Beyin Sağlığınızın İpuçları El Yazınızda Gizli Olabilir mi?

Bilişsel Bozukluk ve El Yazısı Arasındaki Bağlantı

Yeni bir araştırmaya göre, el yazımızın hızı ve karmaşıklığı beyin sağlığımızın bir göstergesi olabilir. Araştırmacılar bu sonuca, bir grup yaşlı yetişkinin zorluk derecesi değişen bir dizi yazma görevini tamamlamasının ardından ulaştı.

İş en karmaşık göreve, yani kendilerine dikte edilen bir cümleyi yazmaya geldiğinde, araştırmacılar el yazısının hızı ve stili ile bilişsel bozukluk (İng: "cognitive impairment") arasında güçlü bir bağlantı buldular. Portekiz'deki Évora Üniversitesi bünyesinde görev yapan ve araştırmanın kıdemli yazarı olan Dr. Ana Rita Matias, bu durumu şöyle açıkladı:

Yazı yazmak sadece motor bir aktivite değildir; aynı zamanda beyne açılan bir penceredir. Bilişsel bozukluğu olan yaşlı yetişkinlerin, el yazısı hareketlerinin zamanlamasında ve düzenlenmesinde belirgin farklılıklar sergilediğini tespit ettik.

Tüm Reklamları Kapat

El yazısı; motor kontrol, duyulan veya okunan duyusal bilgileri yorumlama ve bir sayfa üzerindeki hareketi organize etme gibi çeşitli bilişsel süreçleri içerir. Bilişsel açıdan oldukça zorlayıcı bir görev olması nedeniyle bilim insanları, yaşlandıkça ortaya çıkan bilişsel gerilemenin bir işareti olarak el yazısının kullanılabileceğine inanıyorlar.

Araştırma Nasıl Gerçekleştirildi?

Zamanlama ve kalem hareketlerinin düzeni, beynin eylemleri nasıl planlayıp yürüttüğüyle yakından ilişkilidir. Dr. Matias, çalışma belleği ve yürütücü kontrollere dayanan bu süreci şu sözlerle detaylandırdı:

Zamanlama ve kalem hareketlerinin organizasyonu, beynin eylemleri nasıl planladığına ve uyguladığına sıkı sıkıya bağlıdır. Bu durum ise çalışma belleği ve yürütücü kontrollere dayanır. Bu bilişsel sistemler zayıfladıkça, yazı yazmak daha yavaş, daha bölük pörçük ve daha az koordineli hale gelir.

Araştırma, yaşları 62 ile 92 arasında değişen 58 bakımevi sakinini kapsıyor. Bu katılımcılardan 38'inin daha önce herhangi bir tür bilişsel bozukluk teşhisi aldığı biliniyor. Katılımcılar, dijital bir kalem ve tablet kullanarak iki farklı görev türünü yerine getirdiler.

İlk görev basit bir kalem kontrolünden ibaretti. Yetişkinlere 10 yatay çizgi veya en az 10 nokta çizmeleri için 20 saniye verildi. Bu testler, belki de çok basit oldukları için bilişsel bozuklukla güçlü bir bağlantı göstermedi.

Ardından araştırmacılar, katılımcılardan bir karttaki cümleyi kopyalamalarını ve kendilerine dikte edilen karmaşık bir cümleyi yazmalarını istediler. Bu kez, özellikle karmaşık dikte alıştırmasında net farklılıklar görüldü. Çalışmada spesifik olarak üç öngörücü faktör öne çıktı: harflerin dikey boyutu, katılımcıların yazmaya ne zaman başladığı ve görevi tamamlamalarının ne kadar sürdüğü.

Dikte Görevleri Neden Daha Etkili?

Dikte görevlerinin beyni aynı anda birçok işlemi yapmaya zorladığını belirten Dr. Matias, bu testlerin neden daha hassas sonuçlar verdiğini şu şekilde ifade etti:

Dikte görevleri çok daha hassastır çünkü beynin aynı anda birden fazla şey yapmasını gerektirir: dinlemek, dili işlemek, sesleri yazılı forma dönüştürmek ve hareketi koordine etmek.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, sitemizin/uygulamamızın çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, %100 reklamsız ve çok daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 50₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol

Araştırmacılara göre katılımcıların ne yazdığı da büyük önem taşıyordu. Dr. Matias bu durumu şöyle özetledi:

Daha uzun, daha az öngörülebilir veya dilsel açıdan zorlayıcı bir cümle, bilişsel kaynaklar üzerinde çok daha büyük bir baskı yaratır.

Ekip, yazma görevlerinin bilişsel gerilemeyi tespit etmek için pratik, uygun maliyetli ve invaziv olmayan (İng: "non-invasive") bir yöntem olarak hizmet edebileceğini umuyor. Ancak bu yöntemin doktor muayenehanelerinde standart bir prosedür olarak kullanılmaya başlanmasından önce, daha geniş ve daha çeşitli popülasyonları kapsayan uzun vadeli çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu belirtmek gerekiyor.