Tüm Reklamları Kapat

Delilik Tanımının Güçlüğü ve Değişkenliği

2dk
Delilik Tanımının Güçlüğü ve Değişkenliği
Tüm Reklamları Kapat

Bu Makalede Neler Öğreneceksin?

Bu bölümü yapay zekâ hazırlar.
  • Delilik, geniş ve belirsiz bir kavram olup, toplumdan topluma ve zamandan zamana değişen 'normal' zihinsel ve davranışsal örüntülerle tanımlanması zor bir durumdur.
  • 19. yüzyılda akıl hastanesine yatırılma gerekçeleri arasında toplumsal normlara uymayan birçok davranış ve durum yer alırken, günümüzde bu durumların çoğu zihinsel hastalık olarak kabul edilmemektedir.
  • Bilimsel ilerlemeler sayesinde, zihinsel ve bedensel sağlık sorunları daha doğru tanımlanmakta ve tedavi edilebilmektedir, böylece eskiden delilik sayılan birçok durum açıklığa kavuşmuştur.

Delilik (çılgınlık, cinnet), ne yazık ki tanımlaması son derece zor olan zihinsel durumlardan birisidir. Öyle ki, son derece geniş bir şekilde "anormal zihinsel ve davranışsal örüntüler" olarak tanımlanır. Bir diğer deyişle, "normal" olmayan her ruh hali bir nevi delilik hali olarak görülmektedir. Elbette ki, bu tanımın sıkıntıları aşikardır. Böylesine geniş bir tanımı bile işlevsel kılmak isteyecek olsak, "normal" olan zihinsel ve davranışsal örüntüleri tanımlamamız gerekir. Ancak bu pek mümkün değildir, çünkü toplumun ve bireylerin "normal"i zamandan zamana ve mekandan mekana değişmektedir. Üstelik toplumsal normlardan sapan her davranış delilik olarak görülemeyeceği gibi, deliliğin en sık görülen sonuçlarından biri olan "topluma zarar verilmesi" de her zaman deliliğin belirtisi olmak zorunda değildir. Zaten günümüzde "delilik" tıbbi bir terim olmaktan çıkmış, eskiden "delilik sebebi" olarak görülen birçok hastalık daha net bir şekilde tanımlanarak özel isimler kazanmıştır.

19. yüzyılda insanların akıl hastanesine yatırılması gerektiğini düşündüren durumlara dair bir liste, deliliğin tanımlanmasının ne kadar zor olduğunu ve psikiyatrinin son 1.5 asırda ne kadar geliştiğinin harika bir göstergesidir. Bu listede yer alan sorunlar, 1864-1889 yılları arasında insanların Trans-Allegheny Akıl Hastanesine yatırılan bazı hastaların gerekçeleridir:

• Kafa Atması ve Meslek Sorunları

Tüm Reklamları Kapat

• At Tarafından Kafaya Atılan Çife

• Kalıtsal Yatkınlıklar

• Kocanın Kötü Davranması

• Hayali Kadın Problemleri

Tüm Reklamları Kapat

• Kıskançlık ve Dine İnanmak

• Üşengeçlik

• Erkek Çocuğun Evlendirilmesi

• Masturbasyon ve Sifilis

• 30 Yıl Boyunca Masturbasyon Yapma

• Doğum Kontrol Hapları Kullanmak

• Adet Sorunları

Tüm Reklamları Kapat

• Zihinsel Heyecanlılık Hali

• Roman Okumak

• Seks Düşkünlüğü (Nimfomani)

