Dev Kaplumbağalar Neden Çok Uzun Yaşarlar?

Dev Kaplumbağalar Neden Çok Uzun Yaşarlar?
Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
4 dakika
49,826 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat

Kalküta Hayvanat Bahçesi'nde, Çarşamba günü Adwaitya isimli bir dev kaplumbağa 255 yaşında öldü. Adwaitya, 18. yüzyılın ortalarında Seyşel Adaları'ndan Hindistan'a, İngiliz sömürge yöneticisi Robert Clive'a hediye olarak getirilmişti. Peki, dev kaplumbağalar, neden bu kadar uzun süre yaşıyorlar?

Daha etkili bir şekilde üreyebilmek için. Uzun yaşam süresi, belirli hayvan türleri için evrimsel avantaj sağlar. Eğer, düzenli olarak üremenizin zor olduğu, öngörülemez ve çetin bir ortamda yaşıyorsanız, uzun süre hayatta kalmak anlamlı olacaktır (örneğin, çöl hayvanları ölene dek oldukça yaşlanırlar). Ayrıca, bir şekilde düzensiz doğum yapıyorsanız ya da yavrularınızın her birinin bakımı için çok uzun zaman harcıyorsanız, yine uzun yaşamanız gerekir.

Fotoğrafta gördüğünüz anne kaplumbağa 140 yaşında olduğu düşünülen bir Afrika Mahmuzlu Kaplumbağası. Bilimsel adıyla Geochelone sulcata. Afrikalı bireylerin 150 yaşına kadar ulaşabildiği biliniyor. Annesinin kafasına konmuş olan ufaklık ise sadece 5 günlük. Bir aksilik olmadığı takdirde, upuzun sürecek bir ömrün ilk adımlarını atıyor.
Fotoğrafta gördüğünüz anne kaplumbağa 140 yaşında olduğu düşünülen bir Afrika Mahmuzlu Kaplumbağası. Bilimsel adıyla Geochelone sulcata. Afrikalı bireylerin 150 yaşına kadar ulaşabildiği biliniyor. Annesinin kafasına konmuş olan ufaklık ise sadece 5 günlük. Bir aksilik olmadığı takdirde, upuzun sürecek bir ömrün ilk adımlarını atıyor.

Her tür kendi "yaşam öyküsü"ne sahiptir; bir diğer deyişle genlerini bir sonraki nesle aktarma zamanını belirleyen bir programa... Bazı hayvanlar, zamanlarını ve enerjilerini daha çok yavrulamak için ayırırlar; diğerleri ise daha uzun yaşamak için. Çevrede birçok avcının olduğu durumda, bir hayvan hayatını hızlı yaşamaya eğilimlidir - ve eğer genç ölecekse, mümkün olduğunca erken yavrulaması gerekir. (Bu strateji sadece, yavruların beslenmesine yetecek kadar yiyeceğin olduğu öngörülebilir bir çevrede işe yarar.) Öte yandan, uzun ömürlü havyanlar, sık sık, kendilerini avcı hayvanlardan korumak için yöntem geliştirmişlerdir.

Bu nedenle, kaplumbağa, armadillo ve böcek gibi zırhlı hayvanlar, benzer büyüklükteki diğer hayvanlara kıyasla daha uzun süre yaşarlar. Uçan hayvanlar da avantaja sahiptir; yarasalar, muhtemelen yırtıcılardan daha kolay kaçabildikleri için, kemirgenlerden daha uzun süre yaşarlar. Zehirli hayvanlar da, aynı şekilde, uzun süre yaşayabilirler. Avlanmaya karşı herhangi bir güçlü savunma sistemi benzer sonuç verir.

Reklamı Kapat

Dev kaplumbağanın, korunma için zırhlı bir kabuğu vardır, ancak uzun yaşamla ilintili başka birkaç özelliğe daha sahiptir. Bir ada türü olarak, tarihi boyunca yırtıcı hayvanlara karşı doğal korumanın avantajına sahiptir. Ayrıca oldukça iridir, ve büyük hayvanlar, küçük hayvanlara göre daha uzun yaşamaya eğilimlidirler (büyük hayvanlar uzun yaşar kuralının pek çok istisnası vardır - örneğin, küçük yarasalar).

