Niçin ahlaklı olmalıyım sorusuna “özsaygı” kavramı üzeriden bir bakış

1)Değerler Hiyerarşisi

Değerler hiyerarşisi bireyin davranışlarının ahlaki olarak birbirlerine kurdukları üst ast ilişkisi olarak tanımlanabilir bu hiyerarşi kaynak olarak din toplumsal normlar bireysel tecrübeler edimsel koşullanmaları kullanabilir. Değerler firarisi her birey için farklılık arz etmekte olup bireyin kendini bu hiyerarşi içinde konumlandırdığı nokta çok önemlidir. Çünkü bu konumlandırma bireyin kendisine karşı olan bir bakış açısının yansımasıdır. Bu hiyerarşi, ahlak felsefesinde görülen klasik iyi kötü kavramlarından ziyade ahlaki açıdan değerli ahlaki açıdan değersiz kavramlarıyla davranışları kategorizeler.

2)Saygı

Saygı en temelinde başkalarına karşı gösterilen bir davranış olmakla beraber insanın kendine karşı da gösterdiği bir. Bu davranış başkalarına gösterildiğinde onlarda pozitif etkiler gösterilmediğinde negatif etkiler oluşturduğu gibi insanın kendisine karşı gösterdiği saygı olan Özsaygı da aynı etkiyi gösterir eğer ki bir birey kendine karşı saygı gösterirse bu onda pozitif etkiler uyandırır göstermezse negatif etkiler uyandırır. Bunu şunun gibi düşünebiliriz bir insan başkasına saygısızlık yaptığında ona zarar vermiş olur. Bu davranışı yani saygısızlığa kendine yaptığında aynı şekilde kendisine de zarar vermiş olur.

3) Öz Saygı

Özsaygı yukarıda da tanımlandığı gibi bireyin kendisine karşı gösterdiği saygı davranışı tanımlanabilir. Eğer ki kişi kendisine öz saygı göstermezse yine kendisi zarar görür örneğin kendi bakım yapmazsa çirkin olduğunu düşünür kendi istek ve arzularını görmezden gelirse değersizlik hissi oluşur. Bu noktada önemli bir husus olarak bireyin kendini ahlaki değerler hiyerarşisinde konumlandırdığı nokta bireyin kendisine karşı olan bakış açısının bir yansımasıdır. Eğer ki bir birey kötü bir davranış sergilerse birey değerler hiyerarşisi daha değersiz bir eylemi gerçekleştirdiği için kendisini daha alt ahlaki seviyede görür. Bu da bireyin kendisine karşı yaptığı bir saygısızlıktır. Nasıl birine karşı saygısızlık yapildiginda karşı taraf zarar görüyor, değersiz hissediyorsa veya kendimize karşı saygısızlık yaptığımızda kendimiz zarar görüyorsak ve değersiz hissediyorsak aynı mekanizmayla bireyin kendisine karşı yaptığı alt ahlaki davranışı yapıp kendi değerini düşürme saygısızlığının bir zararı olarak vicdan ortaya çıkar. Vicdan ahlaki değersizlik hissiyatının karşılığıdır.

3)Niçin Ahlaklı Olmalıyım?

“Değerler hiyerarşisinde ahlaken değerleri olan eylemleri yapıp kendi değerimizi arttırıp böylece kendimize saygı göstererek vicdani ödül kazanmak ve değersiz işleri yaparak kendi değerimizi düşürüp, özsaygısızlığa neden olup vicdanen zarar görmemek için ahlaki davranmalıyız”