Casus Uydular ve Gizlilik: Tepedeki Göz, Sizi Ne Kadar Yakından Takip Ediyor?

Yakın Gelecekte Uyduları Kullanarak, Herhangi Bir Kişinin, Her Hareketini Saniye Saniye Görüntülemek Mümkün Olacak!

Casus Uydular ve Gizlilik: Tepedeki Göz, Sizi Ne Kadar Yakından Takip Ediyor? Anonim
Yazar Christopher Beamarchive Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
10 dakika
1,763 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 5 ay öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

2013 yılında, Amerika'nın Oregon eyaletinde polis, Curtis W. Croft adlı bir adamın arka bahçesinde yasadışı olarak kenevir yetiştirdiğine dair bir ihbar aldı. Polisler, ilk olarak Google Earth'ü kontrol etti. Gerçekten de, dört aylık uydu görüntüsü, Croft'un arazisinde büyüyen düzenli ve sıralı marihuana bitkilerini gösteriyordu. Polisler, Croft'un evine baskın yaptı ve 94 adet Cannabis bitkisi ele geçirdi. 2018'de ise Brezilya'nın Amapá eyaletinde polisler, ağaçların kesildiği bölgeleri tespit etmek için gerçek zamanlı uydu görüntülerini kullandı ve bir bölgedeki ağaçların yasadışı olarak odun kömürü üretmek için kullanıldığını fark etti. Sonrasında polisler, olayla bağlantılı olan sekiz kişiyi tutukladı.

Uydu görüntüleri, her yıl daha net bir hale geliyor. 2008 yılında yörüngede 150 Dünya gözlem uydusu bulunurken günümüzde bu sayının en az 768 olduğu biliniyor. Uydu şirketleri, aldatıcı bir şekilde, her ne kadar 24 saat gerçek zamanlı izleme sunmadıklarını iddia etseler de durum tam tersini gösteriyor. Amerika özelinde gizlilik savunucuları, uydu görüntülerindeki yenilik hızının, ABD hükümetinin teknolojiyi düzenleme kabiliyetini geride bıraktığı konusunda uyarılarda bulunuyor. Şimdi daha katı sınırlar uygulamaya konmazsa, bir gün suç örgütlerinden reklam şirketlerine ve hatta bireysel kullanıma kadar herkes, devlet kurumları için ayrılmış gözetleme araçlarına erişebilecek. Bu, şu anlama geliyor: Herhangi bir kişinin, herhangi bir anda başkası tarafından izlenebilmesi mümkün olacaktır.

Maxar uydu görüntüleri La Platte, Nebreska yakınlarında yaşanan su baskınını gösteriyor.
Maxar uydu görüntüleri La Platte, Nebreska yakınlarında yaşanan su baskınını gösteriyor.
Satellite image ©2019 DigitalGlobe, a Maxar company.

Günümüzde ticari uydu teknolojisi markasını ve modelini gösterecek kadar olmasa da, bir arabayı görecek kadar güçlüdür; bir komşunun geliş ve gidişlerini takip edebilecek kadar olmasa da, bir çiftçinin, ektiği ürünlerin verimini takip etmesine yetecek kadar sık bir şekilde görüntü alabilir. Tabii ki buradaki kısıtlı imkan, teknolojik bir imkânsızlıktan değil, yasal bir kısıtlamadandır: ABD federal hükümet düzenlemeleri, ticari uydular tarafından çekilen görüntüleri, 25 santimetre çözünürlükle sınırlandırır. Bunun ne anlama geldiğini görmek ve çözünürlük farklarını anlamak için, aşağıdaki örnek görüntülere bakabilirsiniz.

Reklamı Kapat

Farklı çözünürlüklerde uydu görüntüleri
Farklı çözünürlüklerde uydu görüntüleri

Casusluk amacıyla kullanılan askeri uydular, burada gördüğünüzden çok daha ayrıntılı görüntüler yakalayabilir.

Dünya'yı Saniye Saniye İzlemek...

Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA), 2014 yılında bu sınırı 50 cm'den 25 cm'ye indirdiğinden beri, bu çözünürlük çoğu müşteriyi tatmin edecek kadar yeterlidir. Yatırımcılar, petrol depolama tanklarının içine düşen gölgelerden, petrol tedarikini tahmin edebilirler. Çiftçiler, mahsullerini korumak için selleri izleyebilirler. Buna ilaveten, insan hakları örgütleri, Myanmar ve Suriye'den gelen mülteci akışını takip edebilmiştir.

