Lauderdale Paradoksu

^[1]

Lauderdale’in sekizinci kontu James Maitland (1759-1839)'in . "An inquiry into the nature and origin of public wealth and into the means and causes of its increase" (kamusal zenginliğin doğası ve kökeni ile bu zenginliğin artışını sağlayan araçlar ve sebepler üzerine) adlı eserinden haraketle ortaya atılan Lauderdale paradoksunu dönemin diğer filozoflarının yanı sıra Karl Marx tarafından desteklenmektedir.

O dönem ve ondan önce yaşamış fikir babalarının yanında kendi payına düşen bu paradoksla toplumsal refah ile bireysel refahın zıt olduğunu belirtmektedir.

Lauderdale paradoksundan çıkarabildiğim ana fikir sermayenin kâr amacı güderek kullanıldığı durumlarda iş gücünün yerini alarak iş gücünü değersiz hale getirmesidir. Makineler tarafından yeri alınan insan gücü küçük kârlar yüzünden değersizleşerek refahın korunumunu azaltır fakat sermaye sahipleri aradaki küçük kârlarla refah seviyesini arttırarak aradaki işçi ve sermaye sahibinin refah seviyesinde bir uçurum oluşturur.

Sermaye sahibi kesim 100 işçi çalıştırmaktansa 25 makine almayı yeğler bu nedenle emek sahipleri yerlerini alan makinelere işlerini kaptırmamak için emeklerinin ücretini azaltır bu da sermeye sahipleri arasında bir rekabet ortamı oluşturur. Sermaye sahipleri kendi aralarında küçük kârların rekabetine girmiştir bile.

Bu rekabet ortamında doğaya zarar vermek, insan gücünü pervasız kullanmak işten bile değildir. Bu nedenle doğanın eşsiz suları küçük şişelere doldurulur sonrasında çöp haline gelmiş şişeler geri salınır, sermaye sahipleri bu rekabet ortamında dünyaya verdikleri zararı umursamadan her geçen gün insanı ve doğayı sömürmeye devam eder.

Makineyle işçinin mücadelesinden doğan bu büyük refah uçurumunun kenarında doğa ve insan vardır.

Emine Karakış