Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Buz Kovası Mücadelesi, Karşıtlarının İddia Ettiği Gibi Bir Su Sarfiyatı Yaratmadı!

Buz Kovası Mücadelesi, Karşıtlarının İddia Ettiği Gibi Bir Su Sarfiyatı Yaratmadı! Quartz
7 dakika
3,898
  • Ekoloji
  • Su Kaynakları Mühendisliği

İddia

Buz Kovası Mücadelesi çok saçma, çünkü insanlar saçma sapan bir şey için su harcıyorlar, daha düzgün bir yöntemle bu farkındalık yaratılabilirdi. O suları başınızdan dökerken Afrika'daki çocukları hiç düşünmüyor musunuz?

Gerçek mi?

Sahte
Sahte

Gerçek Ne?

Buz Kovası Mücadelesi, sıradan günlük insan su sarfiyatının yanında dikkate değer bir miktarda su sarfiyatına neden olmamaktadır. Afrika-dışı ülkelerin su sarfiyatının Afrika'daki insanların suya erişimi ile hiçbir alakası yoktur. Toplumsal davranış ve modern iletişim yöntemleri incelendiğinde, sıradışı olmayan bir yöntemin böylesine küresel ve kitlesel bir farkındalık yaratma ihtimali yoktur. Ayrıca Buz Kovası Mücadelesi hiçbir açıdan bakıldığında (popülist amaçlarla yapanları göz önüne alırsak bile) saçma değildir; zira gerek bu davranışı eleştirenler, gerek popülist niyetlerle yapanlar, gerekse de gerçekten iyi bir iş yaptığına inanarak, içinden gelerek yapanlar göz önüne alındığında ve konuya her açıdan bakıldığında, hem maddi olarak (yaklaşık 100 milyon dolar), hem farkındalık olarak (Google aramalarında onlarca kat artış), hem tanıtım olarak ALS Buz Kovası Mücadelesi 2000 yılının başlarındaki "Kanser İçin Sarı Bilezik" kampanyasından beri (bu kampanya da "moda aracı haline gelmek" nedeniyle ağır eleştirilere maruz kalmasına rağmen kanser araştırmaları için 500 milyon dolara yakın para toplamıştır) insanlık tarihinin gördüğü en başarılı farkındalık kampanyası olmuştur. 

İddianın Kökeni

İddia, popüler olan herhangi bir davranışın yanlış olması gerektiğini savunan kişilerce ileri sürülmüş argümanlardan doğmuştur.

Bu Reklamı Kapat

Bilgiler

Buz Kovası Mücadelesi, Dünya'nın en sinsi ve ölümcül hastalıklarından biri olan; ancak 100.000'de 3-7 görülme sıklığına sahip olmasından ötürü göz ardı edilen ve tedavisi aranmayan; herhangi bir insanı, ömrünün herhangi bir evresinde vurabilen, vurduğu kişilere çok nadir birkaç şanslı insan haricinde neredeyse her zaman 3-5 yıl ömür biçilmesine neden olan, üstelik sizi vurduğunda çoktan çocuk yapmış olabileceğiniz için ve hastalığın genetik temelleri olduğu için sizden hemen sonra yavrunuzu da birkaç sene içerisinde esir alıp aynı kaçınılmaz sonuca götürebilen, öldürmeden önce yıllarca felçli bir şekilde, sadece düşünme, algılama gibi beyin fonksiyonlarınızı kullanabilmenize izin veren, bunun haricinde bütün motor faaliyetlerinizi (konuşma, yürüme, çiğneme, ayağa kalma, hareket etme, yutkunma, vb.) elinizden tamamen alan amiyotrofik lateral skleroz isimli motor nöron hastalığına dikkat çekmek ve toplumsal farkındalık yaratmak, hatta yeri geldiğinde devletler üzerinde baskı kurabilmek ve var olan bilim araştırma merkezlerini teşvik edebilmek için 2012 yılında Pete Frates isimli ALS tanısı konan gencin arkadaşları tarafından ona destek için başlatılmış olan, 2014 senesi Temmuz-Ağustos aylarında doruk noktasına ulaşarak ABD'de 100 milyon dolara yakın, Türkiye'de bile 300.000 TL'ye yakın para toplanmasını ve yüz milyonlarca insanın bu hastalığın 1 gün önce varlığından bile habersizken, 1 gün sonra neden ve nasıl olduğunu bilip anlatabileceği kadar tanımasını sağlayan küresel ve kitlesel bir farkındalık projesidir. Türkiye'de ALS MNH Derneği ile ortak olarak Evrim Ağacı tarafından tanıtımı yapılmıştır. Bağış kampanyasına buraya tıklayarak ulaşılabilir.