Ancak uydu görüntülemesindeki gelişmeler, yatırımcıların ve işletmelerin kaçınılmaz olarak kötü amaçla kullanacakları bir yolda ilerliyor. Görüntüleme şirketi Planet Labs'ın, şu anda Dünya'daki her yeri görüntülemeye yetecek 140 uydusu bulunuyor. 1997'de ilk ticari Dünya gözlem uydusunu fırlatan eski adıyla DigitalGlobe olan Maxar şirketi, Dünya üzerindeki herhangi bir yeri günde 15 kez görüntüleyebilecek bir uydu takımı inşa ediyor. BlackSky Global şirketi, çoğu büyük şehri günde 70 defaya kadar görüntülemeyi vadediyor.

Bu, bir kişinin her hareketini izlemek için yeterli olmayabilir; ancak kişinin arabasının gün içerisinde, genellikle hangi saatlerde yolda olduğunu gösterebilir. Hatta bazı şirketler, sadece fotoğraf değil, uzaydan video imkanı sunabileceğini söylüyor. 2014 yılının başlarında, SkyBox adlı bir Silikon Vadisi girişimi (daha sonra Terra Bella olarak yeniden adlandırıldı ve önce Google, ardından Planet tarafından satın alındı) 90 saniyeye kadar HD video klipler sunmaya başladı. EarthNow adlı başka bir şirket, (bazıları şirketin, yeteneklerini abarttığını düşünse de) yaklaşık bir saniye kadar kısa bir gecikmeyle sürekli gerçek zamanlı izleme imkanı sunacağını söylüyor. Snapchat ve Weather Channel gibi şirketler için özel haritalar oluşturan Mapbox'tan Charlie Loyd, herkesin "canlı bir haritaya" yaklaşmaya çalıştığını söylüyor. Loyd, Dünya'nın yüksek çözünürlüklü, tam zamanlı videosu için önümüzde uzun bir yol olduğunu da sözlerine ekliyor.

Bu Maxar uydu görüntüsünde, reaktör ünitesi binalarının hurdaya çıkarılmasında çeşitli ilerleme aşamaları görülebilir. Ünite 3'e metal, kubbeli bir çatı monte edildi ve ünite 1 kısmen söküldü.
Bu Maxar uydu görüntüsünde, reaktör ünitesi binalarının hurdaya çıkarılmasında çeşitli ilerleme aşamaları görülebilir. Ünite 3'e metal, kubbeli bir çatı monte edildi ve ünite 1 kısmen söküldü.
Maxar

Dünya gözlemindeki en radikal gelişmelerden bazıları, geleneksel fotoğrafçılığı değil, daha ziyade görünür spektrumun dışındaki elektromanyetik dalga boylarını yakalayan radar algılama ve hiperspektral görüntülemeyi içerir. Bulutlar, yeryüzündeki ışıkların uyduya ulaşmasını engeller; ancak uydular, sentetik diyaframlı radar kullanarak görüntü alabilir. Öyle ki, bir nesnenin yüksekliğini bir milimetreye kadar belirleyebilir. ABD'de sadece NASA, 1970'lerden beri sentetik diyaframlı radar kullanırken 2018 yılında ABD, sentetik diyaframlı radarın ticari kullanımına da izin verdi.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Ticari olarak temin edilebilen görüntülerin çözünürlüğünün gelişmesi oldukça muhtemeldir; NOAA'nın 25 santimetre sınırı, uluslararası uydu şirketlerinden gelen rekabet arttıkça baskı altına girecektir. Şu anda Çinli bir şirketin 10 cm'lik görüntüleri yakalayıp Amerikalı müşterilere satmasını engelleyecek hiçbir yasal sınırlama bulunmuyor. Uydu Endüstrisi Derneği'nin kıdemli politika müdürü Therese Jones, şöyle söylüyor:

Diğer uluslararası şirketler, yasal olarak izin verdiğimizden daha yüksek çözünürlüklü görüntüler sağlamaya başlayacak. Şirketlerimiz de sınırı olabildiğince aşağı çekmek isteyecektir.

Büyük miktarlarda işleme becerisi, görüntüleri daha da güçlü kılacaktır. Orbital Insight ve SpaceKnow gibi analitik şirketler, internet bağlantısı olan herkesin görüntüleri toplu halde anlamasını sağlamak için tasarlanmış algoritmaları görsel verilerle beslemektedir. Örnek olarak yatırımcılar, Çin'in Guangdong eyaletinin gece yaydığı ışığa dayanarak eyaletin gerçek GSYİH'sini tahmin etmek için bu analizleri kullanıyor. Ancak soyguncular, hangi ailelerin hangi sıklık ve ne süreyle şehir dışında olduğunu belirlemek için bir şehri de tarayabilir.

Rekabet, Gizliliği Tehdit Ediyor!

Uydu ve analiz şirketleri, verilerini anonim hale getirme konusunda dikkatli olduklarını söylüyorlar ve bu verileri karakteristik özelliklerinden arındırıyorlar. Ancak uydular, yüz tanıması yapmıyor olsa bile, bu görüntüler, diğer veri akışlarıyla (GPS, güvenlik kameraları, sosyal medya gönderileri) birleştirildiğinde gizlilik için bir tehdit oluşturabilir. Güvenli Dünya Vakfı'ndan Peter Martinez, şöyle söylüyor:

Ne tür marketlere gidiyorsunuz, çocuklarınız hangi okula gidiyor, hangi dini kurumları ziyaret ediyorsunuz, sosyal kalıplarınız neler? Esasen bu tarz soruların tümü, birinin ilgilenmesi durumunda araştırılabilir.

Teknolojik tüm araçlar gibi, uydular da kötüye kullanılabilir. ABD eski başkanı George W. Bush yönetiminin Saddam Hüseyin'in Irak'ta kimyasal silahlar stokladığı iddiasını kanıtlamak için uyduları kullandığı zaman olduğu gibi, uyduların görünürdeki tarafsızlığı yanlış sonuçlara yol açabilir. Gizliliği koruma girişimleri de geri tepebilir: Rus harita firması, Türkiye ve İsrail'deki hassas askeri operasyonların bulunduğu mevkileri bulanıklaştırarak yanlışlıkla varlıklarını açığa çıkardı ve web kullanıcılarını bu tarz mevkileri diğer açık kaynaklı haritalarda bulmaya yönlendirdi.

Reklamı Kapat

Uydu görüntülerini iyi niyetle kullanmak da kimi zaman istenmeyen sonuçlara yol açabilir. 2012 yılında, Sudan ve Güney Sudan arasındaki sınırda çatışmalar şiddetlenirken, Harvard merkezli Satellite Sentinel Projesi, Sudan Halk Kurtuluş Ordusu (SPLA) tarafından ele geçirilen bir bölgeye giden tank kapasiteli bir yol inşa eden bir inşaat ekibini gösteren bir görüntüyü paylaştı. Amaç, vatandaşları yaklaşan tanklar hakkında uyararak tahliye edebilmekti. Ancak SPLA da görüntüleri gördü ve 36 saat içinde yol ekibine saldırdı (ekipte, Sudan hükümeti tarafından tutulan Çinli siviller olduğu ortaya çıktı), bazılarını öldürdü ve geri kalanını kaçırdı. Sentinel Projesi'ni yöneten insan hakları uzmanı Nathaniel Raymond, bir aktivist olarak kişinin içgüdüsünün genellikle daha fazla bilgi vermek olduğunu söyledi. Ancak başka kimlerin izlediğinin hesaba katılması gerektiğini de öğrendi.

Fizik ve Ekonomi, Gizliliği Bir Süre Koruyabilir!

Maliyet, uydular tarafından her an izlenmenin önüne geçebilir. Bazı uydu girişimcileri, 25 cm'nin altındaki çözünürlüklerde gece gündüz izleme yapabilen uydular takımına yeterli talep olmadığını iddia ediyorlar. DigitalGlobe'un (Maxar) kurucusu Walter Scott, bunun artık bir ekonomi meselesi haline geldiğini ifade ediyor. Bazı şirketler tost makinesi boyutunda nispeten ucuz "nano uydular" piyasaya sürerken (örneğin Planet tarafından başlatılan 120 Dove uydusu, geleneksel uydulardan daha küçük ve ucuzdur), ne kadar küçük olabileceklerinin ve ne kadar yüksek ayrıntılı görüntüleri yakalayabileceklerinin de bir sınırı bulunmaktadır. Scott, şöyle söylüyor:

Diyafram boyutunun elde edeceğiniz çözünürlük sınırını belirlemesi, fiziğin temel bir gerçeğidir. Belirli bir yükseklikte, belirli büyüklükte bir teleskopa ihtiyacınız vardır.
Planet Labs'ın Dove uyduları.
Planet Labs'ın Dove uyduları.
Planet

Maxar örneğinde, küçük bir okul otobüsü büyüklüğünde bir uyduya monte edilmiş, yaklaşık bir metre genişliğinde bir diyafram kullanılması gerekir (bu sınırın etrafından dolanan yollar olsa da daha karmaşık ve maliyetlidir). Daha büyük uydular, daha pahalı lansmanlar anlamına gelir, bu nedenle, şirketlerin bu tür ayrıntılı verileri toplamak için finansal bir teşvike ihtiyacı olacaktır.

Ancak şimdiden, 25 cm'nin altında çözünürlüğe sahip görüntülere ve bunun arzına talep bulunmaktadır. Örneğin, bazı sigorta şirketleri, bir çatıya sarkan ağaçları tespit etmek veya bir çatı penceresini bir Güneş panelinden ayırmak için bu düzeyde ayrıntıya ihtiyaç duyarlar ve bunu uçaklardan ve dronlar gibi insansız hava araçlarından sağlayabilirler. Ancak uydu görüntülemelerinin maliyeti yeterince düşerse, sigorta şirketleri muhtemelen uydu şirketlerine yönelecektir.

Reklamı Kapat

Yasalar Belirsiz ve Eski...

Elbette, yükseklik farkından dolayı dronlar, uydulardan daha iyi görüntüler toplayabilir. Ancak dronların gidebilecekleri yerler sınırlıdır. ABD'de Federal Havacılık İdaresi, insan grupları üzerinden ticari insansız hava araçları uçurmayı yasaklıyor ve yaklaşık yarım kilodan (227 gram) daha ağır olan bir insansız hava aracını kaydettirmenizi şart koşuyor. Uzayda ise böyle bir kısıtlama yoktur.

ABD, Sovyetler Birliği ve düzinelerce BM üye devleti tarafından 1967'de imzalanan Dış Uzay Antlaşması, tüm ülkelere uzaya serbest erişim hakkı sağlamaktadır ve uzaktan algılamayla ilgili sonraki antlaşmalar "açık gökyüzü" ilkesini yüceltmiştir. Soğuk Savaş sırasında, süper güçlerin, silah antlaşmalarına bağlı kaldıklarını doğrulamak için diğer ülkeleri izlemelerine imkan verdiğinden dolayı bu mantıklıydı. Ancak antlaşma, bir gün herhangi birinin hemen hemen her yerin ayrıntılı görüntülerini almasının mümkün olacağını öngörmüyordu.

Tabii bir de ceplerimizde taşıdığımız izleme cihazları, yani akıllı telefonlar var. Analitik şirketi Quandl'da veri sorumlusu Abraham Thomas, şöyle söylüyor:

Cep telefonunuz veya dijital kayıtlarınız ya da Twitter'da olanlara uyduların sahip olduğu kesin bir gerçektir. Verinin doğasında, daha doğru olma eğilimi vardır.

Uydular söz konusu olduğunda Amerikan gizlilik yasaları belirsizdir. ABD New Mexico Eyaleti Yüksek Mahkemesi, 2015 yılında polisin arama izni olmadan "havadan arama" yapmasının anayasaya aykırı olduğuna karar vermesine rağmen ABD'de mahkemeler genel olarak havadan gözetlemeye izin vermiştir. Vakalar, genellikle bir gözetim eyleminin birinin "makul gizlilik beklentisini" ihlal edip etmediğiyle ilgilidir. Halka açık bir kaldırımda çekilmiş bir görüntü meşrudur, birinin yatak odası penceresinden dronla çekilmiş bir görüntü meşru olmayabilir. Yüzlerce mil yukarıdaki yörüngede dolanan, garaj yoluna giren bir arabanın bir uydu tarafından videosunun alınmasının meşruluğu belirsizdir.

