Bu Reklamı Kapat
Bu Reklamı Kapat

Bilimin Altın Kadınları: Aysu Uygur (Harvard Üniversitesi)

Bilimin Altın Kadınları: Aysu Uygur (Harvard Üniversitesi)
5 dakika
11,138

Vücudumuzun farklı parçalarını, her gün farklı şekillerde kullanıyoruz. Ellerimiz bu yazıyı yazmayı sağlarken, gözlerimiz bu yazıyı okumayı sağlıyor. Ellerimize komutlar göndermek için omuriliğimiz hızlı bir otoban gibi sürekli elektrik sinyallerini bir aşağı, bir yukarı taşıyor. Karmakarışık vücudumuzun her bir parçasının, çok uzun bir evrimsel geçmişi var. Hepsi bir arada var olmadı; atasal yapılara gittiğimizde, ne kadar ilkel başlangıçların, kademeli olarak ne kadar karmaşık yapıları oluşturabildiğini görebiliyoruz.

Organlarımızın yapılarının, boyutlarının, özelliklerinin evrimsel süreçte ve bizler anne karnında gelişirken nasıl değiştiğini inceleyen bu araştırmalar, yaşama bakış açımızı değiştiriyor. Eskiden cevap verilemeyen "Bu organ nasıl oluştu, nereden geldi ve nasıl bu özellikleri kazandı?" sorularının cevabını, artık bilimsel olarak çok detaylı olarak verebiliyoruz. Bu, gelişim biyolojisi ve evrimsel biyolojinin, "evo-devo" (evrim ve gelişim) denen bir çatı altındaki işbirliği sayesinde mümkün oldu. Binlerce yıldır sorulan sorulara artık somut ve net cevaplar vermeyi başaran bu muhteşem sahadaki baş döndürücü keşiflerin bir kısmı da, Harvard Üniversitesi'nde araştırmalarını sürdürmekte olan Aysu Uygur tarafından yürütülüyor.

Bu Reklamı Kapat

Aysu Uygur, 1985'te İstanbul'da doğdu. 2003 yılında Robert Koleji'nde ortaokul ve lise eğitimini tamamladıktan sonra, ABD'nin Boston şehrinde Brandeis Üniversitesi’nde Moleküler Biyoloji Bölümü'nde lisans eğitimini tamamladı. Ardından Harvard Tıp Fakültesi’nde doktora eğitimine başladı ve Mayıs 2014’te Genetik Bölümü'nden mezun oldu.

Doktora tezini, Dr. Cliff Tabin ile yaptığı araştırmalar üzerine verdi. Çalışma sahası, izah ettiğimiz gibi, gelişimsel biyoloji alanındaydı. Uygur, çalışma sahasıyla ilgili şunları söylüyor:

Bu Reklamı Kapat

Yaptığım çalışmalarda, şu sorulara yanıtlar aradık: Organlar, nasıl oluşuyor? Farklı türlerin genleri ve moleküler özellikleri, aynı organın farklı canlılarda farklı morfolojide (boyut ve şekilde) oluşmasını nasıl sağlıyor? Organların şekillerinin evrimleşmesinin arkasında yatan sebepler nelerdir? Bu çalışmalar, özellikle omurgalı canlıların evrimsel sürecinde kullandıkları mekanizmalara ve omurilik ve el oluşumu hakkında bilgi dağarcığımıza katkılar sağladı.

Uygur'un çalışmalarının temelinde, evrimsel ilkelerin gelişime nasıl etki ettiği yatıyor. Organların şekil ve boyutlarının farklı türlerde hangi mekanizmaların kullanılmasıyla değişime uğradığını, yani evrimin mekanizmasını çözmeye çalıştıklarını söylüyor. Tüm türler, ortak bir kökeni paylaşıyorlar. Dolayısıyla neredeyse hiçbir tür, özelliklerini diğer türlerden bağımsız olarak kazanmıyor. Ancak bazı yapılar, birden fazla türde, benzer çevre şartları ve benzer çeşitlilik koşulları altında, benzer özellikler evrimleşebiliyor. Yapıların evrimi arasındaki benzerlikler ve paralellikleri incelemek, organların nasıl oluştuğunu anlamak konusunda önemli bilgiler sunabiliyor. İşte bu sebepe, Uygur ve arkadaşları, çeşitli canlıları bir arada inceliyorlar ve evrimleri ile gelişimlerini kıyaslıyorlar. Yaptıklarını şu şekilde açıklıyor:

