Ay'da Hermatit Bulundu! Dünya'nın Oksijeni, Ay'ı Paslandırıyor Olabilir mi?

Yapılan Çalışmalar, Ay'daki Oksitlenmenin Dünya Kaynaklı Olabileceğini Gösteriyor!

Ay'da Hermatit Bulundu! Dünya'nın Oksijeni, Ay'ı Paslandırıyor Olabilir mi?
Yazar Marcie Grabowski Çağrı Mert Bakırcı Editör Çağrı Mert Bakırcı
2 dakika
1,106 Okunma Sayısı
Notlarım
Reklamı Kapat
Tarihi Geçmiş Haber

Bu haber 1 yıl öncesine aittir. Haber güncelliğini yitirmiş olabilir; ancak arşivsel değeri ve bilimsel gelişme/ilerleme anlamındaki önemi dolayısıyla yayında tutulmaktadır. Ayrıca konuyla ilgili gelişmeler yaşandıkça bu içerik de güncellenebilir.

Çoğu gezegen bilimciyi şaşırtacak şekilde, Hawai'i Jeofizik ve Planetoloji Enstitüsü (HIGP)'nde yardımcı araştırmacı görevindeki Shuai Li liderliğide yürütülen çalışmada, Ay'ın yüksek bölgelerinde oksitlenmiş demir minerali olan Hermatit keşfedildi.

Demir, oksijenle oldukça reaktiftir. Dünya'da sıklıkla görülen kırmızımsı pası oluştururlar. Ancak Ay yüzeyinin ve katmanlarının oksijenle teması yoktur. Bu nedenle Ay yüzeyinde de bozulmamış demir oldukça yaygındır. Ayrıca Apollo görevinden gelen mineral örneklerinin hiçbirinde yüksek oranda oksitlenmiş demire rastlanmamıştır. Buna ek olarak, Güneş'ten gelen rüzgarların taşıdığı Hidrojen atomları, Ay yüzeyini bombalamakta ve demirin paslanıp Hermatit oluşturmasını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle Ay yüzeyinde Hermatit bulunduğunun keşfi, oldukça beklenmeyen bir gelişmedir. Shuai Li konu hakkında şöyle diyor:

Bizim hipotezimiz, Ay yüzeyindeki Hermatit'in, Ay Dünya'nın manyetosferindeyken, güneş rüzgarlarının Dünya atmosferinin en dış katmanındaki oksijeni Ay yüzeyine milyarlarca yıl boyunca taşıyarak, Ay yüzeyindeki demiri oksitlemesiyle oluştuğu yönündedir.

Bu keşfe imza atmak için, Li, HIGP (Hawai'i Jeofizik ve Planetolj Enstitüsü)'li profesör Paul Lucey ve NASA JPL'de çalışan yardımcı yazarlar, Hindistan'ın Chandraayan-1 projesi içinde bulunan Ay Mineraloji Haritacısı (M3) tarafından elde edilen Hiperspektral Yansıma verilerini incelediler.

Reklamı Kapat

Bu keşif Li'nin 2018 yılında yaptığı Ay'daki donmuş suyun keşfinin devamı niteliğinde. Şöyle anlatıyor:

Kutup bölgelerinden elde edilen M3 verilerini incelediğimde, Ay'ın alçak bölgelerinde veya Apollo görevlerinden elde ettiğimiz bulgulardan farklılık gösteren spektral özellikler ve desenlere ulaşıldığını buldum. Ay'da su ve kayaların tepkime verip vermediğini merak ettim. Aylar süren incelemeler sonuncunda, Hermatit'e ait olan imzayi incelediğimi fark ettim.

Ekip, Hermatit'in bulunduğu bölgeleri buldular ve yüksek bölgelerde bulunan suyla ilişkilendirdiler ve Hermatit'in su kütlesinin kenar kısmında, her zaman Dünya'ya bakan kısmında daha yoğun olduğunu buldular. Li, şöyle diyor:

Ay'ın Dünya'ya yakın kısmında yoğunlaşan Hermatit, olayın Dünya ile ilişik olduğunu gösteriyor olabilir. Bu bana, Japon Kaguya görevinde yapılan, Ay Dünya'nın manyetosferi içindeyken, Güneş rüzgarlarının Dünya'nın atmosferinin en dış katmanını, Ay yüzeyine doğru sürükleyebileceğinin keşfini hatırlattı. Yani Dünya'nın atmosferindeki oksijen, Hermatit'in oluşumundaki ana oksidant olabilir. Su ve gezegenler arası toz da büyük roller oynamış olabilirler.

Ne ilginçtir ki, diğer bölgelerden daha az olmasına rağmen, Hermatit, Ay'ın Dünya'ya uzak olan, belki de oksijenin hiç ulaşamadığı bölgesinde de yok değil. Aslında Ay'ın yüksek kesimlerinde gözlemlenen az miktardaki (< ~0.1 ağırlık %) su da Dünya'ya uzak kısımdaki Hermatit oluşumuna sebep olmuş olabilir. Ki bu, su bakımından fakir, S-tipi asteroidlerdeki Hermatit oluşumunu yorumlamamıza da yardımcı olurdu.

Bu keşif bizim kutup hakkında sahip olduğumuz bilgileri yeniden şekillendirecek. Dünya, Ay'ın yüzeyinin günümüzdeki haline gelmesinde büyük bir rol oynamış olabilir."

Evrim Ağacı'ndan Mesaj

Araştırma ekibi şimdi, NASA'nın ARTEMIS görevlerinin kutup bölgelerinden Hermatit örnekleri getirebileceğini umuyor. Hermatit örneklerinin kimyasal imzaları Ay yüzeyindeki Hermatit'in Dünya kaynaklı oksijen tarafından oksitlenip oksitlenmediğini kanıtlayabilir. Ve böylece Dünya'nın atmosferinin yıllar içindeki gelişimini gözler önüne serebilir.

Okundu Olarak İşaretle
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 9
  • Tebrikler! 2
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 27/09/2021 19:08:55 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9308

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Size Özel
İçerikler
Instagram
Afrika
Kara Delik
Mikoloji
Yakınsak Evrim
Bilim İnsanları
Hastalık Yayılımı
Müzik
Robot
Deizm
Bakteri
Transkripsiyon
Cinsiyet Araştırmaları
Makine
Kimyasal Element
Hayvan Davranışları
Biyoloji
Okyanus
Balık Çeşitliliği
Eşey
2019-Ncov
Albert Einstein
Bilimkurgu
Gen İfadesi
Coğrafya
Cinsellik Araştırmaları
Daha Fazla İçerik Göster
Evrim Ağacı'na Destek Ol
Evrim Ağacı'nın %100 okur destekli bir bilim platformu olduğunu biliyor muydunuz? Evrim Ağacı'nın maddi destekçileri arasına katılarak Türkiye'de bilimin yayılmasına güç katmak için hemen buraya tıklayın.
Popüler Yazılar
30 gün
90 gün
1 yıl
EA Akademi
Evrim Ağacı Akademi (ya da kısaca EA Akademi), 2010 yılından beri ürettiğimiz makalelerden oluşan ve kendi kendinizi bilimin çeşitli dallarında eğitebileceğiniz bir çevirim içi eğitim girişimi! Evrim Ağacı Akademi'yi buraya tıklayarak görebilirsiniz. Daha fazla bilgi için buraya tıklayın.
Etkinlik & İlan
Bilim ile ilgili bir etkinlik mi düzenliyorsunuz? Yoksa bilim insanlarını veya bilimseverleri ilgilendiren bir iş, staj, çalıştay, makale çağrısı vb. bir duyurunuz mu var? Etkinlik & İlan Platformumuzda paylaşın, milyonlarca bilimsevere ulaşsın.
Podcast
Evrim Ağacı'nın birçok içeriğinin profesyonel ses sanatçıları tarafından seslendirildiğini biliyor muydunuz? Bunların hepsini Podcast Platformumuzda dinleyebilirsiniz. Ayrıca Spotify, iTunes, Google Podcast ve YouTube bağlantılarını da bir arada bulabilirsiniz.
Yazı Geçmişi
Okuma Geçmişi
Notlarım
İlerleme Durumunu Güncelle
Okudum
Sonra Oku
Not Ekle
Kaldığım Yeri İşaretle
Göz Attım

Evrim Ağacı tarafından otomatik olarak takip edilen işlemleri istediğin zaman durdurabilirsin.
[Site ayalarına git...]

Filtrele
Listele
Bu yazıdaki hareketlerin
Devamını Göster
Filtrele
Listele
Tüm Okuma Geçmişin
Devamını Göster
0/10000

Göster

Şifremi unuttum Üyelik Aktivasyonu

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
Geri Bildirim Gönder
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Sizi Takip Ediyor

Devamını Oku
Evrim Ağacı Uygulamasını
İndir
Chromium Tabanlı Mobil Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
İlk birkaç girişinizde zaten tarayıcınız size uygulamamızı indirmeyi önerecek. Önerideki tuşa tıklayarak uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu öneriyi, yukarıdaki videoda görebilirsiniz. Eğer bu öneri artık gözükmüyorsa, Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Chromium Tabanlı Masaüstü Tarayıcılar (Chrome, Edge, Brave vb.)
Yeni uygulamamızı kurmak için tarayıcı çubuğundaki kurulum tuşuna tıklayın. "Yükle" (Install) tuşuna basarak kurulumu tamamlayın. Dilerseniz, Evrim Ağacı İleri Web Uygulaması'nı görev çubuğunuza sabitleyin. Uygulama logosuna sağ tıklayıp, "Görev Çubuğuna Sabitle" seçeneğine tıklayabilirsiniz. Eğer bu seçenek gözükmüyorsa, tarayıcının Ayarlar/Seçenekler (⋮) ikonuna tıklayıp, Uygulamayı Yükle seçeneğini kullanabilirsiniz.
Safari Mobil Uygulama
Sırasıyla Paylaş -> Ana Ekrana Ekle -> Ekle tuşlarına basarak yeni mobil uygulamamızı kurabilirsiniz. Bu basamakları görmek için yukarıdaki videoyu izleyebilirsiniz.

Daha fazla bilgi almak için tıklayın