Gece Modu

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Dişlerimiz, diş etine gömülü kemiksi yapılardır. Omurgalıların dişleri, evrimsel süreçte kemiksi dermal plakalarda (deri plakalarından) farklılaşma sonucu oluşmuştur. Kökenleri, balıklara kadar gitmektedir. Biz insanlar da karasal omurgalılar olduğumuz için, bizler de dişlerimizi aynı şekilde balıksı atalardan miras aldık.

Dişlerde taç ve en az bir adet kök bulunur. Taç kısmı, hepimizin ağzında görülen, diş etinin üzerinde bulunan tabakadır. Kök ise, diş etinin altında, alveolar kemik adı verilen çene kemiği parçalarına bağlıdır. Bu bağlantı, periodontal ligament ile sağlanır. Kökün "boyun" adı verilen kısmı, diş etimizle sarılıdır. Diş eti, özelleşmiş bir bağ dokudur ve ağız boşluğumuzdaki mukus tabakasıyla kaplıdır. İşte bu kök ve taç kısımları, türden türe farklılık gösterebilir.

Diş Teli Nasıl Çalışır?

Diş tellerinin çalışma prensibi ise oldukça basittir: Diş teli, belirli süreler boyunca, belirli kuvvetler altında dişlerimizi diş hekimi tarafından belirlenen yönlere çekerek, dişlerin belirli yönlerde hareket etmesini sağlar.

Gelin bu düzelme sürecinin neye benzediğine bir bakış atalım. Aşağıda izleyeceğiniz, ergenlik dönemine girmiş bir hastanın 11 yaşındayken takmaya başladığı diş tellerinin 18 ay süresince dişler üzerinde etkisinin hızlandırılmış bir görüntüsüdür.

Hasta, Dr. Thomas Rocke tarafından tedavi edilmiştir. Görüntüler, Amerikan Ortodonti Derneği tarafından kayda alınmıştır.

Diş Telinin Parçaları ve Mekanizması

Bunu yapmak için şu parçalar kullanılır:

  • Diş braketleri, dişin ön tarafına tutunan ufak, kare şeklindeki yapışkanlardır. Bunlar, üzerlerine uygulanan diş yapıştırıcıları sayesinde diş ile bütünleşirler; böylece diş telleri, üzerlerine binen kuvvet altında dişten kopmaz.
  • Ortodontik bantlar, paslanmaz çelikten veya şeffaf (ya da diş renginde) malzemelerden üretilen elastik yapılı kısımdır. Bunlar, dişin etrafına sarılarak teller için tutunacak yer sağlarlar.
  • Aralayıcılar, dişler arasına yerleştirilerek dişlerin ayrılmasını sağlar; böylece diş teli yerleştirilebilir.
  • Düğümler, ufak kauçuk halkalardır. Diş telinin yerleştirilmesini sağlarlar.
  • Yaylar, dişleri istenen yönlerde itmek veya çekmek için kullanılır.

Bunun haricinde diş telleri birçok ek parça kullanarak dişlere sabitlenir ve diş hekimi tarafından belirlenen kuvvetleri, gerekli yönlerde uygulayarak çarpık veya yamuk dişlerin konumlarını düzeltir.

Diş Telini Kaç Yaşında Kullanmalıyım?

Her yaşta diş teli kullanmak mümkündür; ancak daha erken yaşlarda kemik gelişimi henüz tamamlanmadığı için işlemler daha kolay yapılabilmektedir. İleri yaşlarda kullanılan diş telinde sonuç almak biraz daha zor olabilmektedir ve sadece diş teli istenen sonuçları almak için yeterli olmayabilir.

Ne Süreyle Diş Teli Kullanmam Gerekir?

Ne yazık ki diş telinin kullanım süresi sabit değildir ve kişiden kişiye değişir. Bu süreyi belirleyecek faktörler arasında dişlerdeki bozukluk miktarı, ağızda bulunan hareket edilebilir alan miktarı, dişlerin kat etmesi gereken mesafe miktarı; dişlerin, diş etinin ve destekleyici kemiğin sağlık düzeyi ve hepsinden önemlisi, hastanın hekim önerilerini ne kadar ciddiyetle takip ettiği bulunmaktadır.

Ortalama bir süre vermek gerekirse, birçok diş telinin yaklaşık 1-3 sene boyunca kullanılması gerektiğini söyleyebiliriz. Bu süre dolup da diş teli çıkarıldıktan sonra da ilk 6 ay boyunca bir sabitleyici kullanılması gerekmektedir. Bu sabitleyici, ilk 6 aydan sonra, sadece geceleri de olsa yıllar boyu kullanılır.

Diş Hekimine Ne Sıklıkla Gitmem Gerekir?

Diş teli takıldıktan sonra yaklaşık olarak her ay 1 defa hekim denetiminden geçmeniz gerekecektir. Diş hekimi, diş telinin istendiği gibi çalışıp çalışmadığını kontrol edecek ve diş telinde gerekli ayarlamaları yapacaktır. Bu ayarlamalar genellikle yayların sıkılması veya gevşetilmesi şeklinde olacaktır.

Eğer belirli bir sürede beklenen değişimler sağlanamazsa, diş telinin yeterli gelmediği sonucuna varılarak kafanın tamamına takılan araçlar kullanmak gerekebilir.

Diş Telleri Acıtır mı?

Diş tellerinin kendisi acı vermemektedir; ancak yine de diş tellerinin takılması sonrası ağzınızda ağrı ve rahatsızlık hissi deneyimleyebilirsiniz. Bu gibi durumlarda hekiminiz size çeşitli ağrı kesiciler önerebilecektir; bunu hekiminizle görülebilirsiniz.

Eğer diş telleri ayarlandıktan sonra dayanılması güç düzeyde acılar çekiyorsanız, mutlaka hekime bunu söylemelisiniz. Duruma bağlı olarak diş telleriniz yeniden ve farklı konfigürasyonlarda ayarlanabilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • 3
  • 8
  • 5
  • 1
  • 1
  • 1
  • 0
  • 2
  • 0
  • 1
  • 0
  • 1
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • WebMD. Dental Braces And Retainers. (2019, Haziran 04). Alındığı Tarih: 04 Haziran 2019. Alındığı Yer: WebMD

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 17/09/2019 14:33:59 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/7645

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Soru Sorun!
Öğrenmeye Devam Edin!
Evrim Ağacı %100 okur destekli bir bilim platformudur. Maddi destekte bulunarak Türkiye'de modern bilimin gelişmesine güç katmak ister misiniz?
Destek Ol
Gizle
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir bilim insanı kimdir? Bir anahtar deliğinden, doğanın anahtar deliğinden, bakıp da neler olup bittiğini öğrenmeye çalışan meraklı bir insandır.”
Jacques Cousteau
Geri Bildirim Gönder