Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bitkilerin Işığa Yönelim (Fototropizma) Davranışı Aydınlatıldı!

Bitkilerin Işığa Yönelim (Fototropizma) Davranışı Aydınlatıldı!
Reklamı Kapat

Bu yazı, ScienceDaily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Bitkiler maksimum güneş ışığını almak için çeşitli stratejiler geliştirmişlerdir. Pencerede duran bir bitkiye baktığınızda, fotosentezde kullanılacak enerjiyi üretmek için güneş ışığının geldiği yöne doğru büyüdüğünü görürsünüz. Uluslararası bir biliminsanı grubu, bu hareketin arkasındaki itici gücün iç yüzünün anlaşılmasını sağladı.

Işığa doğru büyümek, bitkilerin yaşam döngüsünün başlangıcı için çok önemlidir. Çoğu tohum toprakta çimlenir ve karanlık ortamda, kendi bünyesinde bulunan sınırlı miktardaki nişasta ve yağ ile beslenir. Daha sonra, toprağın yüzeyine çıkan fidan, yer çekimine karşı gelerek yukarıya doğru hızlıca büyümeye başlar. İşte bu, yönelim için ilk ipucudur. Işığa duyarlılığı son derece yüksek olan proteinleri sayesinde fidan, ışığa yönelecek en kısa yolu bulur, hatta ışık kaynağının yönünde eğilebilir bile. 

“Ergin bitkiler bile ışığa doğru eğilirler. Bu, ışıktan en uzakta olan gövde hücrelerinin uzaması sayesinde olur. Bu ışık odaklı büyüme şekline fototropizma denir.” diye açıklıyor Münih Teknik Üniversitesi Bitki Sistemleri Biyolojisi Başkanı Prof. Claus Schwechheimer.

Taşıyıcıların Bitki Hormonunu Hedef Bölgeye Taşıması

Oksin, hücre uzamasından sorumlu bir kimyasal maddedir. Bu fitohormon, sürgün ucundaki hücrelerde oluşturulur ve hücreden hücreye aktarılır. Bu yüzden oksin hormonu son durağa gelmeden önce hücreler arasında adeta mekik dokur. “Taşıyıcı proteinler hormonu hücre içinden hücreler arası boşluğa iter, oradan da diğer hücrenin içine alırlar. Bu hedef bölgeye gelene kadar böyle devam eder.” diyor Prof. Claus Schwechheimer.

Bu süreçte en önemli olan protein, oksin hormonunun aktarılacağı yönü belirleyen PINs taşıyıcı hormonudur. Schwechheimer’in ekibinin görüntülediklerine göre, PINs hormonları tek başlarına çalışmazlar: “D6PK protein kinaz enziminin sinyaline ihtiyaçları vardır. Bu kinaz enzimi fosfat gruplarının transferi yoluyla PINs hormonunu düzenler. Böylece oksin taşınması için hormonu aktif etmiş olur." 

Oksinin Rolü Nedir?

Bitkilerin hareketleri ilk olarak Darwin’in 1880 yılında yeni ufuklar açan “Bitkilerde Hareketin Gücü” isimli çalışmasında kapsamlı bir şekilde açıklandı. Bitkilerin ışık kaynağına yönelmesinde oksinin rol oynayabileceği teorisini ortaya atan ise 1937 yılında Hollandalı araştırmacı Frits Went oldu. Bu teori günümüzde Cholodny-Went Modeli olarak anılmaktadır.

Bunlardan sonraki araştırmalarda, bu teoriyi destekleyen birçok araştırma yapılmış olsa da, bugüne kadar oksinin bu süreçte rol aldığına dair kesin kanıtlar elde edilememişti. “Şimdiye kadar, oksin taşıma sisteminde hata olduğu bilinen bütün bitkiler normal fototropizma örneği gösterdi. O halde nasıl olur da oksin bu süreç için taşınması gereken bir madde olur?” diyor İsviçre Lozan Üniveristesinden Prof. Christian Fankhauser.

Oksin Düzenleme Modeli Onaylandı

Münih Teknik Üniversitesi ekibi ve ortaklık yaptıkları Lozan Üniversitesi ekibi bu sorunun cevabını buldular. İsviçreli grup, hücredeki pek çok PINs taşıyıcısını eş zamanlı olarak devre dışı bıraktı. Münih Teknik Üniversitesi grubu D6PK protein kinaz enziminin işlevini gösterdiler. 

Kinaz ve PINs bileşenlerinden birkaç tanesi eksikken bitki, fototropizmayı tetikleyecek birçok ışığa rağmen hiçbir tepki göstermeden büyüdüğü bulundu. Bu mutant bitkilerde oksin taşıma sistemi tamamıyla bozulmuştu: Ne tür ışık gelirse gelsin, bu bitkiler sadece yukarı doğru büyümeye devam ediyorlardı. Bu deney, bilim insanlarına, oksin hormonunun fototropizma için önemini açıkça ortaya koymasına yardımcı oldu.  

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Umut Verici! 1
  • Tebrikler! 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • İnanılmaz 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: ScienceDaily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 24/10/2020 01:09:57 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/1253

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Instagram
Transkripsiyon
Tehlike
Ağız
Bebek
Wuhan Koronavirüsü
Doktor
İnsanlar
Maskeler
Primatlar
Genom
Maymun
Ölümden Sonra Yaşam
Evrim Ağacı Duyurusu
Enzim
Su
Obstetrik
Yaşamın Başlangıcı
Rna
Kuşlar
Mantar
Nobel Ödülü
Elektrik
Primat
Haber
Hasta
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“En büyük suçlar, kurallara uymayanlar tarafından değil; emirlere uyup, şehirlere bombalar yağdıran, halkı katledenler tarafından işlenir.”
Banksy
Geri Bildirim Gönder