Şekil farklılıkları için hayvanların el ve ayaklarını seçtik. Yarasaların upuzun parmakları onların kanatlarını oluştururken, insanlar oynak başparmakları sayesinde ince alet yapabiliyor, ve atlar 5 yerine tek bir uzun parmak üzerinde kilometrelerce koşuyorlar. Omurgalıların en çok değişime uğrayan organlarından olan kol ve bacaklar, aslında çok da sıkı korunmuş bir genetik mekanizma ile anne karnında oluşuyor. Kısacası, yarasada da, atta da, insanda da, aynı moleküler yolaklar farklı şekle sahip homolog organlar oluşturuyor. Biz laboratuvarda çok geniş yelpazedeki omurgalıların emriyolarını inceledik –buna at, deve, domuz, jerboa faresi ve laboratuvar faresi de dahil- ve farklı türlerde yakınsak evrim ile benzer değişimlerin uygulandığını gördük.

Buna bazı örnekler vermek mümkün. Örneğin Uygur'un da çalışmalarında kullandıkları jerboa faresi, at ve deve gibi hayvanlar, aslında erken embriyonik dönemde 5 parmağa sahipler. Ancak kol/bacak gelişiminin geç döneminde, birbirleriyle aynı moleküler yolaklar (kimyasal tepkime zincirleri) nedeniyle parmak sayıları azalıyor. Bu kimyasal yolakların ortaklığı, bağımsız şekilde ancak benzer özelliklerin Evrim Ağacı'nın farklı dallarında ortaya çıkabileceğine güzel örnekler teşkil ediyor. Filogenetik (evrimsel) olarak birbirine daha yakın akraba olan domuz ve ineklerde, genomlarındaki birebir aynı mutasyon nedeniyle parmak sayıları erken embriyonik döneminde azalıyor. Bu canlılar, hiçbir zaman 5 parmaklı olmuyorlar. Uygur, çalışmasının önemini şu şekilde açıklıyor:

Bu çalışmamız, çok sıkı korunan evrimsel şekillerin (omurgalıların çoğunun 5 parmaklı olması gibi) aslında evrimsel süreçte birden farklı şekilde değişebildiğini, bu mekanizmanın oldukça esnek olabildiğini gösterdi.

Aysu Uygur'un modern bilime katkıları bu kadarla da kalmadı. Yine çok ilginç bir diğer soruya daha yanıt arayan çalışmalara imza attı: nasıl oluyor da, birbirinden çok farklı boyuttaki hayvanlarda birbirine benzer yapılar evrimleşebiliyor? Bu konudaki çalışmalarını şöyle anlatıyor:

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Kuş yumurtalarından bilirsiniz, devekuşu yumurtasından muhabbet kuşuna, yumurta ve embriyo boyutunda çok büyük farklılıklar olabilir. Fakat kuşlar benzer oranları takip eden anatomilere sahiptir. Bu konuyu incelemek için, omurilik gibi çok kritik bir organdaki sinirlerin dizilimine baktık. Farklı canlılardaki boyut farklılıklarına baktığımızda, farklı türdeki hücrelerin aynı embriyonik morfojenlere (sinyal moleküllerine), hücre bazında farklı tepki verdiğini gösterdik. Bu sayede organların farklı zaman dilimlerinde gelişimini tamamlayıp doğru oranlara sahip olduğunu ortaya koyduk. Gelişimsel biyolojideki ‘oran’ problemi, genelde sinyal molekülünün daha büyük veya daha küçük dokuda dağılımı açısından incelenir. Biz ilk defa, bunun hücre tarafından algılanmasında da farklılıklar olabileceğini gösterdik.

Bu sonuçlar, evrimsel ve gelişimsel biyoloji için çok büyük anlam ifade ediyor. Doğadaki karmaşıklığı ve sözde düzeni açıklamakta önemli adımlar atmamızı sağlıyor. Üstelik Aysu Uygur, "Harvard Üniversitesi öğrencisi" denince aklınıza gelebilecek, sosyal yaşantıdan kopmuş, "inek" diye tabir edilebilecek biri de değil!

Doktora çalışmaları sırasında, bilimin halka aktarılmasına yönelik internet ve radyo aracılığıyla girişimlerde bulundu. Bilim-bilmiyim isimli bloguyla Türkiye’deki kötü yazılmış bilim haberlerinin doğrulamasını eğlenceli bir dille yaparken, Bilim Kazanı radyo programı ve cep yayınıyla güncel meseleleri bilimsel yönden inceledi. 

