Evrim Ağacı
Reklamı Kapat

Ay'da Hermatit Bulundu! Dünya'nın Oksijeni, Ay'ı Paslandırıyor Olabilir mi?

Yapılan Çalışmalar, Ay'daki Oksitlenmenin Dünya Kaynaklı Olabileceğini Gösteriyor!

Ay'da Hermatit Bulundu! Dünya'nın Oksijeni, Ay'ı Paslandırıyor Olabilir mi?
Tavsiye Makale
Reklamı Kapat

Bu yazı, Science Daily isimli kaynaktan birebir çevrilmiştir. Çevirmen tarafından, metin içerisinde (varsa) açıkça belirtilen kısımlar haricinde, herhangi bir ekleme, çıkarma veya değişiklik yapılmamıştır. Bu içerik, diğer tüm içeriklerimiz gibi, İçerik Kullanım İzinleri'ne tabidir.

Çoğu gezegen bilimciyi şaşırtacak şekilde, Hawai'i Jeofizik ve Planetoloji Enstitüsü (HIGP)'nde yardımcı araştırmacı görevindeki Shuai Li liderliğide yürütülen çalışmada, Ay'ın yüksek bölgelerinde oksitlenmiş demir minerali olan Hermatit keşfedildi.

Demir, oksijenle oldukça reaktiftir. Dünya'da sıklıkla görülen kırmızımsı pası oluştururlar. Ancak Ay yüzeyinin ve katmanlarının oksijenle teması yoktur. Bu nedenle Ay yüzeyinde de bozulmamış demir oldukça yaygındır. Ayrıca Apollo görevinden gelen mineral örneklerinin hiçbirinde yüksek oranda oksitlenmiş demire rastlanmamıştır. Buna ek olarak, Güneş'ten gelen rüzgarların taşıdığı Hidrojen atomları, Ay yüzeyini bombalamakta ve demirin paslanıp Hermatit oluşturmasını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle Ay yüzeyinde Hermatit bulunduğunun keşfi, oldukça beklenmeyen bir gelişmedir. Shuai Li konu hakkında şöyle diyor:

Bizim hipotezimiz, Ay yüzeyindeki Hermatit'in, Ay Dünya'nın manyetosferindeyken, güneş rüzgarlarının Dünya atmosferinin en dış katmanındaki oksijeni Ay yüzeyine milyarlarca yıl boyunca taşıyarak, Ay yüzeyindeki demiri oksitlemesiyle oluştuğu yönündedir.

Bu keşfe imza atmak için, Li, HIGP (Hawai'i Jeofizik ve Planetolj Enstitüsü)'li profesör Paul Lucey ve NASA JPL'de çalışan yardımcı yazarlar, Hindistan'ın Chandraayan-1 projesi içinde bulunan Ay Mineraloji Haritacısı (M3) tarafından elde edilen Hiperspektral Yansıma verilerini incelediler.

Bu keşif Li'nin 2018 yılında yaptığı Ay'daki donmuş suyun keşfinin devamı niteliğinde. Şöyle anlatıyor:

Kutup bölgelerinden elde edilen M3 verilerini incelediğimde, Ay'ın alçak bölgelerinde veya Apollo görevlerinden elde ettiğimiz bulgulardan farklılık gösteren spektral özellikler ve desenlere ulaşıldığını buldum. Ay'da su ve kayaların tepkime verip vermediğini merak ettim. Aylar süren incelemeler sonuncunda, Hermatit'e ait olan imzayi incelediğimi fark ettim.

Ekip, Hermatit'in bulunduğu bölgeleri buldular ve yüksek bölgelerde bulunan suyla ilişkilendirdiler ve Hermatit'in su kütlesinin kenar kısmında, her zaman Dünya'ya bakan kısmında daha yoğun olduğunu buldular. Li, şöyle diyor:

Ay'ın Dünya'ya yakın kısmında yoğunlaşan Hermatit, olayın Dünya ile ilişik olduğunu gösteriyor olabilir. Bu bana, Japon Kaguya görevinde yapılan, Ay Dünya'nın manyetosferi içindeyken, Güneş rüzgarlarının Dünya'nın atmosferinin en dış katmanını, Ay yüzeyine doğru sürükleyebileceğinin keşfini hatırlattı. Yani Dünya'nın atmosferindeki oksijen, Hermatit'in oluşumundaki ana oksidant olabilir. Su ve gezegenler arası toz da büyük roller oynamış olabilirler.