• Uyuşturucu Kullanımı

• Aklın Fazla Çalışması

• Dine Aşırı Düşkünlük

• Zihinsel Güçlerin Fazla Kullanımı

Tüm Reklamları Kapat

• Ebeveynlerin Kuzen Oluşu

• Düzenli Olarak Trip Atma

• Tütün Kullanımı ve Masturbasyon

• Politikaya Heyecan Duyma

• Politikayla İlgilenme

• Dine Heyecan Duyma

• Ateş ve Hukuki Bir Davanın Kaybedilmesi

• Trip Atma ve Kocanın Dışlanması

• Astım

• Kötü Birliktelik

• Kötü Alışkanlıklar ve Politikadan Heyecanlanmak

Tüm Reklamları Kapat

• Kötü Viski Tüketimi

• Kanlı Akıntı

• Beyin Ateşi

• İş Sebebiyle Gerilme

• Karbonik Asit Gazı

• Beynin Tıkanması

Tüm Reklamları Kapat

• Çocukların Savaşta Ölmesi

• Askerde Tuzağa Düşürülme

• Çılgınca Masturbasyon

• Koca Tarafından Dışlanma

• Çapkınlık

• Evlilik Dahilindeki Istırap

Tüm Reklamları Kapat

• Evlilik Sorunları

• Ödem

• Epileptik Saplantılar

• Abartılı Cinsel İstismar

• Görev Sırasında Heyecanlanma

• Maruz Kalma ve Kalıtsal Sorunlar

Tüm Reklamları Kapat

• Sahtekarlık

• Ateş ve Kıskançlık

• İtfaiyecilik

• Masturbasyonun Baskılanması

• Adetin Baskılanması

• Savaş

Tüm Reklamları Kapat

• Ömür

• İdrar Sorunları

• Cinsel Aşırılık

• Sürekli Ahlak Bozukluğu

• Kadınlarla Yaşanan Sorunlar

• Batıl İnançlar

Tüm Reklamları Kapat

• Kız Çocuğunun Vurulması

• Çiçek Hastalığı

• Kafada Fikirlerin Toplanması

• Açgözlülük

• Keder

• Silah Yarası

Tüm Reklamları Kapat

• Kocanın Öldürüldüğüne Dair Söylentiler Duyma

• Kendi Kendine Zarar Verme

• Savaş Sırasında Attan Düşme

Liste böyle uzayıp gitmektedir. Ancak görülebileceği gibi, burada sayılanların ezici bir çoğunluğu zihinsel bir hastalık bile değilken, geri kalanlarının önemli bir kısmı da günümüzde çok net bir şekilde tanınan ve basit yöntemlerle kolaylıkla çözülebilecek sorunlardır.

İşte birikerek ilerleyen bilim sayesinde başardığımız en önemli işlerden birisi, vücudumuzun sorunlarına çok daha isabetli tanılar koyabiliyor (ve bunları tedavi edebiliyor) olmamızdır.

Rastgele Yazıya Git
5
Alt Başlıklar
MAKALE SONRASI

Bu makale üzerine konuşmaya devam et

Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.

Bilimsel bir hata mı gördün?
Bu Makale Sana Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler!
    Tebrikler!
    2
  • Mmm... Çok sapyoseksüel!
    Mmm... Çok sapyoseksüel!
    1
  • Merak Uyandırıcı!
    Merak Uyandırıcı!
    1
  • Grrr... *@$#
    Grrr... *@$#
    1
  • Muhteşem!
    Muhteşem!
    0
  • Bilim Budur!
    Bilim Budur!
    0
  • Güldürdü
    Güldürdü
    0
  • İnanılmaz
    İnanılmaz
    0
  • Umut Verici!
    Umut Verici!
    0
  • Üzücü!
    Üzücü!
    0
  • İğrenç!
    İğrenç!
    0
  • Korkutucu!
    Korkutucu!
    0
Kategoriler ve Etiketler
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Jerreat. 'Women Trouble', Immorality And Post Traumatic Stress From Fighting In The Civil War: The Reasons Patients Were Admitted To A Lunatic Asylum In The 1800S. (29 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 29 Haziran 2020. Alındığı Yer: DailyMail | Arşiv Bağlantısı
Tüm Reklamları Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?

Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 30.10.2026 00:18:18 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/4443

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.

Keşfetmeye Devam Et