Ortalama bir ABD vatandaşı günde 295 litre su tüketir. Türkiye'deki sayılar da benzerdir: Doğa İle Barış Vakfı'nın verdiği ve eski Çevre ve Orman Bakanlığı'nın verileriyle de örtüşen bilgilere göre Türkiye'de 4 kişilik bir aile sadece tuvalet sifonunu kullanarak ayda 7 ton su tüketir (kişi başına günde 58 litre); banyoda 1 kişi günde ortalama 135 litre su tüketir (120 ila 150 litre arasında değişebilir); günde 2 defa diş fırçalayan biri yılda 10.950 litre su tüketir (kişi başına günde 30 litre); günlük traş ve yüz yıkaması gibi davranışlar günde ortalama 25 litre su tüketir ve bu sayılar böyle devam eder... Buna çamaşır makinası, bulaşık makinası, bitki sulama, elde bulaşık/çamaşır yıkama, çay/kahve gibi keyfi harcamalar ve daha nicesi eklenmelidir. Dahası, kimi düzensiz kullanım durumları da eklenebilir: Örneğin sıcak bir günde serinlemek için bahçe hortumuyla kafanızdan aşağı su döktüğünüzde, dakikada ortalama 17.5 litre su harcarsınız. Arabanızı yıkamak için hortumu kullandığınızda 15 dakikalık bir yıkama sırasında en az 150 litre su harcarsınız. Eğer ki eviniz bahçeliyse, ortalama yarım saatlik bir sulama süresinde 600 litreye yakın su harcarsınız. Ancak bunları göz ardı edelim. Kısmen tasarruflu birinin ortalama olarak en az 300 litre su tükettiği söylenebilir. 

Bu Reklamı Kapat

Çoğu Buz Kovası Mücadelesi'nde kullanılan su-buz karışımı 5-10 litre civarındadır. Çoğu videoda kullanılan su bunun altındadır; ancak yine de ortalamada 8 litre su kullanıldığını varsayalım. Bu, ortalama bir insanın duş alırken kullandığı suyun 17 katı daha azdır. Tek bir klozet sifonu çekildiğinde harcanan suyun yarısı ila tamamına eşittir. Eğer ki musluğunuz dakikada 1 damla su akıtıyorsa yaklaşık 5.5 saatte boşa giden suya eşittir. Eğer bahçe suluyorsanız, harcadığınız sudan 75 kat daha azdır. İşin ilginç tarafı, eylemlere müdahale etmek için kullanılan TOMA'nın taşıdığı suyun ortalamada 938 kat azını harcamışsınız demektir. 

Bu harcama farkını kitlesel ölçeğe vurduğumuzda da sonuç değişmez. Buz Kovası Mücadelesi yaklaşık 1.5 milyon videoyla sürdürülen bir farkındalık projesidir. Bu kadar video, sadece ABD'de değil, tüm Dünya'da çekilmiştir; ancak çoğunluk ABD'de odaklanmıştır. Her buz kovasında bırakın 8 litreyi, 15 litre su bulunacak olsa bile bu, toplamda 22.5 milyon litre suyun harcanmış olması demektir. ABD'deki 300 litrelik ortalama su tüketimi, 318.628.000 kişilik nüfusla çarpıldığında yaklaşık 93.995.000.000 litre su eder. Yani bu, sadece ABD'de günde tüketilen toplam suyun, tüm Dünya'da tüm Buz Kovası Mücadelesi videolarındakine kıyasla 4170'ten fazla kat olduğunu göstermektedir. 

Ne yazık ki Afrika-dışı ülkelerin kullanmadıkları ve her yıl "arttırdıkları" sular, Afrika'ya gönderilmemektedir. Batı'nın kullandığı tonajdan arta kalanlar Afrika'ya hibe edilmemektedir. Eğer belirli bir tonajı aşarsak, o sene Afrika'ya su gönderilemeyecek veya suya erişemeyecekler diye bir durum da söz konusu değil. Dolayısıyla bu tür bir konuyla Afrika'yı bağdaştırmak mantıksal olarak alakasızdır. Çünkü bizim yaptığımız tasarruflar, spesifik olarak Afrika'ya herhangi bir şekilde katkı sağlamamaktadır. Afrika'ya tek fayda sağlayan şey, yine ALS farkındalığının öncüsü olan Amerikan ALS Derneği gibi bir dernek olan Water organizasyonudur. Dolayısıyla su tasarrufu ederek değil, Water.org sitesine gidip bağışta bulunarak veya gönüllü olarak faaliyetlerine katılarak Afrika'ya temiz su ulaşmasını sağlayabilirsiniz. Başka yapacağınız hiçbir şey, Afrika'daki insanlara su götürmeyecektir. Dolayısıyla bu yazının tüm okurlarını Water.org sitesine gidip gönüllerinden geçtiğince destek olmaya davet ediyoruz. 

