Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Bazı Hayvanların Dişleri ve Boynuzları Aşırı Uzayarak Kendi Kendilerine Saplanabilir!

Geyik Domuzlarının Dişleri ve Bazı Keçilerin Boynuzu Kendilerine Saplanacak Kadar Uzayabiliyor!

Bazı Hayvanların Dişleri ve Boynuzları Aşırı Uzayarak Kendi Kendilerine Saplanabilir!
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu türev bir içeriktir. Yani bu yazının omurgası, Science Blogs isimli kaynaktan çevrilerek dilimize uyarlanmıştır; ancak "çeviri" içeriklerimizden farklı olarak, bu içerikte orijinal metin birebir korunmamıştır. Anlatım ve konu akışı gibi detaylar Evrim Ağacı yazar(lar)ı ve/veya editörler tarafından güncellenmiş, değiştirilmiş ve/veya geliştirilmiştir. Yazar, kaynaktan alınan metin omurgası üzerine kendi örneklerini, bilgilerini, detaylarını eklemiş; içeriği ve anlatımı zenginleştirmiş ve/veya çeşitlendirmiş olabilir. Bu ek kısımlarla ilgili kaynaklar da, yazının sonunda gösterilmiştir. Metnin omurgasını oluşturan kaynağı, orijinal dilinde okumak için lütfen yukarıdaki bağlantıya tıklayınız. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Doğada her şeyin mantık kuralları çerçevesinde işlediğini düşünmeye meyilliyiz; ancak doğanın derinliklerine baktıkça çok çeşitli aşırılıklar ve adeta "mantık hataları" bulmak mümkün. Geleceği öngöremeyen evrimsel ve diğer biyolojik süreçler çerçevesinde bunları görmek son derece normal olsa da, kişilerin doğaya yönelik algısını değiştirme potansiyeli olması bakımından bu tuhaflıkları görmek önemlidir. Hele ki bunları anlamak, kanser gibi çeşitli hastalıkların tedavisini bulmamız konusunda bize ilham olabilecekse...

Bu tuhaflıkların en ilginç olanlarından birisi, boynuz ve diş gibi yapıları aşırı uzayan ve dolayısıyla kendi kendilerine zarar verebilen hayvanlar. Gelin bunlardan ikisine bakış atalım:

Kafatasına Saplanan Geyik Domuzu Dişleri!

Babirusalar, ya da geyik domuzları, genellikle Endonezya adalarında bulunan domuzlardır. 2002 yılına kadar bu canlının tek bir tür olduğu düşünülüyordu; ancak yapılan evrimsel analizler, süreçte türleşmenin çoktan gerçekleştiğini ve 4 farklı geyik domuzu türünün evrimleştiğini gösterdi. Onları meşhur yapan şey ise, üst köpek dişlerinin alın kemiğini delip kafatasının için doğru büyüdüğü erkek geyik domuzu kafatasıdır. Çünkü bu canlıların dişleri o kadar fazla uzar ki, bazı bireylerde dişler kafatasına kadar kıvrılarak saplanabilir ve muhtemelen canlının ölümüyle sonlanır. Köpek dişlerinin sıradışı şekillerine bakılacak olursa, bu şekli taşıyan en az bir bireyin var olduğu bariz ve kaçınılmaz.

Bazı dostlar ve yazıştığımız arkadaşlar bunun gerçekleştiği yerde bir kafatası (ya da kafatası fotoğrafı) gördüklerini söylüyorlar, ancak kanıt gösterebilen olmamıştı. Bugüne kadar... Evet, Henrik Peterson tarafından gönderilen fotoğraflarda İsveç Gothemburg'daki Milli Tarih Müzesi'nde geyik domuzu kafatası tam bizim görmek istediğimiz sergilenmektedir.

Sözkonusu hayvan olağanüstü dişleri olan yaşlı bir erkek, ve hayvanın sağ üst dişi kafatasının içine doğru büyümüş (Aşağıda daha açığa kavuşacak bazı sebeplerden ötürü buna 1. Kafası diyeceğiz). Dişin bu aşırı büyümesi hayvanı öldürdü mü? Maalesef, numunenin beraberindeki asıl etiket kayıp olduğundan bunu bilemiyoruz. Kafatasının 1916 - 1920 arasında Sulawesi'deki araştırmasında bulduğu 60 örnekten biri olduğunu biliyoruz.

Owlmirror adlı blogda, aynı koleksiyondan başka bir kafatası gibi görünen bir siyah beyaz fotoğraf bulunuyor (bu kafatasına 2. Kafatası diyeceğiz).

Bu gerçekten ilk kafatasından farklı mı? Kesin değil. Eğer 1. ve 2. Kafataslarını yakından bakarak karşılaştırırsanız, çok benzerler. Tek görülür fark alt köpek dişlerinde, 1. Kafatasında alt dişler o kadar inanılmaz derecede büyük ve güçlü ki, gerçek mi diye düşünüyorum. Diğer bir deyişle, 1. Kafatası aslında daha büyük, kaba görünümlü alt dişleri olan bir 2. Kafatası olabilir mi? Fazlasını bilmek güzel olurdu.

Demek ki geyik domuzlarına kendi dişleri tarafından hasar verilebilir. Bu fotoğraflardaki bireylerin gözle görülür şekilde uzun dişlerinin olduğuna dikkat edin: Kendi kendini yaralamak ancak yaşlı, tamamen gelişmiş, dişleri tamamlanmış erkek geyik domuzlarının başına geliyor.

Boynuzları Suratlarına Saplanan Keçiler!

Ancak bu şekilde kontrolsüz bir büyüme sadece geyik domuzlarının sorunu değildir; aynı zamanda geyiklerin ve keçilerin kendisi de bu durumdan muzdarip olabilmektedir. Ana görseldeki ve aşağıdaki fotoğraf, onun "güzel" örneklerinden birisidir.

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Buradaki keçi, boynuzu kafasına saplandığı için ölmüş değil, bir avcı tarafından vurulduğu için ölmüş. Ancak bu durum, söz konusu boynuz uzamasının ölümcül yaralara neden olmayacağı anlamına gelmiyor. Deri ve ete saplanacak kadar uzayan boynuz, dış kuvvetlerin etkisiyle (örneğin kafa tokuşturma sonucunda) vücuda saplanabiliyor. Çarpışmanın şiddetine bağlı olarak bu saplanma ölümcül yaralar açabiliyor. Kimi zamansa, ufak yaralar açarak iltihaplanma sonucu ölüme götürebilecek sıkıntılara neden olabiliyor.

Aslına bakarsanız bu öyle pek seyrek olan bir durum da değildir! Kimi zaman kafa tokuşturma sırasında boynuzlarına zarar veren geyiklerin boynuzlarında çatallanmalar ve kırılmalar meydana gelebilmektedir. Bu çatallanma oluştuktan sonra boynuz, farklı bir yöne doğru uzayarak kendi vücutlarına saplanabilir. Kimi zamansa mutasyonlar gibi genetik unsurlardan kaynaklı varyasyonlar, normalin ötesinde boynuz uzamasına ve çatallanmasına neden olabilmektedir. Bu çeşitlilik içerisinden avantajlı olanlar seçim mekanizması tarafından seçilecek, diğerleri ise elenecektir.

Fotoğrafta gördüğünüz, muhtemelen elenecek olan çeşitlilik ürünlerinden birisidir.

Sonuç

Bu durumlar, evrime dair çok hoş bilgiler sunmaktadır. Bu canlılar, herhangi bir plana göre var olmamışlardır, tamamen doğal süreçte evrimleşmektedirler. Ancak diş uzunluk ve kıvrımları, artık çok ilginç bir noktaya dayanmıştır. Dişleri daha da uzayacak olursa (ki arada sırada, yukarıda gördüğünüz gibi bu olmaktadır) bu onlar için ölüm demektir. Buna neden olan genlere sahip olanlar elenmektedir; diğerleri ise yaşamlarını sürdürmekte ve üremektedirler. Böylece evrim, diş uzunluğunu en uygun aralıkta tutmayı sürdürür; ancak hatalar, daha doğrusu genetik varyasyonlar oldukça, ölüme neden olan diş uzunlukları (veya benzer şekilde daha kısa dişli bireyler) var olacaktır. Zaten evrimi sürdüren de, bu varyasyon ve bu varyasyonun seçilimidir.

Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Üzücü! 5
  • Muhteşem! 4
  • İnanılmaz 4
  • Tebrikler! 3
  • Bilim Budur! 3
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 3
  • Merak Uyandırıcı! 2
  • Güldürdü 1
  • Umut Verici! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 09/07/2020 20:53:15 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/2082

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Çin
Hayvan
Göğüs Hastalığı
Üreme
Primat
Hidrotermal Baca
Toplum
Ölümden Sonra Yaşam
Elektrokimya
Aslan
Cinsellik
Kanser Tedavisi
Mars
Karadelik
Kromozom
Örümcek
Kuyruk
Hafıza
Konuşma
Hormon
Paleontoloji
Lgbt
Antropoloji
Küresel Isınma
Hastalık Yayılımı
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Evrime inanmak diye bir şey yoktur; evrim bir gerçektir. Bir inanç meselesi değildir. Güneşi balçıkla sıvayamazsınız. Evrim vardır ve kim ne derse desin bu gerçek ortadadır.”
Aziz Sancar
Geri Bildirim Gönder