Tüm bu faktörler, hayvanın evrimsel tarihi boyunca birbiriyle etkileşim içindedir, dolayısıyla bir özelliğin diğerine sebep olduğunu söyleyemeyiz. Bir kaplumbağanın, kabuğu olduğu için ya da büyük olduğu için 255 yaşına kadar yaşayabildiği sonucuna varamayacağımız gibi, bu kadar uzun süre yaşadığı için bir kabuğa ya da büyük bir cüsseye sahip olduğunu da söyleyemeyiz. Başka hayvan türleri - özellikle büyük beyinliler - tamamen başka sebeplerden ötürü uzun yaşam süresine sahiptirler. Genellikle, hayvan ne kadar sosyal ise, o kadar uzun süre yaşar. Toplu halde yaşayan böcekler, yalnız yaşayan türlere göre daha uzun ömre sahiptirler. Bazı sinekler sadece birkaç gün yaşarken, bir kraliçe termit 30 yıla kadar yaşayabilir.

Galapagos Kaplumbağaları Güney Amerika'ya Nasıl Ulaştı?

Galapagos kaplumbağaları, ya da bilimsel adlarıyla Geochelone nigra, 417 kilograma ulaşabilen, koruma altında 170 yıla kadar yaşayabilen bir canlıdır. Günümüzde yaşayan en büyük kaplumbağa türüdür. Şu anda Dünya üzerinde sadece Ekvador'un 1000 kilometre batısındaki Galapagos Adaları'nda ve Tanzanya'nın 700 kilometre doğusundaki Aldabra'da bulunmaktadırlar. Ancak kaplumbağalar Galapagos Adaları'nda evrimleştikten sonra insanlar tarafından Aldabra'da yetiştirilmişlerdir. 

Bu kaplumbağaların ataları Güney Amerika'dan deniz yoluyla adalara ulaşmışlardır. Bu atalar muhtemelen günümüzde Arjantin ve Paraguay topraklarından ayrılarak gelmişlerdir; çünkü buralarda yaşayan Chaco kaplumbağası, Galapagos kaplumbağalarının en yakın akrabasıdır. Yapılan genetik analizler, tek bir dişinin veya 1 çift kaplumbağanın bile Galapagos'a ulaşmasının, bu adalarda stabil bir kaplumbağa popülasyonu oluşturulabilmesi için yeterli olduğunu göstermektedir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kaplumbağanın atalarının yüzerek veya doğal sallarda ("raft") bu adalara ulaşmış olmaları çok olasıdır; çünkü bu kaplumbağalar karasal olsalar bile su yüzeyinde rahatlıkla kalabilirler, kafalarını yukarı uzatarak rahatlıkla nefes alabilirler ve yemek ile su olmaksızın aylarca hayatta kalabilirler. Pek iyi yüzücü olmasalar da, günümüzdeki Humboldt Akıntısı gibi güçlü akıntılardan birine yakalanmaları, onları rahatlıkla adalara sürüklemiş olacaktır. 

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Tebrikler! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 4
  • Muhteşem! 3
  • Bilim Budur! 3
  • İnanılmaz 1
  • Umut Verici! 1
  • Üzücü! 1
  • Güldürdü 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Türev İçerik Kaynağı: Slate | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 04/08/2021 05:35:43 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1456

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Bitkiler
Kozmik Mikrodalga Arkaplan Işıması (Cmb)
Hücre
Şüphecilik
Karbon
Cinsellik Araştırmaları
Amerika Birleşik Devletleri
Genetik Müdahale
Analiz
Göğüs
Dişler
Irk
Uydu
Köpekler
Deri
Zeka
Besin Değeri
Dünya Sağlık Örgütü
Sars-Cov-2
Hava
Koaservat
Nöron
Köpek
Bağışıklık
Saç
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın