Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Defibrilatör Nedir, Ne Zaman Kullanılır?

Filmlerdeki "60'a Ayarla, Şarj Oluyor, Açılın, Bızzt!" Sahneleri Ne Kadar Gerçekçi?

Defibrilatör Nedir, Ne Zaman Kullanılır?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Filmlerin vazgeçilmezlerinden biri dramatik defibrilasyon sahneleridir. Daha yaygın tabiriyle, duran bir kalbe elektrik şoku verme sahneleri. Hepsi aynı şekilde gelişir: Beklenmedik bir anda, baş rol oyuncusunun veya o karakterle doğrudan ilişkili birinin ambulansta veya hastanede kalbi durur. Bunu nasıl anlarız? Tabii ki meşhur "düz çizgi" ve uzun "biiip" sesiyle.

Yakışıklı veya güzel bir doktor hemen olaya müdahale eder, hemşireye ya da görevli birine bir voltaj değeri söyler, iki defibrilatör pedalını birbirine sürter, sonra hastanın üzerine koyar, etraftakilere "Açılın!" der ve pedal üzerindeki tuşlara basar: Bızzt!

Hastanın göğsü hızla yattığı yerden kalkar, kasları gerilir, şöyle bir sarsılır, vücudu bir yay çizer ve sonra geri iner. Hemen gözler çizginin değişimindedir. Şok verildiğinde şöyle bir dalga tepeciği oluşur, eğer işe yaramadıysa, o tekrar düz çizgiye döner.

Tekrar ve daha şiddetli bir şok verilir. Tekrar, tekrar ve tekrar. Çoğu filmde ne yazık ki dönüş olmaz, dramatik bir müzik girer, birileri ağlar. Bazılarındaysa o şoka bağlı atımdan sonra zayıf bir sinyal alınır ve hastanın kalbi normale döner. Doktor, muzaffer bir edayla gözlerini ufka diker, hasta yakınları sevinç gözyaşlarına boğulur, falan ve filan...

Gerçek hayattaysa, bunların yarısı yanlıştır, diğer yarısı ise asla yaşanmaz. Çünkü defibrilatör, tam olarak böyle bir alet değildir, etkileri filmde gösterildiği gibi olmaz ve hiçbir zaman filmlerde gösterildiği zamanlarda kullanılmaz!

Defibrilatör Nedir, Ne Zaman Kullanılır?

Defibrilatör, hayatı tehlikeye atabilecek kardiyak (kalple ilgili) ritim bozukluklarında, ventriküler (kalp karıncıklarındaki) fibrilasyonda (V-fib) ve kalp atımı alınamayan ventriküler taşikardi (V-tach) durumunda kullanılır. Bu sayılan durumların kalp durmasına (kardiyak arest) neden olmadan önce önlenebilmesi için kullanılır. Kalp durduktan sonra (buna asistol denir) defibrilatör işe yaramaz, sadece ilaçlar ve CPR (Kardiyopulmoner Resüsitasyon veya "yapay solunum") işe yarar. Filmlerde görülen düz çizgi, neredeyse her zaman kalp durmasına işaret etmektedir; dolayısıyla defibrilatör bu durumlarda neredeyse hiç kullanılmaz, işin dramatize edilmesinden ibarettir. Bu, birinci hata veya abartmadır.

Defibrilatörler, yaklaşık 3000 voltluk bir potansiyel fark uygularlar. Bu, kulağa muazzam gelse de, bu elektrik potansiyeli 1 saniyenin 1000'de birinden daha kısa süre için uygulanır. Buna rağmen bu sürede geçen akım, 100 Wattlık bir ampulü 23 saniye boyunca yakabilir. Yine de bu tür bir uygulama, neredeyse hiçbir zaman hastayı yay gibi gerip, göğsünü havaya fırlatırcasına hoplatmaz. Eğer ki pedallar yerleştirilmesi gereken noktalara yerleştirilirse, kaslar bu şoktan oldukça az etkilenirler ve bu nedenle pek kasılmazlar. Kaslar kasılmadığında, göğüs yukarı doğru fırlayamaz. Sadece kötü veya isabetsiz yerleştirildiğinde ve bazı özel durumlarda kaslar da şiddetle uyarılır. Bu zamanlarda bile, sadece sert bir titreme görülür, hasta yay şeklini almaz, göğüs yukarı fırlamaz. Bu da, ikinci hata veya abartmadır.

Bir diğer hata, bu şokun amacıyla ilgilidir. Sanki elektrik şoku vermek, düzensiz bir ritmi düzene sokuyor ve kalbi tekrar çalıştırıyor gibi anlatılmaktadır. Halbuki olan, tam tersidir: bu devasa elektrik şoku, kalbi ani bir şekilde asistole (kalp durması haline) sokar. Ancak beyin ve kalbin kendi sinir ağı, tekrar elektrik atımları ürettiği için, bu anlık kalp durmasından sonra tekrar eski ritminde, normal şekilde çalışır (şok işe yararsa tabii). Yani şokun temel amacı, kalbi normal ritmine sokmak değil, kalbi anlık olarak durdurmaktır. Kalbi normal ritmine sokan, zaten kalbin kendi elektriksel atım mekanizmasıdır. 

Son bir hata da, bu şokun uygulanma biçimiyle ilgilidir. Filmlerde neredeyse her zaman anterior-apeks şemasında defibrilasyon uygulanmaktadır. Bu şemada, pedallardan biri sağ omzun biraz altına, diğeri sol koltuk altının alt kısmına, kalbin biraz alt-yanına yerleştirilir. Kısaca, filmlerde gördüğümüz gibi ikisi de kabaca göğüs üzerine konur. Bu, doğru bir uygulama olsa da, tercih edilen uygulama değildir. Çünkü elektrik potansiyeli, birbiriyle aynı hizada olan iki noktaya uygulanır ve şoktan istenen verim elde edilemez. Daha doğru ve sıklıkla tercih edilen uygulama, anterior-posterior şemasıdır. Burada, pedallardan biri kalbin üzerine, göğse konur.

Diğeri ise hastanın sırtına, kalp hizasına yerleştirilir. Böylece iki pedal arasından akan yük, doğrudan kalp üzerinden geçer ve en çok onu uyarır. Bu şema, daha ziyade uzun dönem elektrotlar için kullanılsa da, mümkün olduğunda metal pedallı defibrilatörler için de yaygın olarak kullanılmaktadır. Buna bir hata demek belki doğru olmaz; ancak filmlerde daha sık tercih edilen şemanın gösterilmemesi, sanırız göze daha çirkin gelmesindendir. Zira hastanın yan çevrilmesi gerekebilir, daha zahmetlidir, vs.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Muhteşem! 2
  • Tebrikler! 2
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • Umut Verici! 1
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 23/09/2020 12:56:40 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2930

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Abd
Maske
Astrofotoğrafçılık
Ara Tür
Araştırma
Bakteri
Genel Görelilik
Uçuş
Kadın Doğum
Vegan
Işık Hızı
Devir
Sinir Hücresi
Viroloji
Kedigiller
Charles Darwin
Çin
Bağışıklık
Sinirbilim
Ara Geçiş Türleri
Genom
Güve
Ses Kaydı
Klinik Mikrobiyoloji
Kanser
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Tüm hayat dersleri okulda öğrenilmez. Hayat, onları her yerde öğretebilir.”
Lucy Maud Montgomery
Geri Bildirim Gönder