Ne ilginçtir ki, diğer bölgelerden daha az olmasına rağmen, Hermatit, Ay'ın Dünya'ya uzak olan, belki de oksijenin hiç ulaşamadığı bölgesinde de yok değil. Aslında Ay'ın yüksek kesimlerinde gözlemlenen az miktardaki (< ~0.1 ağırlık %) su da Dünya'ya uzak kısımdaki Hermatit oluşumuna sebep olmuş olabilir. Ki bu, su bakımından fakir, S-tipi asteroidlerdeki Hermatit oluşumunu yorumlamamıza da yardımcı olurdu.

Bu keşif bizim kutup hakkında sahip olduğumuz bilgileri yeniden şekillendirecek. Dünya, Ay'ın yüzeyinin günümüzdeki haline gelmesinde büyük bir rol oynamış olabilir."

Araştırma ekibi şimdi, NASA'nın ARTEMIS görevlerinin kutup bölgelerinden Hermatit örnekleri getirebileceğini umuyor. Hermatit örneklerinin kimyasal imzaları Ay yüzeyindeki Hermatit'in Dünya kaynaklı oksijen tarafından oksitlenip oksitlenmediğini kanıtlayabilir. Ve böylece Dünya'nın atmosferinin yıllar içindeki gelişimini gözler önüne serebilir.

Bu içeriğimizle ilgili bir sorunuz mu var? Buraya tıklayarak sorabilirsiniz.

İlginizi Çekebilecek Sorular
Soru & Cevap Platformuna Git
Bu İçerik Size Ne Hissettirdi?
  • Bilim Budur! 7
  • Tebrikler! 2
  • İnanılmaz 1
  • Merak Uyandırıcı! 1
  • Muhteşem! 0
  • Mmm... Çok sapyoseksüel! 0
  • Güldürdü 0
  • Umut Verici! 0
  • Üzücü! 0
  • Grrr... *@$# 0
  • İğrenç! 0
  • Korkutucu! 0
Kaynaklar ve İleri Okuma
  1. Çeviri Kaynağı: Science Daily | Arşiv Bağlantısı

Evrim Ağacı'na her ay sadece 1 kahve ısmarlayarak destek olmak ister misiniz?

Şu iki siteden birini kullanarak şimdi destek olabilirsiniz:

kreosus.com/evrimagaci | patreon.com/evrimagaci

Çıktı Bilgisi: Bu sayfa, Evrim Ağacı yazdırma aracı kullanılarak 20/09/2020 14:09:24 tarihinde oluşturulmuştur. Evrim Ağacı'ndaki içeriklerin tamamı, birden fazla editör tarafından, durmaksızın elden geçirilmekte, güncellenmekte ve geliştirilmektedir. Dolayısıyla bu çıktının alındığı tarihten sonra yapılan güncellemeleri görmek ve bu içeriğin en güncel halini okumak için lütfen şu adrese gidiniz: https://evrimagaci.org/s/9308

İçerik Kullanım İzinleri: Evrim Ağacı'ndaki yazılı içerikler orijinallerine hiçbir şekilde dokunulmadığı müddetçe izin alınmaksızın paylaşılabilir, kopyalanabilir, yapıştırılabilir, çoğaltılabilir, basılabilir, dağıtılabilir, yayılabilir, alıntılanabilir. Ancak bu içeriklerin hiçbiri izin alınmaksızın değiştirilemez ve değiştirilmiş halleri Evrim Ağacı'na aitmiş gibi sunulamaz. Benzer şekilde, içeriklerin hiçbiri, söz konusu içeriğin açıkça belirtilmiş yazarlarından ve Evrim Ağacı'ndan başkasına aitmiş gibi sunulamaz. Bu sayfa izin alınmaksızın düzenlenemez, Evrim Ağacı logosu, yazar/editör bilgileri ve içeriğin diğer kısımları izin alınmaksızın değiştirilemez veya kaldırılamaz.