Dr. Uygur, hem bilimsel hem popüler bilim çalışmalarına devam ediyor. Akademik çalışmalarına çok yakında yine Harvard Üniversitesi’nde kardiyolog Dr. Richard Lee’nin laboratuvarında, kalp hücrelerinin yenilenmesi üzerine araştırmalar yaparak devam edecek. Blogu Bilim-Bilmiyim ve cep yayını Bilim Kazanı ile daha fazla insana ulaşmak, hem de Türkiye’de daha fazla üniversite ve üzeri bilim insanının eğitimine katkı sağlamak için proje oluşturmaya diğer akademisyen arkadaşlarıyla devam edeceklerini belirtiyor. 

Son olarak, evrimin modern bilim için neden önemli olduğu sorusuna, şöyle yanıt veriyor:

Evrim, kendi başına önemli veya önemsiz sıfatına gerek duymaz, zira canlı çeşitliliğinin evrimsel süreçle kazanıldığı son 150 yıldır defalarca yeni kanıtlarla gösterildi. Evrimsel mekanizmaları araştırmak neden önemli, sorusuna cevap verebilirim. Çünkü evrimsel biyoloji sayesinde, varoluşumuza dair cevaplayabileceğimiz 'nasıl var olduk' sorusunu cevaplayabiliyoruz. Hayat nasıl başladı? Nasıl şekillendi? Nasıl çeşitlendi? Artık bu soruları sorabiliyoruz, çünkü cevaplamak için gereken teknolojiye sahibiz. Evrimsel süreci incelemek, kendimizle ilgili en temel şeyleri, nasıl olduğunu öğrenmek demek.

Not: Aysu Uygur'a Twitter'dan @aysuygur adresinden ulaşabilirsiniz.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Tebrikler! 4
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 1
  • İnanılmaz 1
  • Muhteşem! 0
  • Bilim Budur! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Merak Uyandırıcı! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Bu Reklamı Kapat

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 01/07/2022 04:18:06 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2896

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Bu Reklamı Kapat
Size Özel (Beta)
İçerikler
Sosyal
Gönderiler
Cinsel Seçilim
Epigenetik
Olasılık
Kütle
Biliş
Genler
Acı
İngiltere
Ölümden Sonra Yaşam
Ribozim
Köpekbalığı
Samanyolu Galaksisi
Wuhan
Çin
Entropi
Jinekoloji
Kadın Doğum
İmmünoloji
Bilim Tarihi
Vejetaryen
Sıcaklık
Sars
Klinik Mikrobiyoloji
Nadir
Asteroid
Aklımdan Geçen
Komünite Seç
Aklımdan Geçen
Fark Ettim ki...
Bugün Öğrendim ki...
İşe Yarar İpucu
Bilim Haberleri
Hikaye Fikri
Başlık
Bugün bilimseverlerle ne paylaşmak istersin?
Bağlantı
Gönder
Ekle
Soru Sor
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Paylaş
Soru Sor
Görsel Ekle
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform, aklınıza takılan soruları sorabilmeniz ve diğerlerinin sorularını yanıtlayabilmeniz içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Gerçekten soru sorun, imâdan ve yüklü sorulardan kaçının.
Sorularınızın amacı nesnel olarak gerçeği öğrenmek veya fikir almak olmalıdır. Şahsi kanaatinizle ilgili mesaj vermek için kullanmayın; yüklü soru sormayın.
2
Bilim kimliğinizi kullanın.
Evrim Ağacı bir bilim platformudur. Dolayısıyla sorular ve cevaplar, bilimsel perspektifi yansıtmalıdır. Geçerli bilimsel kaynaklarla doğrulanamayan bilgiler veya reklamlar silinebilir.
3
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
4
Sahtebilimi desteklemek yasaktır.
Sahtebilim kategorisi altında konuyla ilgili sorular sorabilirsiniz; ancak bilimsel geçerliliği bulunmayan sahtebilim konularını destekleyen sorular veya cevaplar paylaşmayın.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nda reklamları 2 şekilde kapatabilirsiniz:

  1. Ücretsiz üye girişi yapmak: Sitedeki reklamların %50 kadarını kapatmak için ücretsiz bir Evrim Ağacı üyeliği açmanız ve sitemizi/uygulamamızı kullanmanız yeterli!

  2. Maddi destekçilerimiz arasına katılmak: Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın

Önizleme
Görseli Kaydet
Sıfırla
Vazgeç
Ara
Raporla

Raporlama sisteminin amacı, platformu uygunsuz biçimde kullananların önüne geçmektir. Lütfen bir içeriği, sadece düşük kaliteli olduğunu veya soruya cevap olmadığını düşündüğünüz raporlamayınız; bu raporlar kabul edilmeyecektir. Bunun yerine daha kaliteli cevapları kendiniz girmeye çalışın veya diğer kullanıcıları oylama, teşekkür ve kabul edilen cevap araçları ile daha kaliteli cevaplara teşvik edin. Kalitesiz bulduğunuz içerikleri eleyebileceğiniz, kalitelileri daha ön plana çıkarabileceğiniz yeni araçlar geliştirmekteyiz.

