COVID-19'u Atlatanlara 1 Doz Aşı Yeterli Olabilir; Ancak Er ya da Geç Herkese Güçlendirici Ek Doz Aşılar ("Booster") Gerekecek!
/old/content_media/b33ed502327280c830d71d2133a6b0ba.jpg)
- Basın Bildirisi
- Bilim Haberciliği
- Kamu Sağlığı
Eski Haber
COVID-19'a karşı geliştirilen iki mRNA aşısının her ikisinin de insanlar için güvenli ve etkili olduğu klinik deneylerle ve şimdiye kadar aşılanmış milyonlarca insandan elde edilen ek verilerle kanıtlanmıştır. Ancak daha önceden SARS-CoV-2 enfeksiyonu geçirmiş olmanın aşı yanıtını nasıl etkilediği ve bu yanıtın ne kadar sürdüğü hala belirsiz. Şimdi, ACS Nano'da yayınlanan yeni bir çalışma, COVID-19'a yakalanıp atlatmış kişilere tek bir doz aşı yapmanın yeterli olduğuna yönelik kanıtları artıran verilere ulaştı. Ayrıca çalışma, önümüzdeki dönemde herkese "booster" adı verilen ek aşılar yapılması gerektiğini gösteren bulgular ortaya koyuyor.
Klinik çalışmaların gösterdiği üzere, Pfizer-BioNTech ve Moderna COVID-19 aşıları, semptomatik enfeksiyonlara karşı korumada yaklaşık %95 etkilidir. Her iki mRNA aşısı da bağışıklık sistemini SARS-CoV-2 mızrak proteini reseptör bağlama alanına (RBD) karşı antikorlar üretmesi için tetikler. Daha önce COVID-19 geçirmemiş kişilerde, bu yönde bir bağışıklık sağlamak için iki doz aşı gereklidir. Bununla birlikte, bu aşılara yönelik olarak yapılan klinik deneyler, hastalığa yakalanıp da sonradan iyileşen çok az sayıda insanı içeriyordu, bu nedenle bu bireylerin bağışıklık tepkisi daha az biliniyordu. Ayrıca, her iki grupta da antikor gelişiminin zaman süreci ve virüs nötralize edici antikorların ne kadar süre devam ettiği iyi tanımlanmamıştı.
Bu nedenle Otto Yang ve meslektaşları, daha önce SARS-CoV-2 enfeksiyonu olan veya olmayan kişilerde bir ve iki doz mRNA aşısından sonra antikor düzeylerini, kalitesini ve kalıcılığını karşılaştırmak istediler. Araştırmacılar, Pfizer-BioNTech veya Moderna aşısı olan kişilerde ve hafif veya şiddetli COVID-19 vakalarından hemen sonra aşılanmamış kişilerde RBD'ye karşı antikorları ölçmek için enzime bağlı bir immünosorban tahlili (ELISA) kullandılar. Elde ettikleri sonuçlar, aşağıda özetlenmiştir.[1]
Araştırma Sonuçları
COVID-19 Geçirmemiş Kişilerde
Önceden COVID-19 enfeksiyonu geçirmemiş olan 28 katılımcıda, söz konusu iki aşıdan herhangi birinin 1 dozu, hafif COVID-19 enfeksiyonlarından sonra görülenlere benzer antikor seviyelerini tetikledi.
Ancak ağır vakalardan sonra gözlenenle kıyaslanabilir düzeyde anti-RBD antikorları elde etmek için, bu kişilere iki doz aşı yapılması gerekliydi.
/old/content_media/f485f0b61310efb16284aa37c2059387.png)
COVID-19 Geçirmiş Kişilerde
Buna karşılık, aşılamadan önce COVID-19 olan 36 katılımcıda, ilk doz, şiddetli doğal enfeksiyona benzer güçlü bir antikor yanıtı üretti.
Bu kişilerde ikinci doz, antikor seviyelerinde ek bir artış sağlamadı.
/old/content_media/ac1df0e29f1fe5beaed9dbc9e3702246.png)
2. Doz Sonrası Antikor Azalması
SARS-CoV-2 mızrak proteinini nötralize etme yetenekleri ve güçleri ile gösterilen antikorların kalitesi açısından da sonuçlar oldukça benzerdi: İkinci aşı dozundan sonra, her iki grupta da antikor seviyeleri, doğal enfeksiyona kıyasla azaldı ve 85 gün içinde ortalama %90'lık bir kayıpla sonuçlandı.
/old/content_media/f60fb4c56e49c89470062aabba3ca68d.png)
Araştırmacılar, T hücrelerinin aşılara verdiği tepki hakkında daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmasına rağmen, bu sonucun booster aşıların muhtemelen herkes için gerekli olacağını gösterdiğini düşünüyorlar.
Sorumluluk Reddi
- Katie Cottingham
- [email protected]
- Otto O. Yang, University of California Los Angeles, [email protected]
Bu makale üzerine konuşmaya devam et
Topluluk sohbetine katıl, yorum bırak veya ayrıntılı bir soru sor.
- Umut Verici!2

- Korkutucu!2

- Muhteşem!1

- Tebrikler!1

- Mmm... Çok sapyoseksüel!1

- Bilim Budur!0

- Güldürdü0

- İnanılmaz0

- Merak Uyandırıcı!0

- Üzücü!0

- Grrr... *@$#0

- İğrenç!0

- ^F. J. Ibarrondo, et al. (2021). Primary, Recall, And Decay Kinetics Of Sars-Cov-2 Vaccine Antibody Responses. ACS Nano. doi: 10.1021/acsnano.1c03972. | Arşiv Bağlantısı
Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misin?
Şu iki siteden biriyle hemen destek olabilirsin:
kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci
Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracıyla 28.10.2026 13:13:44 tarihinde oluşturuldu. Evrim Ağacı'ndaki içerikleri birden fazla editör sürekli gözden geçiriyor, güncelliyor ve geliştiriyor. Bu çıktıdan sonraki güncellemeleri görmek ve içeriğin en güncel hâlini okumak için şu adrese git: evrimagaci.org/s/10616
İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı sürece izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş hâlleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz.