Çocuklar, Özsaygı Duyma Özelliğini 5 Yaşına Kadar Çoktan Kazanmış Oluyor!

Çocuklar, Özsaygı Duyma Özelliğini 5 Yaşına Kadar Çoktan Kazanmış Oluyor!
Yazar University of Washington Ayşegül Şenyiğit Özdil Editör Ayşegül Şenyiğit Özdil
4 dakika
3,335 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 5 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Washington Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü bir çalışmaya göre, çocukların 5 yaşına kadar geliştirdikleri özsaygı hissiyatı yetişkinlerinkiyle kıyaslanabilir nitelikte.

Bu çalışmaya göre, çocuklar daha anaokuluna başlamadan önce önemli bir kişilik özelliği olan “özsaygı” geliştiriyorlar. Bunun sebebi ise bu özelliğin insan yaşamı boyunca nispeten sabit bir düzeyde kalmaya eğilimli olması. Washington Üniversitesi Öğrenme ve Beyin Bilimleri Enstitüsü’nde (I-LABS) araştırmacı ve aynı zamanda araştırma makalesinin başyazarı Dario Cvencek konu hakkında şunları söylüyor: 

Bizim çalışmamız, okul öncesi çocukların kendi benliklerini nasıl algıladıklarına dair en erken ipuçlarını ortaya koyuyor. Çocuklarda 5 yaş kadar erken bir dönemde oturmuş olduğu görülebilen özsaygı, hassas tekniklerle ölçülebilecek kadar güçlü bir durumda.

Sonuçları, Journal of Experimental Social Psychology Şubat 2016 sayısında yayınlanan bu yeni araştırmada, sayısı 200’ü geçen beş yaşındaki çocukların örtük özsaygısını değerlendirebilmek için yeni geliştirilmiş bir test uygulandı. (Beş yaş, beraber çalışılmış şu ana kadarki en genç yaş grubu.) I-LABS’in yöneticilerinden yazar Andrew Meltzoff çocuklardaki özsaygı ile ilgili şöyle söylüyor: 

Reklamı Kapat

Bazı bilim insanları, okul öncesi çocuklarının pozitif veya negatif bir benlik duygusu geliştirmiş olmak için henüz çok erken bir yaş döneminde olduklarını düşünürler. Ancak bizim bulgularımız, kendin hakkında iyi veya kötü hissetmenin, yani özsaygının, temel bir özellik olduğuna; çocukların okulda geliştirdiği bir şey olmayıp okul hayatına taşıdıkları sosyal bir zihniyet olduğuna işaret ediyor. Çocuk-ebeveyn arasındaki etkileşimin hangi özellikleri okul öncesi çocukların özsaygısını destekleyip geliştiriyor? Bu sorulması gereken önemli bir soru. Umarım bunun cevabını yaşı daha küçük olan çocuklarla beraber çalışarak bulabiliriz.

Şimdiye kadar hiçbir ölçüm aracı, okul öncesi çocuklardaki özsaygının varlığını saptayamadı. Bunun sebebi, hali hazırdaki özsaygı testlerinde “benlik” gibi bir kavram üzerine konuşulması için irdeleyici sorular yetişkin deneyciler tarafından yöneltildiğinde, cevap verecek olan kişide bilişsel ve sözel yetkinlik olmasının gerekliliğinde yatıyor. Cvencek bu durumu şöyle açıklıyor:

Okul öncesi çağdaki çocuklar, eğer bahsedilen basit ve somut bir yetenekse, sözel olarak hangi konuda iyi olduklarını aktarabiliyorlar. (Örneğin, “İyi koşabilirim” ya da “İyi resim yapabiliyorum” gibi). Fakat iyi veya kötü bir insan olup olmadıkları sorulduğunda güvenilir sözlü bir cevap vermede zorlanıyorlar.

Farklı bir yaklaşım denemek için Cvencek, Meltzoff ve Anthony Greenwald okul öncesi çocuklara hitap eden ve özsaygıyı ölçen bir test hazırladılar. “Okul Öncesi Çocuklara Yönelik Örtük Çağrışım Testi” adındaki bu uygulama (Preschool Implicit Association Test, PSIAT) çocukların kendileri hakkında ne kadar olumlu hislere sahip olduğunu ölçüyor. 

İlk kez Greenwald tarafından geliştirilmiş Örtük Çağrışım Testi’nin yetişkin versiyonları, insanların sahip oldukları fakat bilincinde olmadıkları tutum ve inançları (ırkla, cinsiyetle, yaşla veya diğer konularla ilgili önyargılar gibi) ortaya çıkarıyor. Greenwald şöyle söylüyor:

Okula başlamamış çocukların belli bazı iyi yönleri hakkında fikirlerinin olduğunu zaten biliyorduk. Şimdi ise buna ilaveten, kendilerinin ‘iyi bir insan oluşu’ ile ilgili kapsamlı bir bilgiye sahip olduklarını görüyoruz.

Yetişkinler için olan örtük özsaygı testi, bireylerin farklı kategorideki kelimelere ne kadar hızlı cevap verdiklerini ölçmek üzere hazırlanmış. Örneğin, “kendim” ve “hoş” ya da “diğeri” ve “nahoş” gibi kelimeler arasındaki çağrışımları ölçüyor.

Testi okuma-yazması olmayan okul öncesi çocuklar için daha uygun hale getirmek amacıyla araştırmacılar, “ben” ya da ”ben değil” gibi benlik ile bağlantılı kelimelerin yerine nesneler koydular. Örneğin, çocuklara tanımadıkları küçük bayraklar gösterilerek “bu senin” ya da “bu senin değil” diye söylendi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Seattle bölgesinden gelen 234 erkek ve kızdan oluşan 5 yaşındaki çocuklar, başlangıç olarak, “ben” diye tanımlanan bir grup bayrağı ”ben değil” diye tanımlanan bayraklardan ayırmayı öğrendiler.

Bilgisayar üzerindeki butonları kullanarak, “ben” ve “ben değil” diye tanımladıkları bayraklara ve hoparlörden duydukları olumlu anlamdaki sözcüklere (eğlence, mutlu, iyi ve güzel gibi) ve olumsuz anlamdaki sözcüklere (kötü, aptal, kaba ve iğrenç gibi) karşılık verdiler. Daha sonra, özsaygının ölçülebilmesi amacıyla çocukların duydukları kelimeleri bayraklarla eşleştirmeleri istendi. “İyi” sözcüklerin daha çok “ben” diye tanımlanan bayraklarla bağdaştırılıp bağdaştırılmadığının anlaşılabilmesi için çocukların butonlara basmaları zorunluydu.

Sonuçlar, 5 yaş grubundaki çocukların kendilerini “kötü”den çok “iyi”yle bağdaştırdıklarını ve bu bağdaştırmanın hem kızlar hem de erkekler için eşit ölçüde geçerli olduğunu gösterdi.

Araştırmacılar, ayrıca, kişiliğin farklı özelliklerini irdelemek için iki tane daha örtük test uyguladılar. Cinsel kimlik testi, çocukların kendilerini kız olarak mı yoksa erkek olarak mı hissettiklerini değerlendirdi. İkinci olarak, “grup içi cinsiyet tercihi” diye adlandırılan cinsiyet tutum testi ise, çocukların grup içinde hemcinsleri olan diğer çocuklar için olan tercihlerini ölçtü. Buna göre, yüksek özsaygı ve güçlü bir cinsel kimliğe sahip olan çocuklar, hemcinslerini daha çok tercih etmekteydiler.

Reklamı Kapat

Tümüyle değerlendirildiğinde sonuçlar, özsaygının sadece bu yaşlardaki çocuklarda şaşırtıcı derecede güçlü olmadığını, aynı zamanda grup içi tercihler ve cinsel kimlik gibi çocuk benliğinin diğer temel yönleriyle de sistematik olarak ilişkili olduğunu gösteriyor. Cvencek bu bağlantı ile ilgili şöyle söylüyor:

Özsaygı, çocukların nasıl çeşitli sosyal kimlikler oluşturduğu konusunda önemli bir rol oynuyor. Bulgularımız, ilk beş yılın önemini ‘hayatın esası’ olarak vurgulamaktadır.

Okul öncesi dönemde ölçülmüş özsaygının, sağlık ve okul ortamındaki başarı gibi çocukluğun ileriki dönemlerinde ortaya çıkan durumları etkileyip etkileyemeyeceğini bilmek isteyen araştırmacılar, çalışmaya katılmış olan çocukları bu amaçla takip altına alıyorlar. Araştırmacılar, ayrıca, çocukların sahip olduğu özsaygının şekillenebilirliği ve deneyimlerle nasıl dönüşüme uğradığı konularıyla da ilgileniyorlar.

Teşekkür: Bu yazıyı çeviren Aybike Tunç'a teşekkür ederiz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Umut Verici! 1
  • Bilim Budur! 1
  • Muhteşem! 0
  • Tebrikler! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 25/10/2021 10:52:03 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/4150

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Kelebek
Kuyrukluyıldız
Çağ
Şempanze
Deney
Kimya Tarihi
Güve
Memeli
İnternet
Yatay Gen Transferi
Eczacılık
Komplo Teorisi
Beslenme Davranışı
Fotosentez
Evrimsel Süreç
Hayvan Davranışları
Türkiye
Ara Geçiş Türleri
Kalp
Hidrojen
Hız
Dilbilim
Coğrafya
Doğa Yasaları
Sahtebilim
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın