bebekleri Kurtarın!
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Evrenin Yaşını Nereden Biliyoruz?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Batarya Gizemi: Modern Piller Nasıl Çalışıyor ve Neden Bu Kadar Az Gidiyor?
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000
Bu Makaleyi Alıntıla
Evrim Ağacı Formatı
APA7
MLA9
Chicago
R. Funnell, et al. Dişler Aslında Kemik mi? Dişler Nasıl Gelişir?. (30 Nisan 2022). Alındığı Tarih: 25 Şubat 2024. Alındığı Yer: https://evrimagaci.org/s/11704
Funnell, R., Özyazgan, O., Alparslan, E. (2022, April 30). Dişler Aslında Kemik mi? Dişler Nasıl Gelişir?. Evrim Ağacı. Retrieved February 25, 2024. from https://evrimagaci.org/s/11704
R. Funnell, et al. “Dişler Aslında Kemik mi? Dişler Nasıl Gelişir?.” Edited by Eda Alparslan. Translated by Okan Özyazgan, Evrim Ağacı, 30 Apr. 2022, https://evrimagaci.org/s/11704.
Funnell, Rachael. Özyazgan, Okan. Alparslan, Eda. “Dişler Aslında Kemik mi? Dişler Nasıl Gelişir?.” Edited by Eda Alparslan. Translated by Okan Özyazgan. Evrim Ağacı, April 30, 2022. https://evrimagaci.org/s/11704.
ve seni takip ediyor
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close