Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Delilik Tanımının Güçlüğü ve Değişkenliği

Delilik Tanımının Güçlüğü ve Değişkenliği
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Delilik (çılgınlık, cinnet), ne yazık ki tanımlaması son derece zor olan zihinsel durumlardan birisidir. Öyle ki, son derece geniş bir şekilde "anormal zihinsel ve davranışsal örüntüler" olarak tanımlanır. Bir diğer deyişle, "normal" olmayan her ruh hali bir nevi delilik hali olarak görülmektedir. Elbette ki, bu tanımın sıkıntıları aşikardır. Böylesine geniş bir tanımı bile işlevsel kılmak isteyecek olsak, "normal" olan zihinsel ve davranışsal örüntüleri tanımlamamız gerekir. Ancak bu pek mümkün değildir, çünkü toplumun ve bireylerin "normal"i zamandan zamana ve mekandan mekana değişmektedir. Üstelik toplumsal normlardan sapan her davranış delilik olarak görülemeyeceği gibi, deliliğin en sık görülen sonuçlarından biri olan "topluma zarar verilmesi" de her zaman deliliğin belirtisi olmak zorunda değildir. Zaten günümüzde "delilik" tıbbi bir terim olmaktan çıkmış, eskiden "delilik sebebi" olarak görülen birçok hastalık daha net bir şekilde tanımlanarak özel isimler kazanmıştır.

19. yüzyılda insanların akıl hastanesine yatırılması gerektiğini düşündüren durumlara dair bir liste, deliliğin tanımlanmasının ne kadar zor olduğunu ve psikiyatrinin son 1.5 asırda ne kadar geliştiğinin harika bir göstergesidir. Bu listede yer alan sorunlar, 1864-1889 yılları arasında insanların Trans-Allegheny Akıl Hastanesine yatırılan bazı hastaların gerekçeleridir:

• Kafa Atması ve Meslek Sorunları

• At Tarafından Kafaya Atılan Çife

• Kalıtsal Yatkınlıklar

• Kocanın Kötü Davranması

• Hayali Kadın Problemleri

• Histeri (Duygusal aşırılık)

• Ahlaksız Yaşantı

• Hapse Düşme

• Kıskançlık ve Dine İnanmak

• Üşengeçlik

• Erkek Çocuğun Evlendirilmesi

• Masturbasyon ve Sifilis

• 30 Yıl Boyunca Masturbasyon Yapma

• Doğum Kontrol Hapları Kullanmak

• Adet Sorunları

• Zihinsel Heyecanlılık Hali

• Roman Okumak

• Seks Düşkünlüğü (Nimfomani)

• Uyuşturucu Kullanımı

• Aklın Fazla Çalışması

• Dine Aşırı Düşkünlük

• Zihinsel Güçlerin Fazla Kullanımı

• Ebeveynlerin Kuzen Oluşu

• Düzenli Olarak Trip Atma

• Tütün Kullanımı ve Masturbasyon

• Politikaya Heyecan Duyma

• Politikayla İlgilenme

• Dine Heyecan Duyma

• Ateş ve Hukuki Bir Davanın Kaybedilmesi

• Trip Atma ve Kocanın Dışlanması

• Astım

• Kötü Birliktelik

• Kötü Alışkanlıklar ve Politikadan Heyecanlanmak

• Kötü Viski Tüketimi

• Kanlı Akıntı

• Beyin Ateşi

• İş Sebebiyle Gerilme

• Karbonik Asit Gazı

• Beynin Tıkanması

• Çocukların Savaşta Ölmesi

• Askerde Tuzağa Düşürülme

• Çılgınca Masturbasyon

• Koca Tarafından Dışlanma

• Çapkınlık

• Evlilik Dahilindeki Istırap

• Evlilik Sorunları

• Ödem

• Epileptik Saplantılar

• Abartılı Cinsel İstismar

• Görev Sırasında Heyecanlanma

• Maruz Kalma ve Kalıtsal Sorunlar

• Sahtekarlık

• Ateş ve Kıskançlık

• İtfaiyecilik

• Masturbasyonun Baskılanması

• Adetin Baskılanması

• Savaş

• Ömür

• İdrar Sorunları

• Cinsel Aşırılık

• Sürekli Ahlak Bozukluğu

• Kadınlarla Yaşanan Sorunlar

• Batıl İnançlar

• Kız Çocuğunun Vurulması

• Çiçek Hastalığı

• Kafada Fikirlerin Toplanması

• Açgözlülük

• Keder

• Silah Yarası

• Kocanın Öldürüldüğüne Dair Söylentiler Duyma

• Kendi Kendine Zarar Verme

• Savaş Sırasında Attan Düşme

Liste böyle uzayıp gitmektedir. Ancak görülebileceği gibi, burada sayılanların ezici bir çoğunluğu zihinsel bir hastalık bile değilken, geri kalanlarının önemli bir kısmı da günümüzde çok net bir şekilde tanınan ve basit yöntemlerle kolaylıkla çözülebilecek sorunlardır.

İşte birikerek ilerleyen bilim sayesinde başardığımız en önemli işlerden birisi, vücudumuzun sorunlarına çok daha isabetli tanılar koyabiliyor (ve bunları tedavi edebiliyor) olmamızdır.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  • J. Jerreat. 'Women Trouble', Immorality And Post Traumatic Stress From Fighting In The Civil War: The Reasons Patients Were Admitted To A Lunatic Asylum In The 1800S. (29 Haziran 2020). Alındığı Tarih: 29 Haziran 2020. Alındığı Yer: DailyMail | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 21/10/2020 02:15:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4443

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Kategoriler ve Etiketler
Tümünü Göster
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Rna
Hamile
Fizik
Uterus
Toplum
Gazetecilik
Deprem
Dağılım
Stres
Nörobilim
Yok Oluş
Eşcinsellik
Galaksi
Fare
Nöron
Evrimsel Tarih
Fotoğraf
Algı
Uçuş
Elektron
Homo Sapiens
Kitap
Parçacık
Coğrafya
İnsanlar
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Sürdürülebilir değişimler yaratmanın tek yolu ödün vermektir. Değer verdiğiniz şeyleri unutmadığınız sürece ödün vermekte hiçbir sakınca yoktur.”
Jane Goodall
Geri Bildirim Gönder