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Elbette bütün insanlık, Afrika'da su kıtlığı olsa da olmasa da, su tasarrufu yapmalıdır, bu konuda bilinçli olmalıdır ve etrafını sürekli olarak bilinçlendirmelidir; çünkü tatlı sularımız hızla azalıyor; ancak öncelikle tasarrufun ne demek olduğu anlaşılmalıdır. Su "tasarrufu", 1 adet video çekmek için 1 kova suyu dökmekten uzak durmakla yapılmaz. Tasarruf, uzun vadede işlevsel olan bir sözcüktür. Nasıl ki 1 gün koşu yaptınız diye yağlarınız eriyip gitmiyorsa, 1 gün ya da 1 sefer su harcamaktan uzak durup da diğer zamanlarda normal şekilde sarfiyatı sürdürdüğünüzde Dünya'nın suları kurtulmaz. Eğer ki su tasarrufu yapmak istiyorsanız, duşunuzu 40 dakika değil, 10 dakika alarak; dişlerinizi fırçalarken veya traş olurken suyu kapalı tutarak; 1'den fazla kişinin yaşadığı evlerde sifon çekiminin sayısını azaltarak; bazı modern teknolojileri kullanarak (filtreli sifonlar gibi) ve bunlar gibi uzun vadeli ve alışkanlık haline gelen davranış kalıplarıyla su tasarrufu edebilirsiniz. Yoksa Facebook'tan paylaştığınız su bulamayan Afrikalı bir insanın fotoğrafı, onlara en ufak bir katkı sağlamamaktadır. Lakin ALS Buz Kovası Mücadelesi, bu sözde "olumsuzluğuna" rağmen, bunu sürekli olarak eleştiren gürühun tamamının bir araya gelip birkaç yılda yapabileceği su tüketimi farkındalığını da, ister istemez sadece birkaç gün/hafta içerisinde sağlamayı başarmıştır. Eğer ki ALS Buz Kovası Mücadelesi insanlarda ALS'li hastalara destek olmak yerine su farkındalığı sağladıysa ve gerçekten günlük yaşantılarında değişim yarattıysa ne âlâ! Demek ki bu proje, bir diğer açıdan daha işe yaramış demektir.

Eğer ki Buz Kovası Mücadelesi'ne katıldıysanız ve su döktüğünüz için Dünya'nın kaynaklarını kuruttuğunuzdan çekiniyorsanız, çözümü çok basit: Günde toplamda su harcamayla geçirdiğiniz süreyi sadece 20 saniye civarında kısaltın. Tabii ki her su borusunun su fışkırtma oranı farklıdır; ancak ortalamada 20 saniyelik bir su sarfiyatından kaçınmak, size Buz Kovası Mücadelesi'nde azıcık bir su kullanarak yarattığınız müthiş farklılıkta yitirilen suyu telafi edecektir. 40 dakika duş yapıyorsanız, 1 defaya mahsus 39 dakika 40 saniye yapmanız yeterli olacaktır. Ancak unutmayın! Bu, su tasarrufu değildir. Bu, popüler kültüre boyun eğerek vicdan rahatlatmaktır. Asıl su tasarrufunun uzun vadeli bir çözüm olması gerektiğini hatırlayın. Ve Afrika'ya katkı sağlamak için Water.org'un aktivitelerine destek olun!

Okundu Olarak İşaretle

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Muhteşem! 1
  • Güldürdü 1
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • İnanılmaz 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 05/10/2022 03:11:17 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2617

