Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Cep Fareleri ve Evrim: Mutasyonlar Genoma Bilgi Ekler mi? Mutasyonlar Evrimi Nasıl Etkiler?

Cep Fareleri ve Evrim: Mutasyonlar Genoma Bilgi Ekler mi? Mutasyonlar Evrimi Nasıl Etkiler?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Evrim Ağacı'na ait, özgün bir içeriktir. Konu akışı, anlatım ve detaylar, Evrim Ağacı yazarı/yazarları tarafından hazırlanmış ve/veya derlenmiştir. Bu içerik için kullanılan kaynaklar, yazının sonunda gösterilmiştir. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Her zaman değil ama evet, eklerler. 

Mutasyonlar tanımı gereği genetik kodda meydana gelen rastlantısal değişimlerdir. Bu değişimlerin sonuçları duruma ve türe göre birbirinden farklı olabilir. Çoğu mutasyon neredeyse hiçbir değişim yaratmaz ve nötral etkilidir. Nötr mutasyonlar bir araya gelerek uzun vadede değişimler yaratabilirler. Geri kalan mutasyonların çoğu ani etkili ve zararlıdır, dolayısıyla hızla negatif seçilime uğrayarak popülasyondan silinir. Geriye kalan mutasyonlar ise ani etkili ve yararlıdır, ortalama uyum başarısını arttırarak pozitif yönde seçilirler, popülasyonda varlıklarını korurlar.

"Mutasyonlar genoma bilgi ekler mi?" sorusu kolayca art niyetli bir şekilde çarpıtılabilecek bir sorudur. Çünkü soru, içsel olarak mutasyonları evrimin ana mekanizması olarak kabul eder. Çünkü "bilgi eklenmesi", bir türün evriminde bir basamakta ortaya çıkan yeni bir özelliğin, bir anda mutasyonlarla ve rastgele var olduğunu ima eder. Halbuki mutasyonların genoma bilgi eklemesi ile bir türün yepyeni ve tamamen farklı bir özellik evrimleştirmesi aynı şey değildir. Evrim tek başına mutasyonlara bağlı olarak gerçekleşemez, asla da gerçekleşmemiştir!

Mutasyonlar Genoma Nasıl Bilgi Ekler?

Genellikle kromozomal çoklanma (çiftlenme), ekleme tipi mutasyonlar, genom çiftlenmeleri ve benzeri mutasyonlar buna sebep olur. Örneğin ABD'nin New Mexico eyaletinde bulunan Ateş Vadisi'nde yaşayan Chaetodipus intermedius türü cep farelerinde bulunan Mc1r geninde meydana gelen bir mutasyon, popülasyonda daha önceden hiç görülmeyen siyah renkli farelerin oluşmasını sağlamaktadır. Bu, bariz bir şekilde genoma eklenen bilgiye bir örnektir; çünkü daha önceden var olmayan bir renk kombinasyonu popülasyona dahil olmuştur. Sadece renk de değil, organların, yapıların, davranışların fiziksel özellikleri, şekilleri, biçimleri, sayıları, sıklıkları, uzunlukları, genişliklikleri, büyüklükleri ve daha nice değişken mutasyonların etkisi altında sürekli değişir.

Ancak bu, evrim değildir! Evrim, bu varyasyonlar (çeşitlilik) rastgele meydana gelen mutasyon aracılığıyla popülasyona dahil olduktan sonra, rastgele olmayan seçilim mekanizmaları etkisi altında popülasyonda bu özelliğin yayılması ve görülme sıklığının artmasıyla meydana gelir. Bu tür mutasyonlar sadece farelerde değil, Dünya üzerinde var olmuş, olan ve olacak olan her canlı organizmada ve bu organizmaların her özelliğinde görülür.

1.000 yıl kadar önce New Mexico'daki bu vadide meydana gelen bir volkanik patlama sonucunda donan lavlar eskiden sapsarı olan yüzey rengini kapkara olacak şekilde değiştirmiştir. Bu bölgede, siyah renkli farelerin son 1.000 yıl içerisinde baskın hale geldiği tespit edilmiştir. Yapılan araştırmalar koyu renk, öncesine göre sadece %5 avantaj sağlasa bile 1.000 yılda tek bir bireydeki varyasyonun popülasyonda baskın özellik haline gelebileceğini göstermektedir. Çünkü bu mutasyon birçok bireyde aynı anda olmaz, tek bir bireyde oluşur ve sağladığı avantaja göre popülasyonda sabitlenir ya da elenir.

Yapılan matematiksel analizler, eğer ki avantaj %10 dolaylarındaysa, tek bir bireydeki siyah rengin tüm popülasyona yayılması ve sabitlenmesi için sadece 100 yılın yeterli olacağını göstermektedir. Bu, mutasyon sonucu popülasyona dahil olan bilginin sabitlenmesi sonucunda gözümüzün önünde meydana gelen evrimin sonsuz örneğinden sadece bir tanesidir. 

Ancak mutasyonlar illa bilgi eklemek ya da çıkarmak zorunda değildirler; var olan bilgiyi değiştirebilirler de. Zaten evrimin büyük bir kısmı var olan malzemenin farklı şekillerdeki kombinasyonu ve bu yeni kombinasyonların seçilimi ile olur.

Ancak mutasyonlar, yukarıda anlatıldığı gibi bir yandan sürekli olarak popülasyona yeni varyasyonlar eklemeyi de sürdürürler. Bitkiler gibi daha basit yapılı canlılar kromozomal çiftlenmelere, hatta tüm genomun çiftlenmesine daha dirençlidirler. Bitkilerin evriminde sıklıkla gen sayısının ikiye katlandığı görülür. Bu durumda, yeni sette meydana gelen mutasyonlar kolaylıkla yeni bilgiler yaratabilir (çünkü orjinal set hala korunmaktadır ve bitki orjinal işlevlerini sürdürebilir), bu da yüksek hızlı bir çeşitlenmeyi mümkün kılar. Bu durum hayvanlarda da, daha düşük ölçekte olsa da görülür.

Üstelik bilgi eklenmesi için, yine yukarıda görüldüğü gibi çok büyük eklenme ve çıkarmalara gerek yoktur, tek gendeki değişimler bile yeterli olabilir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 19/09/2020 15:38:46 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/5534

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Yüz
Bilim Felsefesi
Karanlık Enerji
İnsan Türü
Evrimsel Biyoloji
Koku
Sars
Canlılık
Türleşme
Yayılım
Kimya
Eşey
Sosyal Mesafelendirme
Su
Dinozor
Etoloji
Doğa Yasaları
Aminoasit
Işık
Araştırma
Jeoloji
Einstein
Zeka
Seçilim
Zehirli Mantar
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Herkes ölür. Amaç sonsuza kadar yaşamak değildir. Geride, sonsuza kadar yaşayacak bir şey bırakmaktır.”
Chuck Palahniuk
Geri Bildirim Gönder