Reklamı Kapat
Güncel
Karma
Agora
Bağışıklık Sistemi
Astrofotoğrafçılık
Kuantum
Editör Seçkisi
Ölümden Sonra Yaşam
Cinsellik
Yapay Zeka
Cinsiyet Araştırmaları
Sars-Cov-2 (Covid19 Koronavirüs Salgını)
Teori
Onkoloji
Şempanze
Karbonhidrat
Obezite
Epidemik
Genler
Hastalık Yayılımı
Gezegen
Tüyler
Kanser Tedavisi
Mantık
Evrim Teorisi
Teyit
Gıda
Hamilelik
Daha Fazla İçerik Göster
Daha Fazla İçerik Göster
Reklamı Kapat
Reklamsız Deneyim

Evrim Ağacı'nın çalışmalarına Kreosus, Patreon veya YouTube üzerinden maddi destekte bulunarak hem Türkiye'de bilim anlatıcılığının gelişmesine katkı sağlayabilirsiniz, hem de site ve uygulamamızı reklamsız olarak deneyimleyebilirsiniz. Reklamsız deneyim, Evrim Ağacı'nda çeşitli kısımlarda gösterilen Google reklamlarını ve destek çağrılarını görmediğiniz, daha temiz bir site deneyimi sunmaktadır.

Kreosus

Kreosus'ta her 10₺'lik destek, 1 aylık reklamsız deneyime karşılık geliyor. Bu sayede, tek seferlik destekçilerimiz de, aylık destekçilerimiz de toplam destekleriyle doğru orantılı bir süre boyunca reklamsız deneyim elde edebiliyorlar.

Kreosus destekçilerimizin reklamsız deneyimi, destek olmaya başladıkları anda devreye girmektedir ve ek bir işleme gerek yoktur.

Patreon

Patreon destekçilerimiz, destek miktarından bağımsız olarak, Evrim Ağacı'na destek oldukları süre boyunca reklamsız deneyime erişmeyi sürdürebiliyorlar.

Patreon destekçilerimizin Patreon ile ilişkili e-posta hesapları, Evrim Ağacı'ndaki üyelik e-postaları ile birebir aynı olmalıdır. Patreon destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi 24 saat alabilmektedir.

YouTube

YouTube destekçilerimizin hepsi otomatik olarak reklamsız deneyime şimdilik erişemiyorlar ve şu anda, YouTube üzerinden her destek seviyesine reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. YouTube Destek Sistemi üzerinde sunulan farklı seviyelerin açıklamalarını okuyarak, hangi ayrıcalıklara erişebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Eğer seçtiğiniz seviye reklamsız deneyim ayrıcalığı sunuyorsa, destek olduktan sonra YouTube tarafından gösterilecek olan bağlantıdaki formu doldurarak reklamsız deneyime erişebilirsiniz. YouTube destekçilerimizin reklamsız deneyiminin devreye girmesi, formu doldurduktan sonra 24-72 saat alabilmektedir.

Diğer Platformlar

Bu 3 platform haricinde destek olan destekçilerimize ne yazık ki reklamsız deneyim ayrıcalığını sunamamaktayız. Destekleriniz sayesinde sistemlerimizi geliştirmeyi sürdürüyoruz ve umuyoruz bu ayrıcalıkları zamanla genişletebileceğiz.

Giriş yapmayı unutmayın!

Reklamsız deneyim için, maddi desteğiniz ile ilişkilendirilmiş olan Evrim Ağacı hesabınıza üye girişi yapmanız gerekmektedir. Giriş yapmadığınız takdirde reklamları görmeye devam edeceksinizdir.

Destek Ol
Türkiye'deki bilimseverlerin buluşma noktasına hoşgeldiniz!

Göster

Şifrenizi mi unuttunuz? Lütfen e-posta adresinizi giriniz. E-posta adresinize şifrenizi sıfırlamak için bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Eğer aktivasyon kodunu almadıysanız lütfen e-posta adresinizi giriniz. Üyeliğinizi aktive etmek için e-posta adresinize bir bağlantı gönderilecektir.

Geri dön

Close
“Bir aptal beni kendi mantığıyla ikna etmeye çalışır; bir bilge ise kendi mantığımla...”
Robert T. Oliver
Geri Bildirim Gönder