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Şiddet
Hastalık Kontrolü
Büyük Patlama
Öğrenme Alanı
Teori
Çalışma
Kemik
Foton
Mikoloji
Anne
Elektron
Kontrol
Odontoloji
Cinsiyet
Tehdit
Amerika Birleşik Devletleri
Gazetecilik
Canlı
Salgın
Ribozim
Primat
Karar Verme
Parçacık
Yas
Yıl
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Kafana takılan neler var?
Bağlantı
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, aklınızdan geçen düşünceleri Evrim Ağacı ailesiyle paylaşabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Bilim kimliğinizi önceleyin.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla aklınızdan geçen her şeyden ziyade, bilim veya yaşamla ilgili olabilecek düşüncelerinizle ilgileniyoruz.
2
Propaganda ve baskı amaçlı kullanmayın.
Herkesin aklından her şey geçebilir; fakat bu platformun amacı, insanların belli ideolojiler için propaganda yapmaları veya başkaları üzerinde baskı kurma amacıyla geliştirilmemiştir. Paylaştığınız fikirlerin değer kattığından emin olun.
3
Gerilim yaratmayın.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Değer katın; hassas konulardan ve öznel yoruma açık alanlardan uzak durun.
Bu komünitenin amacı okurlara hayatla ilgili keyifli farkındalıklar yaşatabilmektir. Din, politika, spor, aktüel konular gibi anlık tepkilere neden olabilecek konulardaki tespitlerden kaçının. Ayrıca aklınızdan geçenlerin Türkiye’deki bilim komünitesine değer katması beklenmektedir.
5
Cevap hakkı doğurmayın.
Bu platformda cevap veya yorum sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla aklınızdan geçenlerin, tespit edilebilir kişilere cevap hakkı doğurmadığından emin olun.
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve en iyi cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Soru Sor
Aşağıdaki "Soru" kutusunu sadece soru sormak için kullanınız. Bu kutuya soru formatında olmayan hiçbir cümle girmeyiniz. Sorunuzla ilgili ek bilgiler vermek isterseniz, "Açıklama" kısmına girebilirsiniz. Soru kısmının soru cümlesi haricindeki kullanımları sorunuzun silinmesine ve UP kaybetmenize neden olabilir.
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Soru Ara
Aradığınız soruyu bulamadıysanız buraya tıklayarak sorabilirsiniz.
Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.
Tür Ekle
Üst Takson Seç
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, yaşamış ve yaşayan bütün türleri filogenetik olarak sınıflandırdığımız ve tanıttığımız Yaşam Ağacı projemize, henüz girilmemiş taksonları girebilmeniz için geliştirdiğimiz bir platformdur. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Takson adlarını doğru yazdığınızdan emin olun.
Taksonların sadece ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Latince tür adlarında, cins adının ilk harfi büyük, diğer bütün harfler küçük olmalıdır (Örn: Canis lupus domesticus). Türkçe adlarda da sadece ilk harf büyük yazılmalıdır (Örn: Evcil köpek).
2
Taksonlar arası bağlantıları doğru girin.
Girdiğiniz taksonun üst taksonunu girmeniz zorunludur. Eğer üst takson yoksa, mümkün olduğunca öncelikle üst taksonları girmeye çalışın; sonrasında daha alt taksonları girin.
3
Birden fazla kaynaktan kontrol edin.
Mümkün olduğunca ezbere iş yapmayın, girdiğiniz taksonların isimlerinin birden fazla kaynaktan kontrol edin. Alternatif (sinonim) takson adlarını girmeyi unutmayın.
4
Tekrara düşmeyin.
Aynı taksonu birden fazla defa girmediğinizden emin olun. Otomatik tamamlama sistemimiz size bu konuda yardımcı olacaktır.
5
Mümkünse, takson tanıtım yazısı (Taksonomi yazısı) girin.
Bu araç sadece taksonları sisteme girmek için geliştirilmiştir. Dolayısıyla taksonlara ait minimal bilgiye yer vermektedir. Evrim Ağacı olarak amacımız, taksonlara dair detaylı girdilerle bu projeyi zenginleştirmektir. Girdiğiniz türü daha kapsamlı tanıtmak için Taksonomi yazısı girin.
Gönder
Tür Gözlemi Ekle
Tür Seç
Fotoğraf Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu platform, bizzat gözlediğiniz türlerin fotoğraflarını paylaşabilmeniz için geliştirilmiştir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Net ve anlaşılır görseller yükleyin.
Her zaman bir türü kusursuz netlikte fotoğraflamanız mümkün olmayabilir; ancak buraya yüklediğiniz fotoğraflardaki türlerin özellikle de vücut deseni gibi özelliklerinin rahatlıkla ayırt edilecek kadar net olması gerekmektedir.
2
Özgün olun, telif ihlali yapmayın.
Yüklediğiniz fotoğrafların telif hakları size ait olmalıdır. Başkası tarafından çekilen fotoğrafları yükleyemezsiniz. Wikimedia gibi açık kaynak organizasyonlarda yayınlanan telifsiz fotoğrafları yükleyebilirsiniz.
3
Paylaştığınız fotoğrafların telif hakkını isteyemezsiniz.
Yüklediğiniz fotoğraflar tamamen halka açık bir şekilde, sınırsız ve süresiz kullanım izniyle paylaşılacaktır. Bu fotoğraflar nedeniyle Evrim Ağacı’ndan telif veya ödeme talep etmeniz mümkün olmayacaktır. Kendi fotoğraflarınızı başka yerlerde istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
4
Etik kurallarına uyun.
Yüklediğiniz fotoğrafların uygunsuz olmadığından ve başkalarının haklarını ihlâl etmediğinden emin olun.
5
Takson teşhisini doğru yapın.
Yaptığınız gözlemler, spesifik taksonlarla ilişkilendirilmektedir. Takson teşhisini doğru yapmanız beklenmektedir. Taksonu bilemediğinizde, olabildiğince genel bir taksonla ilişkilendirin; örneğin türü bilmiyorsanız cins ile, cinsi bilmiyorsanız aile ile, aileyi bilmiyorsanız takım ile, vs.
Gönder
Tür Ara
Aradığınız türü bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.