Alıntı Ekle
Eser Ekle
Kurallar
Komünite Kuralları
Bu komünite, fark edildiğinde ufku genişleten tespitler içindir. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu komünitenin ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Formu olabildiğince eksiksiz doldurun.
Girdiğiniz sözün/alıntının kaynağı ne kadar açıksa o kadar iyi. Açıklama kısmına kitabın sayfa sayısını veya filmin saat/dakika/saniye bilgisini girebilirsiniz.
2
Anonimden kaçının.
Bazı sözler/alıntılar anonim olabilir. Fakat sözün anonimliğini doğrulamaksızın, bilmediğiniz her söze/alıntıya anonim yazmayın. Bu tür girdiler silinebilir.
3
Kaynağı araştırın ve sorgulayın.
Sayısız söz/alıntı, gerçekte o sözü hiçbir zaman söylememiş/yazmamış kişilere, hatalı bir şekilde atfediliyor. Paylaşımınızın site geneline yayılabilmesi için kaliteli kaynaklar kullanın ve kaynaklarınızı sorgulayın.
4
Ofansif ve entelektüel düşünceden uzak sözler yasaktır.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Sözlerinizi tırnak (") içine almayın.
Sistemimiz formatı otomatik olarak ayarlayacaktır.
Gönder
Tavsiye Et
Aşağıdaki kutuya, [ESER ADI] isimli [KİTABI/FİLMİ] neden tavsiye ettiğini girebilirsin. Ne kadar detaylı ve kapsamlı bir analiz yaparsan, bu eseri [OKUMAK/İZLEMEK] isteyenleri o kadar doğru ve fazla bilgilendirmiş olacaksın. Tavsiyenin sadece negatif içerikte olamayacağını, eğer bu sistemi kullanıyorsan tavsiye ettiğin içeriğin pozitif taraflarından bahsetmek zorunda olduğunu lütfen unutma. Yapıcı eleştiri hakkında daha fazla bilgi almak için burayı okuyabilirsin.
Kurallar
Platform Kuralları
Bu platform; okuduğunuz kitaplara, izlediğiniz filmlere/belgesellere veya takip ettiğiniz YouTube kanallarına yönelik tavsiylerinizi ve/veya yapıcı eleştirel fikirlerinizi girebilmeniz içindir. Tavsiye etmek istediğiniz eseri bulamazsanız, buradan yeni bir kayıt oluşturabilirsiniz. Yapacağınız paylaşımlar Evrim Ağacı'nın kurallarına tabidir. Ayrıca bu platformun ek kurallarına da uymanız gerekmektedir.
1
Önceliğimiz pozitif tavsiyelerdir.
Bu platformu, beğenmediğiniz eserleri yermek için değil, beğendiğiniz eserleri başkalarına tanıtmak için kullanmaya öncelik veriniz. Sadece negatif girdileri olduğu tespit edilenler platformdan geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
2
Tavsiyenizin içeriği sadece negatif olamaz.
Tavsiye yazdığınız eserleri olabildiğince objektif bir gözlükle anlatmanız beklenmektedir. Dolayısıyla bir eseri beğenmediyseniz bile, tavsiyenizde eserin pozitif taraflarından da bahsetmeniz gerekmektedir.
3
Negatif eleştiriler yapıcı olmak zorundadır.
Eğer tavsiyenizin ana tonu negatif olacaksa, tüm eleştirileriniz yapıcı nitelikte olmak zorundadır. Yapıcı eleştiri kurallarını buradan öğrenebilirsiniz. Yapıcı bir tarafı olmayan veya tamamen yıkıcı içerikte olan eleştiriler silinebilir ve yazarlar geçici veya kalıcı olarak engellenebilirler.
4
Düzgün ve insanca iletişim kurun.
Gerilim, tersleme, tahrik, taciz, alay, dedikodu, trollük, vurdumduymazlık, duyarsızlık, ırkçılık, bağnazlık, nefret söylemi, azınlıklara saldırı, fanatizm, holiganlık, sloganlar yasaktır.
5
Türkçeyi düzgün kullanın.
Şair olmanızı beklemiyoruz; ancak yazdığınız içeriğin anlaşılır olması ve temel düzeyde yazım ve dil bilgisi kurallarına uyması gerekmektedir.
Eser Ara
Aradığınız eseri bulamadıysanız buraya tıklayarak ekleyebilirsiniz.