Bu, ABD hükümetinin eli kolu bağlı durumda olduğu anlamına gelmez. ABD'nin, Çin veya Rus uyduları üzerinde yargı yetkisi yoktur, ancak Amerikan müşterilerin yabancı görüntüleri nasıl kullanacağını düzenleyebilir. ABD şirketleri, bundan ABD vatandaşlarının gizliliğini ihlal edecek şekilde kâr elde ederse, hükümet devreye girebilir.

Sentinel Projesi'nden sorumlu insan hakları uzmanı Raymond, kendimizi korumanın, gizliliğin kendisini yeniden düşünmek anlamına geleceği görüşünde. Raymond, mevcut gizlilik yasalarının bireylerin haklarına yönelik tehditlere odaklandığını belirterek şöyle söylüyor:

Ancak bu korumalar; yapay zeka, jeo-uzamsal teknolojiler ve mobil teknolojiler karşısında anakroniktir ve şirketler sadece grup verilerini kullanmakla kalmaz, tanklardaki petrol miktarı gibi grup verileri üzerinde çalışırlar.

Bu teknolojileri düzenlemek, mahremiyetin sadece bireyler için değil, aynı zamanda gruplar için de geçerli olduğunu düşünmek anlamına gelecektir. Raymond, veri gizliliği normları üzerinde hepimiz hemfikir oluncaya kadar, uydu görüntüleri konusunda kalıcı kurallar oluşturmanın zor olacağını ifade ediyor. Son olarak Raymond, şöyle söylüyor:

Kişisel olarak tanımlanabilen bilgiler konusunda tamamen etik olabilir ve yine de insanları öldürebilirsiniz.

Bu tarz konulara ilgi duyuyorsanız, "Yapay Zeka Güvenliği Neden Önemli Bir Araştırma Sahasıdır?'' başlıklı yazımızı da okumanızı tavsiye ederiz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Merak Uyandırıcı! 6
  • Muhteşem! 3
  • Tebrikler! 3
  • İnanılmaz 3
  • Korkutucu! 3
  • Bilim Budur! 1
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: MIT Technology Review | Arşiv Bağlantısı
  • C. Beamarchive. Soon, Satellites Will Be Able To Watch You Everywhere All The Time. (26 Haziran 2019). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2021. Alındığı Yer: MIT Technology Review | Arşiv Bağlantısı
  • S. Scoles. 88 New Satellites Will Watch Earth, All The Time, All The Places. (14 Şubat 2017). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2021. Alındığı Yer: Wired | Arşiv Bağlantısı
  • S. Parcak. Are We Ready For Satellites That See Our Every Move?. (15 Ekim 2019). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2021. Alındığı Yer: NY Times | Arşiv Bağlantısı
  • B. Ferreira. New Earth Surveillance Tech Is About To Change Everything, Including Us. (16 Mart 2020). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2021. Alındığı Yer: VICE | Arşiv Bağlantısı
  • R. Purdy. Ruling On Sharper Satellite Images Poses A Privacy Problem We Can No Longer Ignore. (18 Haziran 2014). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2021. Alındığı Yer: The Conversation | Arşiv Bağlantısı
  • S. Brown. Satellite Surveillance May Be Less Of A Privacy Concern Than You Think -- For Now. (29 Ekim 2019). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2021. Alındığı Yer: CNet | Arşiv Bağlantısı
  • K. Dickerson. Companies Want To Launch Satellites That Can See A Phone In Your Hand From Space. (12 Ekim 2015). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2021. Alındığı Yer: Business Insider | Arşiv Bağlantısı
  • E. Wanshel. Google's Satellites Could Soon See Your Face From Space. (11 Ağustos 2014). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2021. Alındığı Yer: VICE | Arşiv Bağlantısı
  • S. Brown. Satellites Are Becoming Real-Time Spies In The Sky. (01 Ağustos 2019). Alındığı Tarih: 21 Nisan 2021. Alındığı Yer: CNet | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/10/2021 04:53:30 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/10373

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Balık
Cinsiyet Araştırmaları
Hastalık Dağılımı
Tehdit
Kimya
İnsan Evrimi
Genetik Müdahale
Beyin
Gıda
İnsanlık
Karanlık Madde
Yumurta
Viral
Mistik
Kontrol
Çocuklar İçin Bilim
Evrimsel Psikoloji
Kadın Doğum
Grip
Öğrenme
Mikroevrim
Jinekoloji
Primat
Zooloji
Yörünge
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın